EU đạt thỏa thuận then chốt nhằm ứng phó tình trạng thiếu hụt thuốc

2 giờ trướcBài gốc

Thỏa thuận mới của châu Âu hướng tới giảm sự phụ thuộc vào các quốc gia như Ấn Độ, Trung Quốc trong nguồn cung thuốc thiết yếu và các hoạt chất dược phẩm. Ảnh: AFP

Theo Reuters, động thái này diễn ra trong bối cảnh “lục địa già” tìm cách cải thiện khả năng tiếp cận các loại thuốc mới trước những biến động từ chính sách định giá dược phẩm của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump. Những thay đổi này được cho là yếu tố đã làm xáo trộn ngành dược phẩm và trì hoãn việc ra mắt một số phương pháp điều trị tiên tiến ở châu Âu.

Thỏa thuận này được xây dựng dựa trên đề xuất của Ủy ban châu Âu (EC). Tuy nhiên, văn bản này vẫn cần được Hội đồng châu Âu - cơ quan đại diện cho các quốc gia thành viên - và Nghị viện châu Âu chính thức thông qua trước khi có hiệu lực.

Nội dung thỏa thuận tập trung vào việc đảm bảo nguồn cung cho khoảng 270 loại thuốc thiết yếu của hệ thống y tế, bao gồm kháng sinh, insulin, vắc xin và các loại thuốc điều trị bệnh mãn tính và bệnh hiếm gặp.

Theo đó, cơ quan chức năng quốc gia sẽ có nghĩa vụ đa dạng hóa nguồn cung khi mua sắm các loại thuốc thiết yếu. Thỏa thuận cũng cho phép áp dụng cơ chế “ưu tiên EU” trong hoạt động mua sắm công, đồng thời tạo ưu đãi cho các nhà cung cấp thuốc và hoạt chất dược phẩm được sản xuất trong khối.

Dù hướng đến mục tiêu nâng cao năng lực nội tại, EU nhấn mạnh quy định mới này không nhằm mục đích tự cung tự cấp hoàn toàn hay “bế quan tỏa cảng”. Thay vào đó, khối này muốn xây dựng một hệ thống y tế có khả năng phục hồi tốt hơn, minh bạch hơn về thông tin và giảm thiểu tối đa các “điểm gãy” trong chuỗi cung ứng quốc tế vốn dĩ phức tạp.

Thỏa thuận mới cũng được kỳ vọng góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các quốc gia thành viên. Tại các quốc gia nhỏ, thị trường kém hấp dẫn thường khiến họ bị đẩy lùi lại phía sau trong việc tiếp cận nguồn cung thuốc khi có khủng hoảng. Cơ chế mua sắm chung sẽ giúp các quốc gia này có vị thế đàm phán tốt hơn.

Ngoài khía cạnh chăm sóc sức khỏe, vấn đề thiếu hụt thuốc còn được EU nhìn nhận dưới góc độ an ninh quốc gia. Việc thiếu hụt thuốc gây mê, kháng sinh hay insulin trong các tình huống khẩn cấp có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng vượt xa những gián đoạn thương mại thông thường.

Tình trạng thiếu hụt thuốc đã trở thành mối lo ngại thường trực khắp EU. Theo báo cáo năm 2025 của Tòa Kiểm toán châu Âu (ECA), các nước thành viên EU ghi nhận sự thiếu hụt nghiêm trọng đối với 136 loại thuốc trong giai đoạn 2022 - 2024, từ các loại thuốc giảm đau thông thường như Paracetamol đến thuốc đặc trị hen suyễn hay đau tim.

Nguyên nhân cốt lõi được cho là xuất phát từ sự phụ thuộc quá mức vào nguồn cung ngoài khối.

Theo hãng tin Đức DPA, các nhà sản xuất châu Á hiện cung cấp tới 70% hoạt chất dược phẩm mà EU cần. Riêng năm 2025, khoảng 80% đến 90% lượng thuốc tiêu thụ tại châu Âu có nguồn gốc từ châu Á, chủ yếu là Trung Quốc và Ấn Độ.

Bên cạnh đó, đại dịch Covid-19 cùng những biến động địa chính trị gần đây đã bộc lộ rõ những lỗ hổng trong chuỗi cung ứng. Việc tập trung sản xuất tại một số khu vực nhất định khiến châu Âu dễ bị tổn thương trước các cú sốc cung ứng, chi phí vận tải leo thang hoặc các lệnh hạn chế xuất khẩu từ bên ngoài.

Sau khi được Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu chính thức phê chuẩn, quy định này sẽ trở thành khung pháp lý cho các dự án chiến lược và mua sắm chung thuốc thiết yếu chung của EU. Tuy nhiên, thách thức cuối cùng vẫn nằm ở hiệu quả thực thi, đặc biệt là khả năng bảo đảm người bệnh có thể tiếp cận thuốc kịp thời khi cần thiết.

MAI DUNG

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/eu-dat-thoa-thuan-then-chot-nham-ung-pho-tinh-trang-thieu-hut-thuoc-3336527.html