Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang, Israel được cho là đã nhờ Tổng thống Nga Vladimir Putin làm trung gian chuyển thông điệp trấn an tới Iran, nhằm ngăn nguy cơ xung đột quân sự quy mô lớn (trong ảnh: Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu tại cuộc họp báo ở Jerusalem). Ảnh: THX/TTXVN
Theo trang tin tức Trung Đông trực tuyến (middle-east-online.com) ngày 9/1, trong một nỗ lực nhằm hạ nhiệt sức nóng tại khu vực Trung Đông, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu được cho là đã nhờ Tổng thống Nga Vladimir Putin làm cầu nối ngoại giao để gửi thông điệp trấn an tới Tehran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các hoạt động quân sự và sơ tán khẩn cấp đang gây ra nhiều đồn đoán về một cuộc xung đột quy mô lớn.
Kênh ngoại giao trung gian và thông điệp giảm leo thang
Truyền thông nhà nước Israel dẫn nguồn tin ngoại giao giấu tên cho biết, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã đề nghị Tổng thống Nga Vladimir Putin chuyển lời nhấn mạnh rằng Tel Aviv không có ý định leo thang căng thẳng hay tiến hành các cuộc tấn công mới. Các cuộc trao đổi này, bao gồm cả những cuộc điện đàm trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo, đã được chuyển đến các quan chức Iran nhằm giảm thiểu nguy cơ Tehran tiến hành một cuộc tấn công quân sự phủ đầu.
Trước đó hôm 6/1, Hội đồng Quốc phòng mới thành lập của Iran cảnh báo nước này có thể đáp trả trước khi bị tấn công nếu phát hiện các dấu hiệu rõ ràng về nguy cơ đe dọa, hàm ý khả năng triển khai các biện pháp mang tính răn đe trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Mỹ và Israel. Hội đồng trên khẳng định trong khuôn khổ “phòng vệ chính đáng”, Iran không chỉ giới hạn ở việc phản ứng sau khi bị tấn công, mà sẽ coi các dấu hiệu hữu hình về mối đe dọa là một yếu tố trong đánh giá an ninh.
Đây không phải là lần đầu tiên Nga đóng vai trò "người đưa thư" giữa hai đối thủ không đội trời chung. Một nỗ lực hòa giải tương tự đã được thực hiện vào tháng 10/2025, khi ông Putin xác nhận việc được phía Israel nhờ chuyển thông điệp tránh xung đột diện rộng.
Tuy nhiên, hiệu quả của nỗ lực này vẫn là một dấu hỏi lớn. Các quan chức an ninh Israel bày tỏ lo ngại rằng chính quyền Iran có thể chỉ coi đây là một "sự tạm ngừng chiến thuật" thay vì ý chí giảm leo thang thực sự. Điều này dẫn đến việc cả hai bên đều đang áp dụng các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt.
Những tiền lệ quân sự và bóng ma xung đột
Mối quan hệ giữa Israel và Iran vốn luôn trong tình trạng báo động đỏ. Trong quá khứ, Israel đã thực hiện nhiều chiến dịch quân sự nhắm vào các mục tiêu của Iran với sự hỗ trợ từ Mỹ. Điển hình là cuộc tấn công kéo dài 12 ngày vào tháng 6 năm ngoái nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Những cuộc tấn công này đã làm căng thẳng đáng kể triển vọng giải quyết ngoại giao cho chương trình hạt nhân của Iran và làm sâu sắc thêm sự thù địch giữa hai bên.
Sự đối địch này còn được củng cố bởi các cáo buộc lẫn nhau về: Hành động phá hoại và tấn công mạng, khiêu khích quân sự tại các khu vực biên giới, chạy đua phát triển công nghệ tên lửa đạn đạo.
Hiện tại, các quan chức Israel đang chuẩn bị trình bày với Mỹ về những thông tin tình báo mới nhất liên quan đến chương trình tên lửa của Iran. Nội dung này dự kiến sẽ là trọng tâm trong cuộc thảo luận sắp tới giữa ông Netanyahu và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Động thái lạ từ phía Nga: Sơ tán khẩn cấp trong 24 giờ
Một diễn biến đáng chú ý khác làm gia tăng sự lo ngại là việc Nga bất ngờ thực hiện các chuyến bay sơ tán từ Israel. Theo kênh truyền hình Channel 14 của Israel và các nguồn tin khu vực (như Daily Iran News), Nga đã thực hiện 3 chuyến bay sơ tán trong vòng chưa đầy 24 giờ.
Các chuyến bay này đã đưa nhiều quan chức Nga cùng gia đình họ rời khỏi Israel về nước. Truyền thông Nga và Iran cho biết đây là kết quả của một "chỉ thị khẩn cấp". Việc tốc độ sơ tán diễn ra nhanh chóng một cách bất thường mà không kèm theo lời giải thích chính thức nào từ Điện Kremlin đã làm dấy lên suy đoán rằng Moskva có thể đã nắm được những thông tin tình báo nhạy cảm về một mối đe dọa sắp tới.
Tình hình này cho thấy sự cân bằng mong manh trong khu vực, nơi những tính toán sai lầm hoặc nhận thức sai lệch có thể nhanh chóng leo thang thành xung đột công khai. Các nhà hoạch định an ninh của Israel đang tập trung vào việc ngăn chặn phản ứng thái quá trong khi vẫn duy trì thế trận răn đe, nhưng sự căng thẳng dai dẳng cho thấy sự dễ tổn thương của ổn định khu vực.
Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc