Mùa khô Tây Nguyên bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất, cũng là lúc nguy cơ cháy rừng, phá rừng tăng cao. Dịp Tết Nguyên đán – khi nhịp sống chậm lại và tâm lý nghỉ ngơi dễ khiến việc quản lý lơi lỏng – lực lượng kiểm lâm và các chủ rừng càng phải siết chặt kỷ luật trực, tuần tra 24/24 giờ để giữ rừng xuyên Tết.
Lực lượng bảo vệ rừng Gia Lai tăng cường tuần tra các khu vực trọng điểm, vùng giáp ranh, khu vực có nguy cơ cao xảy ra phá rừng trong dịp Tết Nguyên đán
Mùng 1 Tết, tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Ia Puch, không khí xuân dường như đến chậm hơn. Trụ sở vắng lặng khi phần lớn cán bộ đã tỏa về các chốt bảo vệ, băng rừng bám địa bàn. Những chiếc ba lô chuẩn bị từ trước Tết thay cho những chuyến về quê đoàn tụ.
Giữ rừng xuyên Tết: Những cặp vợ chồng đón Tết giữa đại ngàn
Trong số những người giữ rừng xuyên Tết, câu chuyện của các cặp vợ chồng cùng làm nghề lâm nghiệp khiến nhiều người xúc động.
Chị Phan Thị Kiều Hạnh, Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Ia Puch, được đồng nghiệp gọi vui là "nữ tướng giữ rừng". Hơn 15.000 ha rừng biên giới trải dài qua nhiều xã là địa bàn chị cùng đồng đội phụ trách.
Những ngày Tết, khi nhiều gia đình quây quần bên nhau, chị lại khoác ba lô vào rừng như bao ngày thường. Chồng chị cũng công tác trong ngành lâm nghiệp. Lịch trực chồng chéo khiến hai vợ chồng hiếm khi có một cái Tết trọn vẹn. Con cái nhiều khi phải gửi nhờ ông bà chăm sóc.
"Tết với anh em giữ rừng nhiều khi chỉ là bữa cơm nhanh tại trạm rồi tiếp tục lên đường tuần tra. Nhưng đã chọn nghề thì phải chấp nhận. Chỉ cần rừng bình yên là thấy lòng nhẹ nhõm", chị Hạnh chia sẻ.
Chị Phan Thị Kiều Hạnh (bên phải), Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Ia Puch, được đồng nghiệp gọi vui là "nữ tướng giữ rừng"
Tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, ông Nguyễn Hồng Quân – Quyền Giám đốc – cũng đón xuân theo cách rất riêng: trực xuyên Tết tại đơn vị. Vợ ông, bà Vũ Thị Thủy, cũng là cán bộ lâm nghiệp với gần 17 năm gắn bó với nghề.
Hai vợ chồng phải thay phiên trực để vừa hoàn thành nhiệm vụ, vừa chăm lo con cái. "Có năm đến mùng 3 mới tranh thủ về thăm gia đình. Những chuyến du xuân thường phải dời lại sau Tết. Làm nghề này phải chấp nhận thiệt thòi, quan trọng là hiểu và chia sẻ với nhau", ông Quân nói.
Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng quản lý hơn 15.546 ha rừng đặc dụng, độ che phủ gần 98,5%, nằm trong Khu Dự trữ sinh quyển thế giới cao nguyên Kon Hà Nừng. Dịp Tết, đơn vị bố trí trực 24/24 tại các trạm bảo vệ rừng, mỗi ngày từ 5-7 người túc trực, sẵn sàng lên đường khi có tín hiệu bất thường.
Khó khăn lớn nhất vẫn là địa hình hiểm trở, nhiều khu vực mất sóng điện thoại hoàn toàn. Khi phát hiện vụ việc, cán bộ phải đi bộ hàng giờ mới có thể báo cáo về đơn vị, thậm chí ngủ lại rừng qua đêm.
Những câu chuyện như vậy không hiếm trong ngành lâm nghiệp – nơi không ít cặp vợ chồng cùng bám rừng, cùng đón Tết trong ca trực.
Gác niềm riêng để giữ rừng xuyên Tết, giữ màu xanh đại ngàn
Không chỉ cán bộ quản lý, lực lượng bảo vệ rừng tuyến đầu cũng phải đánh đổi nhiều điều để hoàn thành nhiệm vụ.
Một bữa cơm giữa rừng sâu của lực lượng quản lý bảo vệ rừng Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng
Anh Ksor Đối, nhân viên quản lý bảo vệ rừng Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê, có nhà cách cơ quan hơn 100 km. Những ngày Tết, anh gần như ở hẳn tại trạm bảo vệ. Mùa khô trùng dịp đầu năm cũng là thời điểm người dân đốt rẫy, làm nương, khiến nguy cơ cháy rừng tăng cao.
"Hầu như ngày nào anh em cũng chia nhau tuần tra các điểm nóng để ngăn chặn phá rừng, khai thác lâm sản trái phép. Nhiều khi nhớ nhà nhưng không thể rời vị trí", anh Đối chia sẻ.
Theo ông Lê Thái Hùng, Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc An Khê, đơn vị chủ động phối hợp các tổ nhận khoán trực xuyên Tết tại các chốt bảo vệ rừng. Ngoài chế độ hỗ trợ của tỉnh, đơn vị còn trích kinh phí để hỗ trợ thêm tiền ăn uống, động viên tinh thần cán bộ.
Gia Lai hiện có gần 988.000 ha rừng nhưng lực lượng chuyên trách chỉ hơn 800 người, bình quân mỗi cán bộ phải quản lý hơn 1.200 ha. Địa bàn rộng, lực lượng mỏng khiến áp lực tuần tra, kiểm soát ngày càng lớn, đặc biệt trong dịp lễ Tết.
Ông Trương Thanh Hà, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Gia Lai, cho biết các đối tượng xấu thường lợi dụng thời điểm trước và sau Tết để thực hiện hành vi xâm hại rừng. Vì vậy, ngành đã bố trí lực lượng trực tối thiểu 50% quân số tại các địa bàn trọng điểm, vùng giáp ranh.
Lực lượng quản lý, bảo vệ rừng Gia Lai băng rừng, lội suối tuần tra, kiểm soát để bảo vệ rừng.
Ngoài tuần tra trực tiếp, các đơn vị còn ứng dụng công nghệ như hệ thống cảnh báo cháy rừng, theo dõi điểm nóng nhằm phát hiện sớm nguy cơ cháy hoặc phá rừng. Đồng thời tăng cường phối hợp với công an, bộ đội biên phòng và chính quyền địa phương để tuần tra liên ngành, xử lý kịp thời các vụ việc phát sinh.
Theo ông Hà, bảo vệ rừng không chỉ là nhiệm vụ của ngành kiểm lâm mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức người dân, hạn chế tình trạng phá rừng làm rẫy, khai thác lâm sản trái phép.
Tết với người giữ rừng vì thế không có pháo hoa rực rỡ hay những chuyến du xuân dài ngày. Đó là những bước chân lặng lẽ giữa đại ngàn, những bữa cơm giản dị nơi chốt trực và những cuộc gọi vội về gia đình. Nhưng đổi lại, với họ, niềm vui lớn nhất là khi mùa xuân đi qua, những cánh rừng vẫn xanh.
Đức Anh