Gia đình cựu tù ở Côn Ðảo

3 giờ trướcBài gốc

Vợ chồng người cựu tù chính trị Côn Đảo Nguyễn Xuân Viên kể lại kỷ niệm thời đấu tranh gian khổ khi đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân đến thăm và chúc Tết dịp Xuân Bính Ngọ 2026. Ảnh: Bình Nguyên

Sau hơn 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đặc khu Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh) phát triển thành một vùng quê trù phú và là điểm đến du lịch nổi tiếng thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. Ông Nguyễn Xuân Viên là một trong số ít chứng nhân lịch sử của ngục tù Côn Đảo đến nay còn sinh sống và gắn bó với nơi đây. Ông là “nhân chứng sống” còn trụ lại trên đảo sau khi các cựu tù khác đã mất hoặc về đất liền sinh sống. Đến nay, các thế hệ con, cháu trong gia đình ông tiếp nối truyền thống cách mạng của gia đình, tiếp tục cống hiến, xây dựng quê hương Côn Đảo ngày càng giàu đẹp.

Tình yêu lớn với Côn Ðảo

Trong dịp theo đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân đi thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ nhà giàn DK1, đặc khu Côn Đảo nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, chúng tôi được ghé thăm gia đình ông Nguyễn Xuân Viên. Đến nay, ông Viên đã hơn 80 tuổi, tuy sức khỏe yếu đi nhiều do di chứng của những năm tháng bị hành hạ trong nhà tù Côn Đảo nhưng ký ức về những năm tháng hoạt động cách mạng, bị địch bắt tù đày, chịu bao trận đòn tra tấn vẫn nguyên vẹn trong ông.

Năm 1968, ông Viên là du kích, bị bắt cùng mấy chục người vào nhà lao Hội An (thành phố Đà Nẵng), sau đó được đưa vào trại giam Tân Hiệp (tỉnh Đồng Nai) rồi chuyển đến khám Chí Hòa (Thành phố Hồ Chí Minh), sau đó lại chuyển về nhà lao Tân Hiệp rồi bị đày ra Côn Đảo vào năm 1970. Cũng như những người tù chính trị bị giam cầm ở nhà tù Côn Đảo, ông Viên luôn giữ vững tinh thần đấu tranh bằng cách tuyệt thực, bị nhốt vào “chuồng cọp”, trải qua mọi cực hình nơi “địa ngục trần gian” này. Trong câu chuyện kể về tinh thần đấu tranh của cựu tù Côn Đảo chịu mọi tra tấn, ông Viên nhớ lại: “Chúng nó tra tấn ghê lắm, phòng có khi có 10 người tù nhưng chết 7, còn 3”.

Năm 1975, Côn Đảo được giải phóng, ông Viên trở về quê hương (nay ở xã Quế Sơn, thành phố Đà Nẵng). Ông lập gia đình với bà Nguyễn Thị Tư cũng là con của một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Bà Tư là người con duy nhất còn lại của Mẹ Việt Nam anh hùng Dương Thị Tức, người có chồng và 2 con trai là liệt sĩ. Nhưng vì có tình yêu lớn với Côn Đảo, đến năm 1979, ông Viên quyết định trở lại Côn Đảo, công tác tại Ban quản lý Di tích Côn Đảo. Một thời gian sau, ông đón cả gia đình về Côn Đảo sinh sống. Thời đó, Côn Đảo không có điện, đường sá, nhà cửa tạm bợ. Lúc đó, gia đình ông cũng rất khó khăn, sống trong căn nhà tình nghĩa. Đến năm 1991, ông về hưu và vẫn cùng gia đình sống ở Côn Đảo. Sức khỏe của ông Viên bị ảnh hưởng nhiều do di chứng của những tháng năm bị tù đày, đặc biệt bàn chân ông bị địch chích điện nên bị hoại tử, mất mấy ngón.

Bác sĩ Lê Công Thọ, Giám đốc Trung tâm Y tế quân dân y đặc khu Côn Đảo, người con trai cả của cựu tù chính trị Côn Đảo Nguyễn Xuân Viên chia sẻ: “Từ rất nhỏ, bản thân tôi theo gia đình sinh sống và ngày càng gắn bó với mảnh đất Côn Đảo thiêng liêng này”.

