Nhiều năm qua, tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng tại rạch Ông Bầu và rạch Chín Xiểng trên địa bàn phường An Nhơn, TP.HCM (quận Gò Vấp cũ) đã trở thành nỗi lo thường trực của hàng nghìn hộ dân sinh sống ven kênh rạch.
Dù địa phương thường xuyên triển khai các đợt vớt rác, nạo vét dòng chảy, phát quang cây cối và xử lý các điểm ùn ứ, song lượng rác sinh hoạt, lục bình cùng bùn lắng vẫn nhanh chóng tái diễn, khiến môi trường sống bị ảnh hưởng nặng nề.
Theo ghi nhận thực tế, nhiều đoạn rạch bị thu hẹp nghiêm trọng, dòng chảy cản trở bởi rác thải tồn đọng lâu ngày, gây mùi hôi thối, mất mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ ngập sâu mỗi khi mưa lớn.
Người dân khu vực cho biết, vào mùa mưa, nước dâng cao kết hợp hệ thống thoát nước quá tải khiến nhiều tuyến hẻm, khu dân cư ven rạch thường xuyên rơi vào cảnh ngập úng, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và đi lại.
“Mùi hôi từ rạch bốc lên quanh năm, nhất là những ngày nắng nóng thì rất khó chịu, nhiều lúc ăn cơm cũng không ngon. Mùa mưa thì nước đen, rác và lục bình dồn ứ khiến hẻm thường xuyên ngập sâu, đi lại rất vất vả. Người dân chỉ mong rạch được cải tạo bài bản, xử lý dứt điểm để môi trường sạch hơn, cuộc sống đỡ khổ hơn,” bà Lan, người dân sống cạnh rạch Ông Bầu chia sẻ.
Trước thực trạng này, UBND TP.HCM đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị triển khai dự án cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng kỹ thuật dọc rạch Ông Bầu và rạch Chín Xiểng với tổng mức đầu tư hơn 2.939 tỷ đồng từ nguồn ngân sách thành phố. Theo kế hoạch, dự án sẽ được thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2029, tập trung vào các hạng mục chỉnh trang toàn diện, nâng cao năng lực thoát nước và cải thiện chất lượng môi trường đô thị.
Cụ thể, rạch Ông Bầu sẽ được đầu tư xây dựng với tổng chiều dài khoảng 380m, kết nối từ kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên đến các tuyến đường dân cư hiện hữu.
Trong khi đó, rạch Chín Xiểng sẽ được cải tạo với tổng chiều dài khoảng 890m, bao gồm nhiều đoạn kết nối các trục giao thông quan trọng như Nguyễn Thái Sơn, Dương Quảng Hàm và các tuyến đường nội khu.
Ngoài việc nạo vét, mở rộng dòng chảy và xây dựng hệ thống thoát nước đồng bộ, dự án còn đầu tư đường giao thông ven rạch, hệ thống chiếu sáng, công viên cây xanh và hạ tầng kỹ thuật hiện đại nhằm hình thành không gian đô thị xanh - sạch - đẹp.
Việc cải tạo hai tuyến rạch không chỉ giúp giảm ngập cục bộ, cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường mà còn góp phần chỉnh trang cảnh quan, nâng cao chất lượng sống cho người dân, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại khu vực An Nhơn và vùng phụ cận. Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển lớn trong diện mạo hạ tầng đô thị, biến các tuyến rạch ô nhiễm kéo dài nhiều năm thành không gian sinh thái, giao thông và cộng đồng hiện đại của TP.HCM.
Mỹ Quỳnh