Các lực lượng chức năng kiểm đếm thuốc lá lậu. Ảnh: ST
Thuốc lá lậu vẫn “nóng” trên tuyến biên giới
Sở hữu hơn 80 km đường biên giới tiếp giáp Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu, đường mòn, lối mở phục vụ giao thương, Gia Lai là địa bàn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh hoạt động buôn lậu, đặc biệt là thuốc lá ngoại nhập trái phép.
Theo Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) tỉnh Gia Lai, thời gian qua, tình trạng vận chuyển, tàng trữ và buôn bán thuốc lá nhập lậu trên địa bàn vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng lợi dụng địa hình biên giới rộng, nhiều tuyến đường tiểu ngạch để đưa hàng cấm từ Campuchia vào Việt Nam rồi vận chuyển đi tiêu thụ tại nhiều địa phương.
Nguồn hàng chủ yếu được thẩm lậu qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh (Gia Lai) hoặc trung chuyển từ các tuyến biên giới phía Nam trước khi đưa về Gia Lai phân phối. Phần lớn thuốc lá lậu xuất phát từ tỉnh Ratanakiri (Campuchia), sau đó được chia nhỏ, cất giấu tinh vi nhằm né tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng.
Ngoài tuyến qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, các đối tượng còn lợi dụng tuyến vận chuyển từ khu vực Cửa khẩu quốc tế Bờ Y (Quảng Ngãi) và nhiều tuyến giao thông liên tỉnh để đưa thuốc lá lậu vào địa bàn tiêu thụ.
Để qua mắt cơ quan chức năng, các đối tượng thường hoạt động vào ban đêm, thuê người vận chuyển nhỏ lẻ, gửi hàng qua xe khách, dịch vụ giao hàng công nghệ hoặc khai báo sai chủng loại hàng hóa. Lợi nhuận lớn từ thuốc lá nhập lậu tiếp tục là nguyên nhân khiến hoạt động này chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Trong quý I/2026, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Gia Lai đã phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm liên quan đến thuốc lá nhập lậu và thuốc lá điện tử. Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm kinh doanh thuốc lá ngoại nhập không rõ nguồn gốc, buôn bán thuốc lá điện tử trái phép và không bảo đảm các điều kiện kinh doanh theo quy định.
Quý I/2026, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Gia Lai đã phát hiện và xử lý 10 vụ liên quan đến thuốc lá; xử phạt 49,5 triệu đồng; buộc tiêu hủy 172 bao thuốc lá điếu nhập lậu, 90 máy thuốc lá điện tử các loại.
Đáng chú ý, đầu tháng 4 vừa qua, lực lượng chức năng tỉnh Gia Lai đã phát hiện vụ vận chuyển thuốc lá ngoại nhập lậu với quy mô đặc biệt lớn. Qua kiểm tra một xe container lưu thông theo hướng Nam - Bắc, lực lượng chức năng phát hiện hơn 224.000 bao thuốc lá điếu do nước ngoài sản xuất nhưng không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Đây được xem là vụ việc có số lượng thuốc lá nhập lậu lớn nhất từng bị phát hiện trên địa bàn tỉnh đến nay.
“Hiện nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an tỉnh) đang tiếp tục điều tra, làm rõ vụ vận chuyển thuốc lá ngoại nhập lậu quy mô đặc biệt lớn, chưa từng có trên địa bàn” - ông Đinh Văn Hà, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Gia Lai cho biết.
Lực lượng chức năng đã phối hợp với các cơ sở giáo dục tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền về tác hại của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Ảnh: ST
Đồng bộ giải pháp ngăn hàng cấm xâm nhập thị trường
Xác định thuốc lá lậu là mặt hàng trọng điểm cần tập trung đấu tranh, ông Đinh Văn Hà cho hay, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Gia Lai đã chủ động phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan và chính quyền địa phương nhằm tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường.
Công tác nắm tình hình địa bàn, rà soát các điểm nóng về buôn bán, tàng trữ thuốc lá nhập lậu được triển khai thường xuyên. Nhiều đợt kiểm tra đột xuất được tổ chức nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Song song với công tác kiểm tra, các lực lượng chức năng cũng đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật tới người dân, hộ kinh doanh và tiểu thương nhằm nâng cao nhận thức, không tiếp tay cho hoạt động buôn lậu. Việc vận động người dân tham gia tố giác vi phạm cũng góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh với hàng cấm trên địa bàn.
Đặc biệt, trước nguy cơ thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng len lỏi vào môi trường học đường, lực lượng chức năng đã phối hợp với các cơ sở giáo dục tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền về tác hại của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.
Thông qua các buổi ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề và hoạt động truyền thông trực quan, học sinh được trang bị kiến thức về những nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe, tâm lý và hành vi khi sử dụng thuốc lá điện tử. Qua đó góp phần nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân, xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh./.
Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15-5-2026, mức xử phạt từ 5 - 10 triệu đồng sẽ được áp dụng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình.
Nghị định còn quy định mức phạt tiền từ 1 - 3 triệu đồng đối với hành vi không có biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi tại điểm bán của đại lý bán buôn, đại lý bán lẻ thuốc lá. Khung phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng đối với hành vi trưng bày quá một bao hoặc một tút hoặc một hộp của một nhãn hiệu thuốc lá tại đại lý bán lẻ, điểm bán lẻ thuốc lá…
HỒNG NHUNG