Trải qua 75 năm xây dựng và phát triển, ngành Công Thương luôn giữ vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế đất nước, từ bảo đảm năng lượng, thúc đẩy sản xuất công nghiệp đến mở rộng không gian tăng trưởng mới.
Tại Gia Lai, dấu ấn ấy đang được thể hiện rõ nét qua hành trình chuyển dịch sang năng lượng sạch, năng lượng tái tạo - lĩnh vực được xem là động lực mới cho tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Lợi thế mở đường, dòng vốn lớn đổ về
Vùng đất nắng gió khắc nghiệt của Gia Lai lại đang trở thành “tọa độ vàng” của các nhà đầu tư năng lượng. Với bức xạ mặt trời cao, thời gian nắng dao động từ 2.200-2.500 giờ mỗi năm, tốc độ gió trung bình đạt 6-6,5 m/giây cùng quỹ đất rộng, ít xung đột sử dụng, địa phương này đang sở hữu lợi thế hiếm có để phát triển đồng thời điện gió và điện mặt trời quy mô lớn.
Gia Lai lại đang trở thành “tọa độ vàng” của các nhà đầu tư năng lượng. Ảnh: Hiền Mai
Bên cạnh đó, hệ thống truyền tải điện hiện hữu với các tuyến 500kV, 220kV đi qua địa bàn cũng tạo nền tảng quan trọng cho việc đấu nối và truyền tải công suất. Theo Quy hoạch Điện VIII, tổng công suất năng lượng tái tạo của Gia Lai đến năm 2035 có thể đạt khoảng 9.657 MW, trong khi tiềm năng chưa khai thác còn vượt 23.000 MW.
Từ lợi thế đó, làn sóng đầu tư vào năng lượng sạch tại Gia Lai đang diễn ra mạnh mẽ. Ngày 24/4 vừa qua, UBND tỉnh Gia Lai đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án Nhà máy điện mặt trời Hoài Đức tại phường Bồng Sơn. Dự án được triển khai theo hình thức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư nhằm cung cấp nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Nhà máy có công suất thiết kế 50 MW, sản lượng điện dự kiến khoảng 86,74 triệu kWh/năm, đấu nối vào lưới điện quốc gia ở cấp điện áp 110kV. Tổng vốn đầu tư dự án hơn 789,9 tỷ đồng, trong đó chi phí thực hiện khoảng 750 tỷ đồng và kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gần 39,9 tỷ đồng.
Theo Quy hoạch Điện VIII, tổng công suất năng lượng tái tạo của Gia Lai đến năm 2035 có thể đạt khoảng 9.657 MW. Ảnh: Hiền Mai
Trước đó, trong tháng 4/2026, UBND tỉnh Gia Lai cũng đã trao quyết định chấp thuận đầu tư cho liên danh Công ty Cổ phần Đầu tư EMI, Công ty Cổ phần Điện gió Nhơn Hòa 1 và Công ty Cổ phần Năng lượng Nhơn Hòa 2 triển khai 4 dự án điện gió, điện mặt trời.
Trong đó, 3 dự án điện mặt trời Nhơn Hòa 1, Nhơn Hòa 1A và Nhơn Hòa 2 được quy hoạch trên diện tích gần 275ha tại xã Ia Le với tổng công suất 188 MW, tổng vốn đầu tư hơn 3.200 tỷ đồng. Cùng thời điểm, dự án Nhà máy điện gió Nhơn Hòa 3 với tổng vốn khoảng 1.700 tỷ đồng cũng được chấp thuận triển khai trên diện tích hơn 27ha tại xã Ia Le và Chư Pưh, công suất lắp đặt 42 MW.
Không dừng lại ở đó, nhiều dự án điện gió quy mô lớn khác cũng đang được xúc tiến đầu tư. Đáng chú ý là dự án Nhà máy điện gió Hòn Trâu - giai đoạn 1 tại xã Phù Mỹ có công suất thiết kế lên tới 750 MW, tổng vốn đầu tư khoảng 48.372 tỷ đồng. Bên cạnh đó còn có các dự án điện gió Vân Canh 1 và Vân Canh 2 tại xã Vân Canh với tổng công suất 340 MW, vốn đầu tư hơn 14.600 tỷ đồng.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Quế khẳng định: “Phát triển năng lượng tái tạo không chỉ đáp ứng yêu cầu an ninh năng lượng mà còn mở ra không gian tăng trưởng mới, đưa Gia Lai trở thành cực tăng trưởng năng lượng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Tỉnh sẽ ban hành các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư theo hướng công nghệ cao, thân thiện môi trường, gắn với mô hình kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng xanh; luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm các dự án triển khai đúng tiến độ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh".
