Đột phá trung tâm tài chính - Bài 1: Khát vọng 'Phố Wall' TP Hồ Chí Minh

một giờ trướcBài gốc

Sự ra đời của VIFC-HCMC mang sứ mệnh kiến tạo một hệ sinh thái tài chính hiện đại, cung cấp nguồn vốn trực tiếp cho nền kinh tế thực. Thay vì mô hình trung chuyển hay đầu cơ đơn thuần, trung tâm chọn lối đi riêng, đó là nắn dòng tư bản quốc tế vào hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số và phát triển xanh, tạo bệ phóng để TP Hồ Chí Minh trở thành "Phố Wall" năng động bên sông Sài Gòn.

Việc ra đời của VIFC-HCMC là bệ phóng để TP Hồ Chí Minh trở thành "Phố Wall" năng động bên dòng sông Sài Gòn. Ảnh: Lưu Niệm/Báo Tin tức và Dân tộc

Tầm nhìn chiến lược và bước ngoặt thể chế

Giữa làn sóng tái cấu trúc dòng vốn toàn cầu, cuộc cạnh tranh giữa các trung tâm tài chính châu Á đang bước vào giai đoạn quyết liệt hơn bao giờ hết. Các nền kinh tế mới nổi không còn chỉ muốn trở thành công xưởng sản xuất mà bắt đầu tham gia sâu hơn vào cuộc đua kiểm soát dòng vốn, công nghệ tài chính và chuỗi dịch vụ giá trị cao.

Với Việt Nam, áp lực ấy ngày càng rõ khi nền kinh tế đã đạt độ mở thuộc nhóm cao nhất khu vực. Kim ngạch xuất nhập khẩu trong 4 tháng đầu năm 2026 tăng gần 17%, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về một hạ tầng tài chính đủ sức phục vụ doanh nghiệp trong nước cũng như các tập đoàn quốc tế.

Trong nhiều năm, phần lớn hoạt động huy động vốn quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải đi qua Singapore hoặc Hong Kong (Trung Quốc), kéo theo chi phí tư vấn, bảo lãnh và pháp lý cao, đồng thời làm giảm tính chủ động của doanh nghiệp trong nước.

Chính vì vậy, sự kiện ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) ngày 11/2/2026 được xem là cột mốc mang tính chiến lược. Đây không đơn thuần là việc hình thành một khu tài chính mới tại Thủ Thiêm, mà là bước chuyển trong tư duy phát triển - từ thu hút vốn thụ động sang chủ động thiết kế “sân chơi” để dòng vốn quốc tế vận hành ngay tại Việt Nam.

Nền tảng cho bước chuyển này đến từ Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội. Văn bản được xem như “đặc khu thể chế” dành riêng cho trung tâm tài chính, cho phép áp dụng nhiều cơ chế vượt trội về ngoại hối, thuế, đầu tư và quản trị. Điểm đáng chú ý là bộ máy điều hành được trao quyền chủ động lớn hơn, đáp ứng tốc độ vận hành đặc thù của thị trường tài chính quốc tế.

Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Lưu Niệm/Báo Tin tức và Dân tộc

Tại lễ ra mắt VIFC-HCMC, nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, trung tâm tài chính của Việt Nam sẽ không đi theo mô hình đầu cơ thuần túy. Thay vào đó, mục tiêu cốt lõi là hướng dòng vốn vào hạ tầng chiến lược, logistics, công nghiệp nền tảng, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh.

Định hướng này cho thấy, Việt Nam đang lựa chọn một lối đi khác biệt. Nếu nhiều trung tâm tài chính trên thế giới phát triển mạnh nhờ đầu cơ tài sản và dòng tiền ngắn hạn, VIFC-HCMC được kỳ vọng sẽ trở thành nơi kết nối trực tiếp giữa thị trường vốn toàn cầu với nhu cầu phát triển của nền kinh tế thực.

Theo UBND TP Hồ Chí Minh, mục tiêu không chỉ là xây dựng một khu đô thị hiện đại ở Thủ Thiêm, mà là kiến tạo hệ sinh thái tài chính có khả năng dẫn dắt tăng trưởng mới cho toàn vùng kinh tế phía Nam.

Đằng sau tham vọng ấy là áp lực rất lớn về vốn đầu tư. TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời triển khai hàng loạt dự án hạ tầng lớn như vành đai, metro, logistics liên vùng và chuyển đổi số đô thị. Chỉ riêng kế hoạch đầu tư công năm 2026 đã vượt 147.000 tỷ đồng.

Trong bối cảnh đó, VIFC-HCMC được kỳ vọng trở thành đầu mối hút vốn để giảm áp lực cho tín dụng ngân hàng và ngân sách công.

Bốn trụ cột chiến lược tạo nên hệ sinh thái tài chính đa tầng

Nếu thể chế là nền móng thì cấu trúc sản phẩm sẽ quyết định sức sống của VIFC-HCMC trong cuộc cạnh tranh khu vực. Trung tâm tài chính tại Thủ Thiêm được định hình dựa trên bốn trụ cột chiến lược, tạo nên hệ sinh thái tài chính đa tầng nhưng có trọng tâm rõ ràng.

