Giá năng lượng và chi phí đầu vào đẩy CPI tăng mạnh

2 giờ trướcBài gốc

Đây là mức tăng đáng chú ý trong bối cảnh nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ đồng loạt điều chỉnh giá, phản ánh áp lực chi phí đầu vào và biến động từ thị trường quốc tế.

Nguyên nhân chính được xác định là giá gas trong nước tăng mạnh theo xu hướng tăng của giá nhiên liệu thế giới, cùng với đó là giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng leo thang do chi phí nguyên liệu và vận chuyển tăng cao.

Ảnh minh họa

So với tháng 12/2025, CPI tháng 4/2026 tăng 3,31%; so với cùng kỳ năm trước, mức tăng lên tới 5,46%. Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, CPI bình quân tăng 3,99% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng vẫn nằm trong vùng kiểm soát, song cho thấy sức ép lạm phát đang hiện hữu và có xu hướng lan rộng sang nhiều nhóm hàng thiết yếu.

Trong hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng là nhóm tăng mạnh nhất trong 4 tháng đầu năm, với mức tăng 6,25%. Tiếp đến là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,71%; hàng hóa và dịch vụ khác tăng 3,89%; giao thông tăng 3,48%; giáo dục tăng 3,25%; đồ uống và thuốc lá tăng 3,15%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,38%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 2,05%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 1,79%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,94%. Chỉ riêng nhóm thông tin và truyền thông giảm 0,09%.

Đáng chú ý, lạm phát cơ bản tháng 4/2026 tăng 0,88% so với tháng trước và tăng 4,66% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 4 tháng đầu năm 2026, lạm phát cơ bản tăng 3,89%, thấp hơn mức tăng 3,99% của CPI bình quân chung. Điều này cho thấy tác động lớn từ các yếu tố biến động mạnh như xăng dầu, gas và thực phẩm – những nhóm được loại trừ trong cách tính lạm phát cơ bản.

Xét riêng trong tháng 4/2026, có 10/11 nhóm hàng tăng giá, chỉ duy nhất nhóm giao thông giảm. Dẫn đầu đà tăng là nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng với mức tăng 2,59%, đóng góp 0,59 điểm phần trăm vào CPI chung. Trong đó, giá gas tăng tới 35,3%, tác động trực tiếp làm CPI chung tăng 0,46 điểm phần trăm. Bên cạnh đó, giá dầu hỏa tăng 26,95%; dịch vụ vệ sinh môi trường tăng 4,28%; vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 4,11%; dịch vụ nước sinh hoạt tăng 1,24%; điện sinh hoạt tăng 1,06%; dịch vụ điện sinh hoạt tăng 0,84%; giá thuê nhà tăng 0,79%; dịch vụ sửa chữa nhà ở tăng 1,93%. Ở chiều ngược lại, giá nước sinh hoạt giảm 1,11% do sản lượng tiêu thụ giảm.

Nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,85% do chi phí nhập khẩu, sản xuất và phân phối tăng. Cụ thể, giá nước tăng lực đóng chai, lon, hộp tăng 1,50%; nước giải khát có ga tăng 1,29%; thuốc lá tăng 1,25%; rượu bia tăng 0,64%; nước quả ép tăng 0,45%.

Nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,78% khi giá nguyên vật liệu, nhân công và vận chuyển đồng loạt leo thang. Một số mặt hàng ghi nhận mức tăng đáng kể như sửa chữa thiết bị gia đình tăng 1,40%; đèn điện và giường, tủ, bàn ghế cùng tăng 0,99%; hàng thủy tinh, sành, sứ tăng 0,97%; quạt điện tăng 0,79%; nồi điện tăng 0,75%; xà phòng và chất tẩy rửa tăng 0,72%; tủ lạnh tăng 0,62%; lò vi sóng, lò nướng, bếp từ tăng 0,47%; máy điều hòa nhiệt độ tăng 0,33%. Riêng giá thuê người phục vụ giảm 0,11%.

Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,64%, chủ yếu do dịch vụ hiếu hỉ tăng 1,04%; dịch vụ phục vụ cá nhân tăng 0,77%; đồ dùng cá nhân tăng 0,72%. Trong khi đó, đồ trang sức giảm 4,11% theo xu hướng giảm của giá vàng trong nước.

Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,63%, trong đó du lịch trọn gói tăng 1,71%, với du lịch trong nước tăng 1,78% và du lịch ngoài nước tăng 1,25%. Các dịch vụ liên quan đến vật nuôi tăng 1,02%; dịch vụ thể thao tăng 0,89%; khách sạn, nhà khách và đồ chơi trẻ em cùng tăng 0,69%; thiết bị thể dục thể thao tăng 0,61%.

Ở nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống, mức tăng 0,58% đã góp 0,21 điểm phần trăm vào CPI chung. Trong đó, lương thực tăng 0,67%; ăn uống ngoài gia đình tăng 1,94%, đóng góp riêng 0,18 điểm phần trăm; trong khi nhóm thực phẩm giữ nguyên.

Nhóm may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,52%, phản ánh áp lực từ chi phí nguyên liệu, vận chuyển và lao động. Dịch vụ giày dép tăng 1,20%; dịch vụ may mặc tăng 1,19%; mũ nón tăng 0,74%; vải các loại tăng 0,62%; may mặc khác tăng 0,61%; quần áo may sẵn tăng 0,45%.

Nhóm thông tin và truyền thông tăng 0,17%. Giá máy điện thoại di động thông thường tăng 1,19%; máy vi tính và phụ kiện tăng 1,14%; dịch vụ sửa chữa điện thoại tăng 0,87%; máy in, máy chiếu, máy quét tăng 0,36%; dịch vụ truyền hình và internet tăng 0,11%. Trong khi đó, thiết bị âm thanh màu giảm 0,40%; máy điện thoại cố định giảm 0,04%.

Nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,13%, chủ yếu do chi phí nhập khẩu nguyên liệu dược tăng. Các nhóm thuốc chống dị ứng và thuốc giảm đau, hạ sốt cùng tăng 0,57%; thuốc hô hấp tăng 0,46%; hoóc môn và thuốc nội tiết tăng 0,43%; thuốc tim mạch tăng 0,42%; thuốc chống nhiễm và ký sinh trùng tăng 0,33%.

Nhóm giáo dục tăng nhẹ 0,08%, trong đó dịch vụ giáo dục tăng 0,04% do một số trung tâm gia sư, dạy thêm điều chỉnh học phí. Sản phẩm từ giấy tăng 0,82%; bút viết tăng 0,71%; văn phòng phẩm và đồ dùng học tập khác tăng 0,66%.

Điểm sáng duy nhất là nhóm giao thông giảm 0,81%, kéo CPI chung giảm 0,08 điểm phần trăm. Nguyên nhân chủ yếu do giá xăng giảm 3,19% theo giá thế giới. Tuy nhiên, nhiều hạng mục trong nhóm này vẫn tăng mạnh như dầu diesel tăng 18,55%; dịch vụ giao thông công cộng tăng 12,43%; bảo dưỡng phương tiện tăng 1,35%; phụ tùng tăng 1,17%; dịch vụ trông giữ xe tăng 1,22%; rửa xe, bơm xe tăng 0,93%; xe đạp tăng 0,82%; ô tô mới tăng 0,42%; xe máy tăng 0,23%.

Diễn biến CPI tháng 4/2026 cho thấy áp lực lạm phát đang phân bổ rộng hơn, không chỉ tập trung ở nhóm năng lượng mà còn lan sang dịch vụ, xây dựng và tiêu dùng dân sinh. Điều này đòi hỏi các cơ quan điều hành tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá cả, đặc biệt là các yếu tố đầu vào có khả năng tạo hiệu ứng dây chuyền trong thời gian tới.

Hải Đăng

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/gia-nang-luong-va-chi-phi-dau-vao-day-cpi-tang-manh-111769.html