Quốc gia từng được xem là hình mẫu phát triển du lịch thành công nhất châu Á đã ghi nhận sự sụt giảm khách du lịch quốc tế. Trong khi đó, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng toàn cầu với tốc độ tăng trưởng khách quốc tế thuộc nhóm cao nhất thế giới. Sự tương phản này làm dấy câu hỏi, liệu đà tăng hiện tại có đủ để giúp Việt Nam thu hẹp khoảng cách lớn với Thái Lan và tạo ra bước ngoặt trong tương lai?
Việt Nam thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất thế giới, nhưng vẫn thua xa Thái Lan
Du lịch Thái Lan tụt dốc, mất ngôi số 1 Đông Nam Á cho Malaysia. Ảnh: shutterstock
Theo báo cáo của Bộ Du lịch và Thể thao Thái Lan, năm 2025 xứ sở chùa Vàng nước đón 32,9 triệu lượt khách quốc tế, giảm 7,23% so với năm 2024. Điều này cũng có nghĩa Thái Lan không còn là quốc gia đón khách quốc tế nhiều nhất tại khu vực Đông Nam Á. Chủ nhân của “ngôi vương” hiện là Malaysia. Kết quả ước tính của Cơ quan Xúc tiến Du lịch Malaysia (Tourism Malaysia) cho thấy lượng khách du lịch quốc tế đến nước này sau 11 tháng năm 2025 đã là 38,3 triệu lượt.
Du lịch nội địa Thái Lan vẫn tăng trưởng với 202,37 triệu lượt khách du lịch trong nước (tăng 2,7%) và mang về 1,16 nghìn tỷ baht (tăng 3,69% so với năm 2024). Tổng thu từ khách du lịch trong nước và nước ngoài tại Thái Lan năm 2025 đã giảm 1,3% so với năm trước, đạt 2,7 nghìn tỷ baht.
Theo Cơ quan Du lịch Thái Lan, mục tiêu năm 2026 được nước này đặt ra là đón 36,7 triệu lượt khách quốc tế và 205 triệu lượt khách nội địa.
Giới quan sát chỉ ra du lịch Thái Lan đang phụ thuộc quá nhiều vào các điểm đến truyền thống như đền chùa, cung điện và bãi biển, thiếu đổi mới để thu hút du khách quay trở lại.
Quyền Bộ trưởng Du lịch và Thể thao Artthakorn Sirilatthayakorn cũng thừa nhận nước này đã bỏ lỡ cơ hội trong việc phát triển các điểm đến mới, nhất là khi so sánh với Việt Nam - quốc gia đang liên tục tạo ra nhiều sản phẩm du lịch mới hấp dẫn du khách.
Năm 2025, du lịch Việt Nam ghi nhận cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế. Theo Cục Du lịch Quốc gia, Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) đã xếp vào nhóm các quốc gia có mức tăng trưởng du lịch quốc tế cao nhất thế giới, với mức tăng 20,4% so với năm 2024 - cao gấp nhiều lần mức tăng bình quân của thế giới (5%) và khu vực châu Á – Thái Bình Dương (8%)
Trước đó, UN Tourism cũng công bố Việt Nam cùng với Nhật Bản là hai quốc gia trong nhóm “large destinations” có lượng khách tăng trưởng mạnh nhất thế giới 6 tháng đầu năm 2025 với mức tăng 21%. Quý I/2025, Việt Nam dẫn đầu khu vực Châu Á - Thái Bình Dương về tăng trưởng lượng khách quốc tế đến (tăng 30% so với quý I/2024) và đứng thứ 2 về phục hồi lượng khách quốc tế đến (tăng 34% so với quý I/2019).
Top 10 điểm đến có mức tăng trưởng tốt nhất tại Châu Á – Thái Bình Dương, quý I/2025
Không chỉ khách quốc tế, du lịch nội địa tiếp tục là trụ đỡ quan trọng của ngành. Trong năm 2025, Việt Nam phục vụ khoảng 137 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ du lịch ước đạt xấp xỉ 1 triệu tỷ đồng.
Tham vọng của Việt Nam cũng ngày càng rõ ràng. Năm 2026, ngành du lịch đặt mục tiêu 25 triệu lượt khách quốc tế, 150 triệu lượt khách nội địa, với tổng thu hơn 1,1 triệu tỷ đồng.
Xét về quy mô tuyệt đối, dù đạt được mục tiêu trên Việt Nam vẫn còn khoảng cách đáng kể so với Thái Lan. Chênh lệch hơn 10 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm là con số không dễ san lấp trong ngắn hạn.
Việt Nam có nền tảng để thu hẹp khoảng cách
Tại một sự kiện tổ chức mới đây, ông Kenneth Atkinson (Phạm Kiên Sơn), tác giả cuốn sách “Never say no”, Nhà sáng lập & Cố vấn Cấp cao HĐQT Grant Thornton Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Du lịch Việt Nam, Thành viên Ban điều hành BritCham Vietnam trong bài chia sẻ về hành trình 35 năm biến chuyển của ngành du lịch Việt Nam đã khẳng định Việt Nam có cùng năng lực, thậm chí có thể làm tốt hơn Thái Lan trong việc thu hút khách du lịch quốc tế.