Hiện nay, ngoài 80 tuổi, ông Nguyễn Xuân Viên đang sống hạnh phúc bên con cháu thành đạt. Hạnh phúc trọn vẹn của gia đình người cựu tù Côn Ðảo là minh chứng cho sức sống, sự đổi thay của vùng đất từng bị biến thành “địa ngục trần gian” đã trở thành vùng đất lành. Nơi những người con của quê hương Côn Ðảo cùng nhau nỗ lực cống hiến, xây dựng cuộc sống ấm no, quê hương giàu đẹp

Thế hệ tiếp nối truyền thống cách mạng

Tình yêu lớn với Côn Đảo của người cựu tù chính trị được truyền cho các thế hệ con, cháu trong gia đình. Đến nay, 3 thế hệ trong gia đình của ông Nguyễn Xuân Viên và bà Nguyễn Thị Tư đều đang sinh sống ở đặc khu Côn Đảo. Con trai cả của ông bà là bác sĩ Lê Công Thọ, Giám đốc Trung tâm Y tế quân dân y đặc khu Côn Đảo, người con dâu cũng là bác sĩ công tác ở đây. Con gái của ông bà hiện đang công tác tại Vườn quốc gia Côn Đảo. Những thành viên trong gia đình ông bà đều thấm nhuần câu chuyện cuộc đời, tinh thần đấu tranh bất diệt của ông Viên cũng như của những người cựu tù chính trị Côn Đảo. Niềm tự hào về truyền thống cách mạng của gia đình, người con của vùng đất anh hùng là động lực lớn giúp họ luôn cống hiến hết mình trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước.

Chia sẻ về câu chuyện chọn và gắn bó với ngành y, bác sĩ Lê Công Thọ cho biết thêm: Đến nay, bản thân tôi đã công tác ở Trung tâm Y tế quân dân y đặc khu Côn Đảo được gần 40 năm. Ban đầu tôi theo học nghề y là do gia đình định hướng. Sau đó, từ thực tế công tác trong lĩnh vực y tế tại Côn Đảo, sống ở Côn Đảo, chứng kiến những trường hợp bệnh nhân nặng gặp rất nhiều khó khăn, rủi ro khi không kịp chuyển viện về đất liền, ông càng quyết tâm học tập, trau dồi về chuyên môn.

Bác sĩ Lê Công Thọ, Giám đốc Trung tâm y tế Quân dân y đặc khu Côn Đảo chia sẻ câu chuyện về gia đình và người cha là cựu tù Côn Đảo.

Hiện nay, Trung tâm Y tế quân dân y đặc khu Côn Đảo được đầu tư về cơ sở vật chất, máy móc hiện đại. Phối hợp với các bệnh viện tuyến trên, trung tâm tổ chức ngân hàng máu di động (còn gọi là ngân hàng máu sống) tại đặc khu Côn Đảo. Đây là giải pháp y tế chuyên sâu nhằm đảm bảo nguồn máu cấp cứu, sản khoa và phẫu thuật, giúp người dân an tâm hơn mà không cần chuyển tuyến. Những năm qua, được sự hỗ trợ từ tuyến trên, hàng năm, trung tâm cứu sống rất nhiều bệnh nhân. Trong đó có những trường hợp cấp cứu rất nặng là các ngư dân, khách du lịch và họ được chuyển về đất liền an toàn.

Bác sĩ Thọ chia sẻ thêm: Đội ngũ y tế ở Côn Đảo bám trụ được ở đây lâu dài phải thực sự yêu Côn Đảo, phải có cái tâm với Côn Đảo. Những năm trước đây, chúng tôi tuyển dụng rất nhiều bác sĩ trẻ nhưng khó giữ chân họ vì phải thật sự yêu con người, vùng đất này thì mới gắn bó lâu dài được. Khó khăn lớn nhất của đơn vị là về nguồn lực trong cả công tác đào tạo và tuyển dụng. Nhưng từ ngày 1-7-2025, được sự quan tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, nhất là chương trình lực lượng bác sĩ luân phiên ra công tác tại Côn Đảo đáp ứng tốt về nguồn nhân lực y tế. Trung tâm phấn đấu trở thành trung tâm đa khoa chuyên sâu với mục đích bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho người dân, ngư dân, khách du lịch đến Côn Đảo.

Bình Nguyên

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202604/gia-dinh-cuu-tu-o-con-ao-26441ac/