Các đại sứ Liên minh châu Âu (EU) hôm 18-1 đạt được thỏa thuận về việc tăng cường nỗ lực thuyết phục Tổng thống Mỹ Donald Trump không áp đặt thuế quan lên các đồng minh châu Âu liên quan đến Greenland.
Theo các nhà ngoại giao EU, các biện pháp trả đũa cũng được chuẩn bị nếu thuế quan của Mỹ được thực thi.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố hôm 17-1 rằng Mỹ sẽ thực hiện một loạt biện pháp tăng thuế quan từ ngày 1-2 đối với các thành viên EU là Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan và Phần Lan, cùng với Anh và Na Uy, cho đến khi Washington “được phép mua Greenland”.
Người dân biểu tình phản đối chính sách của Tổng thống Donald Trump đối với Greenland trước lãnh sự quán Mỹ ở Nuuk - Greenland hôm 17-1. Ảnh: AP
Các quốc gia lớn trong EU lên án đây là hành động tống tiền.
Tám quốc gia bị nhắm mục tiêu, vốn đã chịu thuế quan 10% và 15% của Mỹ, đã cử một số lượng nhỏ quân nhân đến Greenland.
Các nhà lãnh đạo EU dự kiến thảo luận các phương án tại một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp ở Brussels - Bỉ vào giữa tuần này.
Một phương án là gói thuế quan đối với 93 tỉ euro (107,7 tỉ USD) hàng nhập khẩu từ Mỹ có thể tự động có hiệu lực vào ngày 6-2 sau 6 tháng tạm hoãn.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, người chủ trì các hội nghị thượng đỉnh của EU, cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng các cuộc tham vấn của ông với các thành viên EU cho thấy cam kết hỗ trợ Đan Mạch và Greenland mạnh mẽ, sẵn sàng bảo vệ chống lại bất kỳ hình thức cưỡng ép nào.
Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen nhân chuyến thăm người đồng cấp Na Uy tại Oslo cho hay Đan Mạch sẽ tiếp tục duy trì đối thoại, đề cập tới thỏa thuận mà Đan Mạch, Greenland và Mỹ đạt được gần đây về việc thành lập một nhóm hợp tác.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nói rằng bà rất vui mừng trước những thông điệp nhất quán từ phần còn lại của lục địa, đồng thời cho biết thêm: "Châu Âu sẽ không bị tống tiền".
Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, người thân cận với Tổng thống Donald Trump hơn một số nhà lãnh đạo EU khác, mô tả mối đe dọa áp thuế là "một sai lầm".
Khi được hỏi về phản ứng của Anh đối với các mức thuế mới, Bộ trưởng Văn hóa Lisa Nandy nhấn mạnh các đồng minh cần hợp tác với Mỹ để giải quyết tranh chấp.
Cùng ngày 18-1, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng “sự yếu kém" của châu Âu đòi hỏi Mỹ phải kiểm soát Greenland để ổn định toàn cầu.
Phát biểu với đài NBC, ông Bessent nhận định việc giành quyền sở hữu Greenland là rất quan trọng trong cuộc đấu cờ địa chính trị với Nga và Trung Quốc.
“Chúng tôi là quốc gia mạnh nhất thế giới” - ông Bessent nói. “Người châu Âu thể hiện sự yếu đuối. Mỹ thể hiện sức mạnh… Tôi tin rằng người châu Âu sẽ hiểu điều này là tốt nhất cho Greenland, châu Âu và Mỹ”.
Tuy nhiên, một số đảng viên Cộng hòa hôm 18-1 phản đối động thái áp thuế của Tổng thống Donald Trump.
Hạ nghị sĩ Mike Turner, một đảng viên Cộng hòa đến từ Ohio, cảnh báo “chiêu trò thuế quan” có thể đe dọa mối quan hệ với các đồng minh NATO.
Phạm Nghĩa