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình trao chứng nhận thành viên sáng lập cho các đơn vị, doanh nghiệp. Ảnh: Dương Giang/TTXVN

Trụ cột đầu tiên là thị trường vốn quốc tế - “xương sống” của toàn hệ thống. Trong nhiều năm, doanh nghiệp Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, trong khi khả năng tiếp cận vốn quốc tế còn hạn chế.

VIFC-HCMC hướng tới xây dựng thị trường vốn nợ hiện đại, cho phép doanh nghiệp phát hành trái phiếu quốc tế, huy động vốn hợp vốn và tiếp cận các quỹ đầu tư dài hạn ngay tại Việt Nam.

Một thị trường vốn hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí huy động vốn mà còn kéo theo sự hình thành của các dịch vụ tài chính cao cấp như tư vấn luật quốc tế, kiểm toán, xếp hạng tín nhiệm và quản trị tài sản.

Trụ cột thứ hai là dịch vụ tài trợ thương mại. Với lợi thế là trung tâm sản xuất và xuất khẩu lớn của khu vực, Việt Nam có nhu cầu rất lớn về thanh toán xuyên biên giới, bảo lãnh thương mại và tài trợ chuỗi cung ứng.

VIFC-HCMC được kỳ vọng trở thành đầu mối giao dịch quốc tế cho cộng đồng doanh nghiệp FDI và các tập đoàn nội địa.

Trụ cột thứ ba là ngân hàng số và Fintech - lĩnh vực được xem là động lực tạo lợi thế cạnh tranh mới cho trung tâm tài chính Việt Nam. Thay vì đi theo mô hình truyền thống, VIFC-HCMC đặt cược lớn vào hạ tầng dữ liệu, công nghệ tài chính và hệ sinh thái số.

Đáng chú ý, cơ chế Sandbox dành cho Fintech được xây dựng theo hướng linh hoạt hơn, cho phép thử nghiệm nhiều mô hình tài chính mới trong phạm vi kiểm soát rủi ro. Đây được xem là bước đi quan trọng để Việt Nam bắt nhịp xu hướng tài chính số toàn cầu.

Trong khi đó, trụ cột thứ tư - các thị trường ngách, được xem là “quân bài chiến lược” giúp VIFC-HCMC tạo dấu ấn riêng. Trung tâm đang hướng tới phát triển thị trường tín chỉ carbon, tài chính xanh và sàn giao dịch vàng tập trung.

Ý tưởng về sàn giao dịch vàng được đặc biệt quan tâm sau những biến động mạnh của thị trường vàng thời gian qua. Một sàn giao dịch minh bạch, có cơ chế quản lý tập trung không chỉ giúp bình ổn thị trường mà còn có thể huy động nguồn lực vàng trong dân cư phục vụ đầu tư phát triển.

Song song đó, thị trường tín chỉ carbon và tài chính xanh được xem là “tấm vé” để Việt Nam tham gia sâu hơn vào xu hướng Net Zero toàn cầu. Việc sớm hình thành hệ sinh thái tài chính xanh sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các dòng vốn chất lượng cao trong tương lai.

Theo giới chuyên gia, khác biệt lớn nhất của VIFC-HCMC không nằm ở quy mô các tòa nhà tài chính mà ở việc trung tâm này được định hướng phục vụ trực tiếp cho nền kinh tế thực - từ hạ tầng, logistics đến chuyển đổi số và tăng trưởng xanh.

Để vận hành hệ sinh thái này, TP Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh đào tạo nhân lực tài chính quốc tế, Fintech và quản trị rủi ro, đồng thời triển khai chính sách thu hút chuyên gia, kiều bào và nguồn lực tri thức toàn cầu.

Sự chuyển động của VIFC-HCMC cho thấy, TP Hồ Chí Minh không còn muốn chỉ giữ vai trò trung tâm thương mại - dịch vụ truyền thống mà đang hướng tới vị thế một trung tâm tài chính hiện đại, có khả năng kết nối trực tiếp với dòng vốn quốc tế.

Khi những tòa tháp tài chính tại Thủ Thiêm dần sáng đèn, điều Thành phố theo đuổi không chỉ là hình ảnh của một khu đô thị hiện đại mà còn là khát vọng xây dựng một “Phố Wall” mới của Đông Nam Á - nơi dòng vốn toàn cầu được dẫn dắt để phục vụ tăng trưởng thực chất và nâng tầm vị thế kinh tế Việt Nam.

Bài 2: Cởi trói pháp lý, kiến tạo luật chơi tỷ đô

Hải Yên/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/kinh-te/dot-pha-trung-tam-tai-chinh-bai-1-khat-vong-pho-wall-tp-ho-chi-minh-20260515083344680.htm