Hướng đến trung tâm điện sạch và kinh tế xanh
Sự phát triển của các dự án điện gió, điện mặt trời những năm gần đây đang tạo thêm động lực cho tăng trưởng công nghiệp của Gia Lai. Đây cũng là một trong những lĩnh vực được ngành Công Thương địa phương tập trung tham mưu, thúc đẩy nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghiệp theo hướng xanh và bền vững.
Hiện nay, toàn tỉnh Gia Lai có 85 dự án năng lượng tái tạo đang vận hành với tổng công suất 4.179 MW, sản lượng điện đạt trên 15 tỷ kWh mỗi năm. Riêng năm 2025, ngành sản xuất và phân phối điện tăng trưởng 23%, trở thành lĩnh vực đóng góp lớn nhất cho tăng trưởng công nghiệp của tỉnh.
Đến hết tháng 2/2026, toàn tỉnh có 85 dự án năng lượng tái tạo đã vận hành thương mại, với tổng công suất 4.179 MW. Ảnh: Hiền Mai
Sự phát triển mạnh mẽ của năng lượng tái tạo đang tạo ra bước chuyển lớn trong cơ cấu kinh tế địa phương. Từ chỗ chủ yếu dựa vào nông nghiệp và chế biến nông sản, Gia Lai đang từng bước hình thành ngành công nghiệp năng lượng quy mô lớn, tạo thêm việc làm, nguồn thu ngân sách và động lực phát triển hạ tầng.
Theo đó, tỉnh hướng tới phát triển các khu công nghiệp trung hòa carbon, kết hợp năng lượng sạch với nông nghiệp công nghệ cao; đồng thời thu hút các ngành công nghiệp sử dụng điện xanh như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, vật liệu mới nhằm mở rộng chuỗi giá trị công nghiệp. Đến năm 2030, Gia Lai phấn đấu đạt tổng công suất nguồn điện khoảng 9.522 MW với sản lượng điện khoảng 27 tỷ kWh/năm, trong đó năng lượng tái tạo chiếm 100% tổng cung. Xa hơn đến năm 2045, tỉnh hướng tới xây dựng thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch, hệ thống điện thông minh và trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực.
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026 diễn ra cuối tháng 3, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh tinh thần hành động quyết liệt: “Không lãng phí một ngày; không chậm trễ một tuần; không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng”.
Đồng hành cùng quá trình chuyển dịch năng lượng xanh, ngành Công Thương Gia Lai đang giữ vai trò quan trọng trong công tác xúc tiến đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng tái tạo.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Dương Minh Đức, Giám đốc Sở Công Thương Gia Lai cho biết, địa phương đang định hướng phát triển năng lượng tái tạo gắn với tăng trưởng xanh, công nghiệp xanh và thu hút các ngành sử dụng năng lượng sạch. “Gia Lai không chỉ hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của khu vực mà còn từng bước xây dựng hệ sinh thái công nghiệp xanh, phát triển bền vững. Từ đó, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn”, ông Dương Minh Đức nhấn mạnh.
Hành trình chuyển dịch sang năng lượng xanh không chỉ mở ra dư địa phát triển mới cho Gia Lai mà còn cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của ngành Công Thương trong kiến tạo động lực tăng trưởng bền vững. Sau 75 năm đồng hành cùng sự phát triển đất nước, ngành Công Thương hôm nay tiếp tục đứng trước sứ mệnh mới: dẫn dắt quá trình chuyển đổi xanh, bảo đảm an ninh năng lượng và tạo nền tảng cho nền kinh tế phát triển hiện đại, bền vững hơn.
Đến hết tháng 2/2026, toàn tỉnh có 85 dự án năng lượng tái tạo đã vận hành thương mại, với tổng công suất 4.179 MW. Các dự án đã đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, phát triển hạ tầng điện lực, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương; qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và tạo nền tảng để tỉnh phấn đấu đạt mức tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026 - 2030.
Hiền Mai