Giá xăng dầu tăng, đề xuất sử dụng Quỹ bình ổn còn hơn 5.600 tỷ đồng

3 giờ trướcBài gốc

Quỹ bình ổn còn hơn 5.600 tỷ đồng

Thị trường xăng dầu thế giới trong kỳ điều hành từ ngày 26/2 đến 4/3 chịu tác động mạnh từ bất ổn địa chính trị, đặc biệt là xung đột quân sự leo thang tại Trung Đông. Diễn biến này đã đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng đột biến, kéo theo đợt điều chỉnh tăng mạnh của giá xăng dầu trong nước.

Theo thông báo của liên Bộ Công Thương – Tài chính, từ 15h ngày 5/3, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đồng loạt điều chỉnh giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu. Trong đó, giá xăng tăng từ 1.926 – 2.189 đồng/lít, còn giá dầu tăng mạnh hơn, từ 3.758 – 7.132 đồng/lít.

Cụ thể, xăng RON95-III tăng 2.189 đồng/lít, lên 22.340 đồng/lít; xăng E5 RON92 tăng 1.926 đồng/lít, lên 21.449 đồng/lít. Đối với các mặt hàng dầu, dầu diesel 0.05S tăng 3.758 đồng/lít, lên 23.037 đồng/lít, còn dầu hỏa tăng tới 7.132 đồng/lít, lên 26.601 đồng/lít.

So với kỳ điều hành ngày 26/2, mức tăng của các mặt hàng này khá lớn: xăng RON95-III tăng 10,86%, xăng E5 RON92 tăng gần 9,87%, dầu diesel 0.05S tăng 19,49% và dầu hỏa tăng tới 36,63%.

Ông Nguyễn Tiến Thỏa - Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính).

Chia sẻ với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Tiến Thỏa - Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết, mức tăng mạnh của giá xăng dầu trong kỳ điều hành ngày 5/3 sẽ tạo sức ép đáng kể lên mặt bằng giá cả của nền kinh tế.

Theo tính toán, việc giá xăng dầu tăng đã khiến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chung tăng khoảng 0,63%. Với các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu, tác động còn lớn hơn: giá dịch vụ vận tải có thể tăng khoảng 6,3%, thủy sản đánh bắt xa bờ tăng khoảng 10,5%, trong khi khai thác than có thể tăng gần 10%.

“Đây là mức tăng rất lớn, gây áp lực đẩy mặt bằng giá hàng hóa trên thị trường lên cao, kéo theo CPI tăng và gây bất lợi cho công tác điều hành kinh tế vĩ mô”, ông Thỏa nhận định.

Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới và trong nước tăng mạnh, ông đề xuất việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để kiềm chế bớt đà tăng của mặt hàng này, qua đó giảm tác động lan tỏa tới các ngành sản xuất và tiêu dùng trong nước.

Theo công bố của Bộ Công Thương về tình hình trích lập và sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu của 27 thương nhân đầu mối trong quý III/2025, tính đến hết ngày 30/9/2025, số dư quỹ đạt khoảng 5.617 tỷ đồng. Con số này chưa bao gồm số dư quỹ của các thương nhân không còn là đầu mối kinh doanh xăng dầu.

Quỹ bình ổn giá xăng dầu là quỹ tài chính ngoài ngân sách Nhà nước, được hình thành từ khoản trích lập trong giá bán xăng dầu. Quỹ được sử dụng để điều tiết thị trường khi giá thế giới biến động mạnh, nhằm hỗ trợ mục tiêu bình ổn giá trong nước.

Cần đa dạng hóa nguồn nhập khẩu xăng dầu

Theo ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, nước ta vẫn luôn nhập khẩu ròng xăng dầu. Thế nên, khi giá thế giới tăng, giá xăng dầu trong nước cũng được điều chỉnh theo mức tăng tương ứng.

Dữ liệu thống kê từ Cục Hải quan cho thấy, năm 2025, Việt Nam nhập khẩu 9,9 triệu tấn xăng dầu các loại, với kim ngạch khoảng 6,8 tỷ USD. Trong cơ cấu này, diesel chiếm tỉ trọng lớn nhất với khoảng 3,3 tỷ USD; xăng khoảng 1,6 tỷ USD, nhiên liệu bay hơn 1,5 tỷ USD, còn lại là dầu mazut. Ở nhóm dầu thô, lượng nhập khẩu lên tới 14,1 triệu tấn, với kim ngạch khoảng 7,7 tỷ USD.

Như vậy, riêng 2 nhóm năng lượng chủ chốt này đã tiêu tốn khoảng 14,9 tỷ USD trong năm 2025, cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của Việt Nam vào nguồn cung nhập khẩu, dù trong nước vẫn có sản xuất và chế biến.

"Dầu thô là nguyên liệu chính để lọc dầu. Từ dầu thô sẽ lọc ra xăng, dầu diesel cũng như các mặt hàng khác”, ông nói và giải thích, trên thị trường thế giới, mỗi mặt hàng này đều được giao dịch với mức giá khác nhau.

Ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam.

Theo đó, những ngày vừa qua, khi xung đột quân sự ở Trung Đông leo thang đã đẩy giá các mặt hàng xăng dầu thế giới tăng. Vì vậy, ở kỳ điều chỉnh này, các mặt hàng xăng dầu trong nước cũng tăng mạnh theo giá trên thị trường thế giới.

Ông Nguyễn Tiến Thỏa cho rằng, các nhà máy lọc dầu trong nước hiện mới đáp ứng được khoảng 80% nhu cầu xăng dầu thành phẩm, phần còn lại vẫn phải nhập khẩu. Đối với dầu thô, sản lượng khai thác trong nước chỉ đáp ứng khoảng 30–35%, còn 65–70% phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Do đó, khi xảy ra các biến động địa chính trị như xung đột tại Trung Đông, thị trường năng lượng trong nước sẽ chịu tác động rõ rệt. Trong bối cảnh này, cần đa dạng hóa nguồn nhập khẩu cả xăng dầu thành phẩm và dầu thô, đồng thời vận hành tối đa công suất các nhà máy lọc dầu trong nước và bảo đảm dự trữ lưu thông theo quy định.

Bên cạnh đó, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và từng bước chuyển đổi sang nhiên liệu thay thế ở một số ngành nghề cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực tiêu thụ xăng dầu.

Hiện nay, để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội vẫn cho phép áp dụng mức giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu (trừ nhiên liệu bay) trong năm 2026 theo Nghị quyết 60/2024/UBTVQH15. Nhờ đó, giá xăng dầu trong nước vẫn đang được kiềm chế ở mức nhất định.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động khó lường, việc xây dựng các kịch bản điều hành giá linh hoạt, kết hợp sử dụng Quỹ bình ổn và các công cụ thuế, phí khi cần thiết được cho là cần thiết nhằm góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Phạm Thị Thanh Loan

Nguồn Người Đưa Tin : https://nguoiduatin.vn/gia-xang-dau-tang-de-xuat-su-dung-quy-binh-on-con-hon-5600-ty-dong-20426030700201474.htm