Đồng sáng lập OpenAI thu thập bằng chứng chống Sam Altman suốt 1 năm

một giờ trướcBài gốc

Tại phiên tòa liên bang Mỹ hôm 11/5 trong vụ Elon Musk kiện OpenAI, Ilya Sutskever xác nhận đã nghĩ đến việc hành động để loại Sam Altman khỏi vị trí CEO ít nhất một năm trước cuộc bỏ phiếu của hội đồng quản trị vào tháng 11.2023 nhằm sa thải Altman.

Ilya Sutskever là đồng sáng lập và cựu nhà khoa học trưởng của OpenAI.

Chuyên gia AI này cho biết đã chuẩn bị một tài liệu tập hợp bằng chứng về sự thiếu trung thực của Sam Altman theo yêu cầu từ hội đồng quản trị OpenAI. Ông xác nhận hành vi của Sam Altman bao gồm “làm suy yếu và gây chia rẽ giữa các lãnh đạo cấp cao”.

Ngoài ra, Ilya Sutskever nói đã thảo luận về việc loại bỏ Sam Altman với giám đốc công nghệ khi đó là Mira Murati trong thời gian dài.

Trong một bản lấy lời khai trước đó, Ilya Sutskever từng nói tài liệu của ông dài tới 52 trang.

Ilya Sutskever khai trước tòa án ở thành phố Oakland (bang California, Mỹ) rằng hành vi của Sam Altman “không phù hợp với bất kỳ mục tiêu lớn lao nào”, gồm cả việc tạo ra AI tổng quát (AGI) an toàn. AGI được xem là dạng AI có khả năng hiểu, học hỏi và thực hiện nhiều nhiệm vụ linh hoạt tương đương hoặc vượt trội con người.

Ilya Sutskever đóng vai trò then chốt trong vụ sa thải rồi tái bổ nhiệm Sam Altman chỉ sau vài ngày đầy kịch tính vào tháng 11.2023. Khi đó, ông là thành viên hội đồng quản trị OpenAI và đã góp phần dàn xếp việc sa thải Altman, nhưng sau đó bày tỏ hối tiếc vì “tham gia vào hành động này”, đồng thời bỏ phiếu phục chức cho Sam Altman.

Từ đó đến nay, Sam Altman tiếp tục điều hành OpenAI và trở thành nhân vật trung tâm trong cuộc chiến pháp lý giữa công ty khởi nghiệp AI phát triển ChatGPT với Elon Musk.

Ilya Sutskever ở tòa án liên bang Mỹ tại thành phố Oakland hôm 11/5. Ảnh: Reuters

Lời khai của Ilya Sutskever diễn ra trong tuần thứ ba của phiên tòa có thể quyết định tương lai OpenAI. Công ty đang huy động hàng tỉ USD từ các nhà đầu tư để mở rộng năng lực tính toán trước khả năng IPO với định giá 1.000 tỉ USD trong năm nay.

Elon Musk đồng sáng lập OpenAI nhưng rời hội đồng quản trị năm 2018 vì bất đồng quan điểm về vai trò lãnh đạo. Tỉ phú giàu nhất thế giới cáo buộc OpenAI cùng Sam Altman từ bỏ gốc rễ phi lợi nhuận để trở thành doanh nghiệp vì lợi nhuận nhằm làm giàu cho chính họ. Elon Musk yêu cầu OpenAI và Microsoft (nhà đầu tư lớn vào công ty phát triển ChatGPT) bồi thường 150 tỉ USD, đồng thời yêu cầu cách chức Sam Altman và Chủ tịch Greg Brockman.

Trong tuần đầu của phiên tòa, Elon Musk khai rằng ông biết về các cuộc thảo luận ban đầu liên quan đến việc chuyển OpenAI sang mô hình vì lợi nhuận, nhưng Sam Altman đã trấn an tổ chức vẫn sẽ duy trì tính phi lợi nhuận.

Thẩm phán liên bang Yvonne Gonzalez Rogers cho biết phần tranh luận cuối cùng của phiên tòa sẽ diễn ra vào 14/5.

