EU muốn tự phát triển các công nghệ quan trọng bao gồm chip bán dẫn để giảm phụ thuộc vào các tập đoàn công nghệ của Mỹ. Ảnh: Tech Central
Theo dự thảo chiến lược về chủ quyền công nghệ châu Âu mà Financial Times tiếp cận được, EU cho rằng khối này cần giành lại vị thế trong cuộc đua quyền lực địa kinh tế toàn cầu giữa một thời điểm mang tính bước ngoặt để khẳng định chủ quyền công nghệ.
Kế hoạch mới dự kiến đưa ra hàng loạt ưu đãi nhằm đẩy nhanh việc xây dựng các trung tâm dữ liệu tại châu Âu, đồng thời ưu tiên các công nghệ đám mây và AI do doanh nghiệp châu Âu phát triển.
EU muốn tự phát triển “đám mây châu Âu”
Chiến lược này cho thấy sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của Ủy ban châu Âu (EC) đối với các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ. Nếu trước đây Brussels chủ yếu tập trung vào việc siết quản lý các “ông lớn” công nghệ ở Thung lũng Silicon, thì giờ đây trọng tâm đang chuyển sang thúc đẩy những đối thủ công nghệ nội địa.
Mối lo ngại ngày càng lớn tại nhiều thủ đô châu Âu là việc nền kinh tế EU đang phụ thuộc quá sâu vào hạ tầng công nghệ Mỹ. Các chính phủ và doanh nghiệp trong khu vực cũng e ngại rằng Tổng thống Donald Trump có thể hạn chế hoặc đình chỉ quyền tiếp cận một số dịch vụ công nghệ chiến lược của Mỹ nếu căng thẳng xuyên Đại Tây Dương leo thang.
Trọng tâm của chiến lược là Đạo luật Phát triển AI và đám mây (CAIDA) nhằm tăng cường năng lực trung tâm dữ liệu tại châu Âu bằng cách đơn giản hóa và đồng bộ hóa các thủ tục xây dựng các trung tâm này.
Mục tiêu của EU là tăng gấp ba công suất trung tâm dữ liệu trong vòng 5–7 năm tới.
Đạo luật trên cũng khuyến khích phát triển các nền tảng đám mây và AI mang tính “chủ quyền”, tức được kiểm soát bởi các thực thể châu Âu. Theo đó, chính phủ của các nước thành viên EU sẽ phải tiến hành đánh giá rủi ro chủ quyền công nghệ nhằm tăng khả năng chống chịu và tìm kiếm các giải pháp thay thế công nghệ Mỹ.
Nếu được triển khai, kế hoạch này có thể mang lại cú hích lớn cho các doanh nghiệp công nghệ châu Âu như SAP (phần mềm), Mistral (AI) hay OVHcloud (điện toán đám mây).
Hiện nay, hơn 70% thị trường điện toán đám mây tại EU đang nằm trong tay ba “ông lớn” Mỹ: gồm Amazon, Microsoft và Google.
Để xoa dịu lo ngại từ phía châu Âu, nhiều công ty công nghệ Mỹ đã cam kết cho khách hàng EU quyền kiểm soát tốt hơn đối với nơi lưu trữ dữ liệu. Microsoft thậm chí tuyên bố sẽ phản đối trước tòa nếu chính phủ Mỹ yêu cầu hãng ngừng cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cho khách hàng châu Âu.
Chống “vỏ châu Âu, ruột nước ngoài”
EU cũng muốn ngăn chặn hiện tượng được gọi là “sovereignty-washing”, tức các dịch vụ mang danh “công nghệ châu Âu” nhưng thực tế vẫn bị doanh nghiệp nước ngoài kiểm soát.
Để làm điều này, EC dự kiến thiết lập bốn cấp độ “chủ quyền đám mây”, dựa trên nhiều tiêu chí như ai kiểm soát dịch vụ và chuỗi cung ứng, nơi xử lý dữ liệu AI, vị trí hạ tầng và mức độ an ninh mạng.
Brussels cũng chuẩn bị phiên bản mới của đạo luật chip bán dẫn nhằm tăng cường năng lực sản xuất chip nội khối và giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài. Kế hoạch này được thúc đẩy mạnh hơn sau tình trạng thiếu chip toàn cầu và thương vụ hãng chip Nexperia (Hà Lan) bị Wingtech của Trung Quốc thâu tóm.
Đạo luật mới sẽ tìm cách kích cầu chip sản xuất tại châu Âu bằng cách kết nối các nhà sản xuất với doanh nghiệp sử dụng chip thông qua các thỏa thuận tiêu thụ dài hạn.
Dù vậy, EC nhấn mạnh chiến lược này không nhằm cô lập, bảo hộ hay tách rời công nghệ với Mỹ mà là tạo ra những “đối trọng chiến lược” để châu Âu vẫn có thể mở cửa với thế giới nhưng không đánh đổi lợi ích và các giá trị cốt lõi.
Theo Financial Times
Lê Linh