EU xúc tiến xây dựng Luật Kinh tế tuần hoàn: Xây dựng thị trường chung

một giờ trướcBài gốc

Rào cản thị trường và nhu cầu hài hòa hóa chính sách

Một trong những trở ngại lớn nhất đối với việc phát triển kinh tế tuần hoàn tại châu Âu hiện nay là sự khác biệt trong quy định giữa các quốc gia thành viên. Các quy tắc quốc gia khác nhau về cách xử lý sản phẩm đã qua sử dụng và các dòng vật liệu, đặc biệt liên quan đến tình trạng pháp lý của chất thải, đang làm gia tăng chi phí giao dịch và cản trở sự hình thành của các chuỗi giá trị tuần hoàn xuyên biên giới. Điều này khiến cho các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc mở rộng hoạt động và làm giảm hiệu quả của các mô hình kinh doanh tuần hoàn.

Nguồn: european-union.europa.eu

Để giải quyết vấn đề này, cần thiết phải xây dựng các khái niệm và tiêu chuẩn thống nhất trên toàn EU. Việc hài hòa hóa các định nghĩa, áp dụng các công cụ kỹ thuật số và đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ giúp giảm thiểu rào cản và tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông của nguyên liệu thứ cấp cũng như các sản phẩm đã qua sử dụng. Khi đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tuần hoàn sẽ có thể tận dụng lợi thế quy mô, giảm chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh.

Một yếu tố quan trọng khác là việc thiết lập các tiêu chí chung để xác định khi nào chất thải có thể được xử lý và chuyển đổi thành nguyên liệu có thể sử dụng lại, cùng với các quy định về sản phẩm phụ đối với nhiều loại vật liệu khác nhau. Những tiêu chí này sẽ cho phép tái sử dụng an toàn các sản phẩm đã qua sử dụng và nguyên liệu tái chế, đặc biệt đối với các sản phẩm đa vật liệu hoặc đã qua xử lý tối thiểu, vốn hiện đang phải đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật và hành chính không cần thiết. Tuy nhiên, việc xây dựng các tiêu chí này cần cân bằng giữa độ chi tiết, tính chắc chắn pháp lý, khả năng thực thi và sự linh hoạt để thích ứng với đổi mới công nghệ trong tương lai.

Vai trò của quy định và công cụ chính sách

Bên cạnh việc hài hòa hóa tiêu chuẩn, việc cải cách các khung pháp lý hiện hành cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thị trường tuần hoàn. Một ví dụ điển hình là nhu cầu sửa đổi chỉ thị về chất thải thiết bị điện và điện tử nhằm đưa ra các mục tiêu thực tế hơn, được phân loại chi tiết theo từng nhóm sản phẩm. Điều này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả thu gom mà còn tạo động lực cho các hoạt động tái sử dụng, tân trang và thiết kế sản phẩm theo hướng tuần hoàn.

Ngoài ra, việc liên kết các quy định này với các yêu cầu về thiết kế sinh thái theo quy định về sản phẩm bền vững sẽ góp phần giảm thiểu tổn thất giá trị và thất thoát vật liệu trong giai đoạn cuối vòng đời sản phẩm. Điều này cho thấy sự cần thiết của một cách tiếp cận chính sách đồng bộ, trong đó các quy định về sản phẩm, chất thải và thị trường nội khối được tích hợp chặt chẽ với nhau.

Một khía cạnh quan trọng khác là việc cải thiện các quy định về vận chuyển chất thải. Hiện nay, các rào cản trong việc vận chuyển vật liệu và sản phẩm để tái chế hoặc tái sử dụng giữa các quốc gia thành viên đang làm giảm hiệu quả của hệ thống. Việc áp dụng các quy trình đơn giản hóa dựa trên đánh giá rủi ro, kết hợp với hệ thống kỹ thuật số để theo dõi và truy xuất dòng chất thải, có thể giúp giải quyết vấn đề này. Tuy nhiên, sự khác biệt về năng lực xử lý chất thải giữa các quốc gia vẫn là một thách thức cần được giải quyết.

Định hướng xây dựng thị trường chung

Để tạo nền tảng cho một thị trường chung hiệu quả, EU cần xây dựng một hệ thống khái niệm thống nhất về kinh tế tuần hoàn, bao gồm các thuật ngữ như tái sử dụng, tân trang, tái sản xuất, tái chế và xử lý cuối vòng đời. Đồng thời, cần có sự phân biệt rõ ràng về mặt pháp lý giữa các hoạt động này, cũng như thiết lập các mã phân loại cho sản phẩm tái sử dụng và vật liệu tái chế. Những định nghĩa này cần được cập nhật thường xuyên và phù hợp với các tiêu chuẩn toàn cầu nhằm hỗ trợ hoạt động giám sát và thương mại trong bối cảnh các công nghệ và mô hình kinh doanh mới liên tục xuất hiện.

Việc loại bỏ các rào cản pháp lý ở cả cấp độ EU và quốc gia thành viên sẽ cho phép nguyên liệu thứ cấp, sản phẩm đã qua sử dụng và các linh kiện được lưu thông tự do trong thị trường nội khối. Điều này không chỉ giúp các mô hình kinh doanh tuần hoàn trở nên hiệu quả hơn mà còn thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của châu Âu.

Trong bối cảnh đó, Luật Kinh tế tuần hoàn sắp tới được kỳ vọng sẽ đóng vai trò là nền tảng pháp lý quan trọng, giúp hài hòa hóa các quy định cốt lõi như định nghĩa, tiêu chí chất thải, quy định vận chuyển và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất. Bằng cách đơn giản hóa và tích hợp các quy định liên quan đến sản phẩm, chất thải và thị trường, đạo luật này có thể tạo ra một môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp phát triển các mô hình kinh doanh tuần hoàn ở quy mô lớn.

Việc xây dựng một thị trường chung cho các giải pháp kinh tế tuần hoàn không chỉ là một yêu cầu về mặt chính sách mà còn là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy tăng trưởng bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của EU. Khi các rào cản được loại bỏ và các quy định được hài hòa hóa, các doanh nghiệp sẽ có cơ hội khai thác tối đa giá trị của tài nguyên, giảm thiểu chi phí và phát triển các mô hình kinh doanh đổi mới. Trong dài hạn, việc giữ cho sản phẩm và vật liệu được lưu thông trong nền kinh tế sẽ trở thành lựa chọn kinh tế hợp lý hơn so với việc thải bỏ, qua đó góp phần xây dựng một hệ thống kinh tế hiệu quả, linh hoạt và bền vững hơn.

Linh Anh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/eu-xuc-tien-xay-dung-luat-kinh-te-tuan-hoan-xay-dung-thi-truong-chung-10416494.html