Ông Kenneth Atkinson (Phạm Kiên Sơn).
Doanh nhân người Anh nhắc lại thời điểm năm 1990, Việt Nam chỉ có khoảng 220.000 lượt khách quốc tế (chủ yếu là nhà ngoại giao, những người làm việc cho các cơ quan) và 1 triệu lượt khách nội địa mỗi năm. Chỉ có 2 - 3 chuyến bay quốc tế đến Hà Nội và TP HCM mỗi tuần (thường phải quá cảnh qua Bangkok). Cơ sở hạ tầng thời điểm đó cực kỳ nghèo nàn với một vài khách sạn tiêu chuẩn quốc tế như Khách sạn nổi Sài Gòn hay Metropole.
Tuy nhiên du lịch Việt Nam hiện nay đã chứng kiến sự bùng nổ với những thành tựu ấn tượng.
Theo số liệu tháng 12 năm 2025, Việt Nam đã xử lý 30.700 chuyến bay trong năm. Các chuyến bay khởi hành từ 133 sân bay và đến từ 37 quốc gia khác nhau, được vận hành bởi 85 hãng hàng không. Đó là một con số thống kê đáng kinh ngạc so với điểm xuất phát ở năm 1990.
“Vậy là 7.700 chuyến bay mỗi tuần. Thật khó tin. Hà Nội - TP HCM thường xuyên là chặng bay bận rộn thứ hai hoặc thứ ba trên thế giới với 60/70 chuyến khứ hồi mỗi ngày”, ông Atkinson cho biết.
Chuyên gia cũng khẳng định sự trỗi dậy của hàng không giá rẻ, du lịch giá rẻ là động lực chính thúc đẩy du lịch nội địa với hơn 100 triệu lượt khách/năm. Các sân bay tại địa phương như Phú Quốc, Đà Nẵng, Cam Ranh, Long Thành là những ví dụ về các sân bay hiện đại đã và đang được xây dựng, mở rộng để phục vụ các chuyến bay trong nước và quốc tế.
Thị trường khách sạn của Việt Nam cũng đang bùng nổ khi ngày càng nhiều đơn vị vận hành cố gắng thâm nhập vào thị trường. Dự kiến sẽ thêm 253 dự án khách sạn mới và 88.000 phòng vào năm 2030.
“Việt Nam mất ít thời gian hơn hẳn so với Thái Lan để đạt mốc từ 6 triệu lên 10 triệu khách quốc tế. Tôi luôn khẳng định rằng Việt Nam có cùng năng lực hoặc có thể làm tốt hơn để vượt qua số lượng khách du lịch mà Thái Lan đạt được”, ông Kenneth Atkinson nhìn nhận.
Nói về các động lực tăng trưởng của du lịch Việt Nam, ông Kenneth Atkinson nhắc đến chính sách thị thực thuận lợi, cơ sở hạ tầng ngày càng cải thiện, sản phẩm du lịch đang được đa dạng hóa với du lịch văn hóa, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch sinh thái, du lịch golf, du lịch MICE…
Tuy nhiên chuyên gia chỉ ra những thách thức hiện tại bao gồm tính bền vững, ô nhiễm ở một số điểm đến nổi tiếng, nhu cầu về lực lượng lao động có tay nghề và chuyển đổi số, cạnh tranh từ các điểm đến trong khu vực - nơi có chính sách thị thực tốt hơn và cởi mở hơn,...
Đặc biệt, một thách thức lớn là việc việc xây dựng, định vị thương hiệu và tiếp thị.
“Thái Lan chi hơn 100 triệu USD mỗi năm cho việc quảng bá du lịch trong khi Việt Nam chi 2 triệu USD. Làm thế nào để bạn quảng bá đất nước và xây dựng thương hiệu khi không có ngân sách tiếp thị? Với tư cách là Phó chủ tịch Hội đồng Tư vấn Du lịch, tôi đã vận động cho việc đó trong suốt 12 năm qua”, chuyên gia lưu tâm.
Ông Kenneth Atkinson cũng nhấn mạnh Việt Nam cần bắt đầu quảng bá các điểm đến ở vùng sâu hơn trong đất liền để giảm bớt gánh nặng hoặc áp lực cho những nơi như Vịnh Hạ Long vốn đang quá tải khách du lịch.
Chuyên gia khẳng định Việt Nam đã đạt được những thành tựu tuyệt vời trong sự tăng trưởng của ngành du lịch nhưng vẫn còn nhiều "cơ hội dễ nắm bắt" (low-hanging fruit) bị bỏ lỡ. Nếu giải quyết được các rào cản du lịch Việt Nam hoàn toàn có thể vượt qua Thái Lan.
Đỗ Kiều