Ngày 22/04, Ủy ban châu Âu (EU) đã công bố chiến lược mới nhằm giảm thiểu tác động từ các cú sốc năng lượng. Kế hoạch tập trung vào việc cắt giảm thuế điện và đẩy mạnh tích trữ khí đốt trong mùa hè, trong bối cảnh những biến động địa chính trị tại Trung Đông đang gây áp lực lớn lên chi phí sinh hoạt và sản xuất tại châu lục này.
Chiến lược giảm thuế và quản lý dự trữ khí đốt
Theo kế hoạch mới, EU sẽ thực hiện sửa đổi quy định nhằm đảm bảo mức thuế đánh vào điện năng thấp hơn so với thuế khí đốt. Đáng chú ý, các chính phủ thành viên sẽ được tạo điều kiện để giảm thuế điện xuống mức 0% đối với các ngành công nghiệp và hộ gia đình dễ bị tổn thương. EU dự kiến sẽ công bố đề xuất pháp lý cụ thể về việc sửa đổi quy định thuế vào tháng 05/2025.
Về vấn đề dự trữ, EU sẽ phối hợp chặt chẽ với các quốc gia thành viên để bổ sung kho dự trữ khí đốt trong những tháng tới. Mục tiêu của biện pháp này là tránh tình trạng các công ty đồng loạt mua vào gây tăng giá đột biến. Ngoài ra, khối này cũng đang nghiên cứu các quy định bắt buộc về duy trì dự trữ nhiên liệu máy bay và tối đa hóa công suất tại các nhà máy lọc dầu nội khối.
Tác động từ bất ổn địa chính trị tại Trung Đông
Ủy viên Năng lượng EU Dan Jorgensen nhận định rằng những thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng khí đốt tại Trung Đông sẽ khiến giá năng lượng duy trì ở mức cao trong vài năm tới. Mặc dù giá khí đốt hiện vẫn thấp hơn mức đỉnh của năm 2022, nhưng đã tăng khoảng 33,3% kể từ cuối tháng 02/2025 do ảnh hưởng từ các xung đột khu vực.
Việc phụ thuộc vào nhập khẩu dầu và khí đốt, đặc biệt là qua tuyến vận chuyển quan trọng tại eo biển Hormuz, khiến châu Âu dễ bị tổn thương trước các biến động quốc tế. Tuy nhiên, EU cho biết hiện chưa xảy ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nhờ nguồn cung ổn định từ Mỹ và Na Uy. Trong giai đoạn này, EU quyết định tránh các biện pháp can thiệp mạnh như áp giá trần hoặc đánh thuế lợi nhuận đột biến đối với các công ty năng lượng.
Chuyển dịch sang năng lượng sạch để đảm bảo an ninh dài hạn
Về dài hạn, EU đặt mục tiêu đẩy nhanh quá trình thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng năng lượng tái tạo và điện hạt nhân để giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc nguồn cung. Dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu Ember cho thấy những tín hiệu tích cực trong cơ cấu năng lượng của khối.
Sự gia tăng mạnh mẽ của tỷ trọng năng lượng sạch không chỉ giúp giảm lượng khí thải mà còn là công cụ then chốt để châu Âu tự chủ về năng lượng. Dù vậy, các quan chức EU lưu ý rằng việc thông qua các thay đổi về thuế sẽ cần sự nhất trí của toàn bộ 34 quốc gia thành viên, một thách thức lớn về mặt chính trị trong thời gian tới.
Tuệ Nhân