Đến ngày 19-5, nhiều vùng trồng sầu riêng tại Đồng Tháp bước vào cao điểm thu hoạch nhưng thay vì cảnh mua bán nhộn nhịp, không ít nhà vườn lại thấp thỏm chờ khách.
Theo ngành nông nghiệp và môi trường, vụ thuận năm nay Đồng Tháp dự kiến đạt khoảng 111.200 tấn sầu riêng; riêng tháng 5 khoảng 74.387 tấn, tháng 6 khoảng 36.834 tấn. Áp lực sản lượng dồn vào cùng thời điểm, cộng với yêu cầu kiểm soát chất lượng xuất khẩu tăng cao, khiến hoạt động thu mua chậm hẳn.
Ông Phạm Văn Khang, nhà vườn ở xã Ngũ Hiệp, kể rằng đầu tháng vẫn có thương lái trả hơn 50.000 đồng/kg đối với trái loại đẹp. Thế nhưng chỉ sau vài ngày, đối tác gọi điện xin ngưng nhận hàng, viện lý do khâu kiểm nghiệm kéo dài và đầu ra chưa ổn định.
“Trái chín tới ngày phải cắt, đâu thể neo hoài trên cây. Không bán được thì coi như vốn liếng, phân thuốc, công chăm sóc cả năm bị treo lơ lửng”, ông Khang nói.
Sầu riêng được bày bán tràn lan trên các tuyến đường ở tỉnh Đồng Tháp - Ảnh: Bùi Nguyên
Ở chiều ngược lại, giới thu mua cũng không khá hơn. Ông Nguyễn Thành Luân, thương lái chuyên gom hàng xuất khẩu tại khu vực Ngũ Hiệp – Đồng Tháp, cho biết nhiều hợp đồng phải xin dời lịch hoặc hủy cọc phút chót vì doanh nghiệp lo ngại rủi ro sau kiểm nghiệm.
“Không phải không muốn mua. Nhưng mua vào mà hàng nằm kho, chưa kịp thông quan thì tiền vận chuyển, kho lạnh, nhân công đội lên từng ngày”, ông Luân chia sẻ.
Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội sầu riêng tỉnh Đồng Tháp, nhận định việc các thị trường nhập khẩu siết yêu cầu kỹ thuật đã tác động trực diện đến chuỗi thu mua. Doanh nghiệp và thương lái buộc phải thận trọng hơn trước mỗi lô hàng.
Một khó khăn khác là việc kiểm nghiệm trong nước chưa đáp ứng kịp nhu cầu thực tế. Nhiều đơn vị phân tích mẫu tại ĐBSCL rơi vào tình trạng quá tải, thời gian trả kết quả kéo dài, trong khi sầu riêng là loại trái cây có thời gian bảo quản ngắn.
Không chỉ xử lý bài toán trước mắt, Đồng Tháp đang hướng đến lời giải dài hơi cho ngành hàng sầu riêng.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện, tỉnh đã yêu cầu ngành chuyên môn rà soát toàn bộ 355 mã số vùng trồng và 130 mã số cơ sở đóng gói nhằm nhận diện khu vực có nguy cơ rủi ro, đồng thời siết chặt quản lý dữ liệu, truy xuất từng lô hàng phục vụ xuất khẩu.
Cũng theo ông Thiện, nâng chất lượng phải bắt đầu từ vùng nguyên liệu chứ không thể đợi đến khâu đóng gói hay kiểm nghiệm cuối cùng. Địa phương cũng đang kiến nghị các đơn vị liên quan tăng công suất phân tích mẫu, hỗ trợ tháo gỡ lượng hàng đang ùn ứ trong giai đoạn cao điểm.
Một vựa sầu riêng ở Đồng Tháp đang phân loại trái - Ảnh: Bùi Nguyên
Bùi Nguyên