Ilya Sutskever: OpenAI và Anthropic từng đàm phán sáp nhập

Hôm 11/5, Ilya Sutskever tiết lộ cổ phần sở hữu của ông tại OpenAI trị giá khoảng 5 tỉ USD hồi tháng 11/2025 và hiện vào khoảng 7 tỉ USD.

Ông cũng xác nhận rằng sau khi Sam Altman bị sa thải trong thời gian ngắn, các thành viên còn lại của hội đồng quản trị OpenAI đã gặp đối thủ Anthropic để bàn về đề xuất sáp nhập hai công ty khởi nghiệp AI hàng đầu này và Dario Amodei (CEO Anthropic) tiếp quản vị trí lãnh đạo OpenAI.

Ilya Sutskever nói “không hào hứng” với việc sáp nhập OpenAI với một công ty khác.

Ông cho biết tránh lên internet trong phần lớn cuối tuần sau cuộc bỏ phiếu sa thải Sam Altman và ban đầu không biết về các kế hoạch dự phòng như đề xuất của Microsoft nhằm tiếp nhận Sam Altman, Greg Brockman cùng nhiều nhân viên OpenAI khác vào một công ty con mới.

Ilya Sutskever rời OpenAI vào tháng 5/2024, sau đó thành lập công ty khởi nghiệp AI Safe Superintelligence.

Trong ngày 11/5, Satya Nadella (CEO Microsoft) cũng ra làm chứng, mô tả khoản đầu tư của gã khổng lồ công nghệ vào OpenAI là “rủi ro có tính toán”. Ông nhấn mạnh Microsoft cho rằng các khoản đầu tư ban đầu vào OpenAI là đáng giá vì lợi ích tiếp thị mang lại.

“OpenAI sáp nhập với Anthropic là lựa chọn đầy rủi ro”

Các cựu lãnh đạo và lãnh đạo hiện tại của OpenAI, gồm cả Greg Brockman, Mira Murati, Shivon Zilis và Helen Toner, trước đó cũng ra làm chứng trong phiên tòa.

Trong đoạn video được phát hôm 7/5 tại tòa án liên bang, Helen Toner kể lại cuộc gọi vào tối chủ nhật muộn với các thành viên hội đồng quản trị Anthropic, gồm cả Giám đốc điều hành Dario Amodei, để thảo luận về đề xuất sáp nhập. Theo phương án này, Dario Amodei cũng trở thành lãnh đạo OpenAI.

Helen Toner là cựu thành viên hội đồng quản trị OpenAI.

“Tôi nghĩ đó là điều đáng cân nhắc trong số những lựa chọn khó khăn mà chúng tôi đang phải đối mặt”, Helen Toner cho biết, đồng thời nói thêm rằng toàn bộ đội ngũ điều hành OpenAI lúc đó đang đe dọa từ chức vì việc Sam Altman bị sa thải. Điều đó khiến bà coi viễn cảnh sáp nhập với Anthropic, vốn cuối cùng không xảy ra, là lựa chọn đầy rủi ro.

Theo Helen Toner, Mira Murati được kỳ vọng sẽ vào cuộc để ổn định công ty, nhưng sau đó lại không muốn đảm nhiệm vị trí giám đốc điều hành tạm quyền. Thế nên hội đồng quản trị OpenAI phải xem xét những phương án quyết liệt hơn để cứu vãn công ty, Helen Toner kể thêm.

“Bà ấy đang chờ xem tình hình sẽ ra sao”, Helen Toner nói trong đoạn ghi âm được phát tại tòa hôm 7/5. Bà cho biết Mira Murati “không muốn mạo hiểm” và lo lắng về “những hệ quả với sự nghiệp của mình”.

Helen Toner (trái) kể rằng OpenAI đã tiến gần đến thương vụ sáp nhập vội vã sau khi Sam Altman bị sa thải vào tháng 11/2023. Ảnh: Internet

Không chỉ Ilya Sutskever tố Sam Altman thường xuyên nói dối

Tasha McCauley, cựu thành viên hội đồng quản trị khác của OpenAI cũng làm chứng qua video hôm 7/5, nói Mira Murati đã chùn bước về việc điều hành công ty sau khi nhân viên phản đối quyết định sa thải Sam Altman.

