Việt Nam gia nhập 'câu lạc bộ 8%', vươn lên quán quân tăng trưởng châu Á

4 giờ trướcBài gốc

Nền kinh tế 'trụ vững' và tăng tốc

Bất chấp những cú sốc liên tiếp từ căng thẳng thương mại và thuế quan toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2025 vẫn ghi nhận bước bứt phá ấn tượng. Theo báo cáo Vietnam at a glance – Quán quân tăng trưởng châu Á vượt “sóng gió” thuế quan vừa được Bộ phận Nghiên cứu Đầu tư Toàn cầu HSBC công bố ngày 13/1, GDP Việt Nam năm 2025 tăng hơn 8%, đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á.

Cụ thể, theo số liệu của Cục Thống kê, GDP Việt Nam năm 2025 tăng 8,02%, cao thứ hai trong vòng 15 năm trở lại đây và nhỉnh hơn dự báo trước đó của HSBC. “Kết quả này đủ để đưa Việt Nam trở thành quán quân tăng trưởng, không chỉ trong ASEAN mà trên toàn châu Á”, HSBC nhận định.

Thương mại của Việt Nam vẫn phát triển mạnh mẽ, đạt mức cao kỷ lục 928 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước.

Năm 2025 được HSBC đánh giá là một trong những năm biến động mạnh nhất đối với kinh tế toàn cầu. Khi Mỹ công bố các biện pháp thuế quan mới từ tháng 4, Việt Nam từng được xếp vào nhóm nền kinh tế châu Á chịu rủi ro lớn, chỉ sau Trung Quốc.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy Việt Nam không những trụ vững mà còn tăng tốc. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt kỷ lục 928 tỷ USD, tăng 18% so với năm trước. Dù hiệu ứng đẩy nhanh đơn hàng trước thuế quan (frontloading) có đóng góp nhất định, HSBC cho rằng đây không phải toàn bộ câu chuyện.

Ngay cả khi tác động của frontloading sang thị trường Mỹ dần suy yếu, xuất khẩu của Việt Nam vẫn tăng mạnh hơn nhiều quốc gia khác với mức tăng khoảng 30% so với cùng kỳ, tính theo bình quân động 3 tháng. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc Việt Nam đang xuất khẩu những sản phẩm “phù hợp” với nhu cầu thị trường toàn cầu.

AI và điện tử: Động lực mới của xuất khẩu

Cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) cùng cuộc chạy đua chip giữa Mỹ và Trung Quốc đã định hình lại chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, qua đó tạo dư địa lớn cho các quốc gia xuất khẩu điện tử. HSBC nhận định, trong bối cảnh này, đẩy mạnh xuất khẩu điện tử là một “lá chắn” quan trọng trước tác động của thuế quan.

Việt Nam nổi lên như một trong những quốc gia tận dụng tốt xu hướng này. Xuất khẩu điện tử hiện chiếm khoảng 35% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng mạnh từ mức chỉ 5% vào năm 2010. Ngược lại, tỷ trọng dệt may và giày dép đã giảm từ đỉnh 30% năm 2005 xuống còn hơn 10% hiện nay, phản ánh quá trình dịch chuyển của Việt Nam lên các nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh cơ cấu sản phẩm, Việt Nam còn gia tăng đáng kể thị phần tại thị trường Mỹ. Năm 2025, xuất khẩu sang Mỹ tăng gần 30% so với cùng kỳ, bất chấp mức thuế đối ứng 20%. Việt Nam vẫn mở rộng thị phần ở nhiều nhóm hàng chủ lực như điện thoại, dệt may và giày dép.

HSBC cho rằng những lo ngại về việc ASEAN gia tăng nhập khẩu từ Trung Quốc cần được nhìn nhận đa chiều. Vấn đề không chỉ là nhập khẩu bao nhiêu, mà là khả năng chuyển hóa đầu vào giá rẻ thành xuất khẩu giá trị cao. Trong bức tranh này, Việt Nam là trường hợp điển hình của chiến lược “Trung Quốc +1” theo hướng có lợi.

Dù thâm hụt thương mại với Trung Quốc mở rộng lên khoảng 116 tỷ USD, Việt Nam lại gia tăng thặng dư với phần còn lại của thế giới lên 136 tỷ USD, qua đó duy trì mức thặng dư thương mại ròng khoảng 20 tỷ USD.

Dịch chuyển dòng vốn FDI và sức bật nội địa

Về đầu tư, FDI đăng ký mới năm 2025 giảm 12% so với cùng kỳ, song giá trị tuyệt đối vẫn cao so với các chuẩn mực lịch sử. Điểm đáng chú ý là sự thay đổi cơ cấu dòng vốn: FDI từ Hàn Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong 14 năm, trong khi FDI từ Trung Quốc tăng mạnh, chiếm khoảng 30% tổng vốn đăng ký, vượt Singapore để dẫn đầu.

Không chỉ trông cậy vào thương mại và đầu tư nước ngoài, kinh tế trong nước tiếp tục đóng vai trò trụ cột. Tiêu dùng cá nhân tăng khoảng 8% nhờ quy mô tầng lớp trung lưu mở rộng, trong khi đầu tư tăng gần 9%, với hạ tầng vẫn là ưu tiên chiến lược.

Du lịch phục hồi mạnh mẽ, đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế – mức cao kỷ lục, mang lại doanh thu khoảng 40 tỷ USD, tương đương 7% GDP. Đáng chú ý, lượng khách đạt gần 120% so với năm 2019, phần lớn nhờ sự trở lại nhanh chóng của du khách Trung Quốc, dù Việt Nam chưa áp dụng miễn thị thực với thị trường này.

Áp lực lạm phát trong năm 2025 nhìn chung được kiểm soát. Lạm phát cả năm ở mức 3,3%, phù hợp với dự báo của HSBC. Mức tăng giá cuối năm chủ yếu đến từ thực phẩm do gián đoạn nguồn cung bởi thiên tai, song được đánh giá chỉ mang tính tạm thời.

Bước sang năm 2026, HSBC dự báo GDP Việt Nam tăng khoảng 6,7%, lạm phát duy trì quanh mức 3,5%. Dù thấp hơn mức đột phá của năm 2025, đây vẫn là mức tăng trưởng cao trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Năm 2026 cũng mở ra chu kỳ chính sách mới với Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, dự kiến diễn ra từ ngày 19–25/1/2026. Theo HSBC, bất kể kết quả sắp xếp nhân sự ra sao, chính sách kinh tế nhiều khả năng vẫn duy trì tính nhất quán.

Quốc hội đã đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 ở mức “ít nhất 10%” với GDP bình quân đầu người khoảng 5.400–5.500 USD. HSBC lưu ý, đây là mục tiêu rất tham vọng, đòi hỏi cú hích đồng bộ từ thương mại vượt trội, đầu tư quy mô lớn, tiêu dùng bền bỉ và cải cách thể chế sâu rộng.

Trong bối cảnh đó, kết quả tăng trưởng hơn 8% năm 2025 không chỉ là điểm sáng ngắn hạn, mà còn tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với kỳ vọng cao hơn, dù vậy điều này cũng đi kèm những thách thức không nhỏ phía trước.

Hà Chi

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/viet-nam-gia-nhap-cau-lac-bo-8-vuon-len-quan-quan-tang-truong-chau-a-105400.html