Tasha McCauley cho biết Sam Altman đã thuyết phục nhân viên đứng về phía họ bằng cách nói rằng một “cuộc đảo chính xấu xa” đang diễn ra, gây ra nỗi sợ hãi trong toàn công ty.

Trong đoạn video lời khai của mình được phát tại tòa hôm 6/5, Mira Murati nói: “OpenAI đang đứng trước nguy cơ sụp đổ thảm khốc. Tôi lo ngại công ty sẽ tan rã hoàn toàn”. Bà khai thêm rằng các quyết định của mình sau khi Sam Altman bị sa thải trong thời ngắn nhằm mục đích giúp bảo toàn công ty.

Sau khi Sam Altman bị sa thải, khoảng 700 trong số 800 nhân viên của công ty đã ký một bức thư lên án động thái này, theo Tasha McCauley.

Greg Brockman đã từ chức để phản đối, song sau đó cả ông và Sam Altman đều quay trở lại công ty để giữ vai trò như cũ.

Tasha McCauley cho biết Mira Murati đã liên lạc với Satya Nadella, người muốn “mọi thứ ở OpenAI trở lại như cũ”.

Chưa hết, Tasha McCauley cũng chỉ trích gay gắt tính cách của Sam Altman, nói rằng ông thường xuyên nói dối và “có hành vi không trung thực hoặc có vấn đề”. Bà khai rằng cứ vài tháng lại xuất hiện một cuộc khủng hoảng ở OpenAI, “phần lớn bắt nguồn từ hành vi của Sam”.

Tasha McCauley cho rằng các quản lý tại OpenAI dần bắt chước cách hành xử thiếu trung thực của Sam Altman, từ đó tạo ra “văn hóa độc hại” trong công ty.

Tasha McCauley đề cập tới ảnh chụp màn hình tin nhắn cho thấy Sam Altman từng nói với một nhân viên rằng bộ phận pháp lý OpenAI khẳng định một phiên bản ChatGPT đang phát triển không cần phải trải qua đánh giá an toàn. Song trên thực tế, bộ phận pháp lý OpenAI chưa từng nói như vậy, theo Tasha McCauley.

Vụ việc này gây ra thêm lo ngại rằng hội đồng quản trị OpenAI “sẽ không thể giám sát hoạt động kinh doanh vì lợi nhuận và điều đó có thể ảnh hưởng đến an toàn AI”, Tasha McCauley nói.

Khi thẩm vấn chéo Tasha McCauley, William Savitt (luật sư chính của OpenAI) cho biết phiên bản ChatGPT được đề cập trong cuộc trao đổi chỉ là một bản mở rộng của chatbot AI trước đó từng trải qua quá trình đánh giá an toàn.

Những khai của Tasha McCauley tương đồng với Mira Murati. Mira Murati làm chứng hôm 6/5 rằng Sam Altman đã gieo rắc sự mất lòng tin giữa các lãnh đạo cấp cao khi OpenAI đẩy mạnh phát triển và triển khai rộng rãi phần mềm AI mạnh mẽ của mình.

“Điều tôi lo ngại là Sam nói một đằng với người này nhưng lại nói điều hoàn toàn trái ngược với người khác”, Mira Murati kể.

Mira Murati cho biết Sam Altman đã gây mâu thuẫn giữa các lãnh đạo và làm suy yếu vai trò của bà với tư cách là giám đốc công nghệ OpenAI. Tuy nhiên, bà nói vẫn muốn Sam Altman tiếp tục giữ vị trí giám đốc điều hành OpenAI và từng thúc ép hội đồng quản trị đưa ra lời giải thích đầy đủ hơn về quyết định sa thải ông vào tháng 11/2023.

Mira Murati rời OpenAI vào tháng 9/2024 và thành lập công ty khởi nghiệp Thinking Machines Lab hồi tháng 2/2025.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/dong-sang-lap-openai-thu-thap-bang-chung-chong-sam-altman-suot-1-nam-251495.html