Giá xăng dầu toàn cầu thay đổi lớn, Việt Nam ổn định thị trường bằng cách nào?

5 giờ trướcBài gốc

Khủng hoảng tại eo biển Hormuz, giá xăng dầu toàn cầu ra sao?

Ngày 24/3, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biế, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo về tình trạng gián đoạn tại Hormuz đã tạo ra "nút thắt năng lượng lớn nhất từ trước tới nay".

Theo đó, tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu và khí toàn cầu gần như tê liệt từ cuối tháng 2, khiến khoảng 11 triệu thùng dầu/ngày và 140 tỷ m³ khí đốt bị đình trệ. Hệ quả là giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng, kéo mặt bằng giá năng lượng tăng vọt.

Theo IEA, tác động của cuộc khủng hoảng không chỉ dừng lại ở giá nhiên liệu mà đã lan rộng sang lạm phát, chi phí nhập khẩu và tăng trưởng kinh tế. Quy mô ảnh hưởng được đánh giá vượt qua các cú sốc dầu mỏ thập niên 1970 cũng như khủng hoảng năng lượng trong xung đột Nga – Ukraine, tạo sức ép lớn lên nền kinh tế toàn cầu trong bối cảnh chuỗi cung ứng chưa phục hồi hoàn toàn.

Gián đoạn tại eo biển Hormuz đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào vòng xoáy biến động mạnh, với quy mô được đánh giá còn vượt các cú sốc dầu mỏ thập niên 1970. Nhiều quốc gia buộc phải khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định kinh tế vĩ mô.

Để giảm bớt tác động, IEA đã phối hợp giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược – mức can thiệp lớn nhất từ trước đến nay, đồng thời sẵn sàng sử dụng thêm nếu cần. Tuy nhiên, cơ quan này nhấn mạnh giải pháp căn cơ vẫn là khôi phục hoạt động bình thường tại Hormuz.

Thực tế, gián đoạn nguồn cung đã buộc nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á phải giảm công suất, trong khi tại châu Âu, giá khí đốt tăng hơn 60%, đẩy chi phí sản xuất và sinh hoạt leo thang. Tại Pháp, giá xăng phổ biến khoảng 1,87 euro/lít và dầu diesel khoảng 2,03 euro/lít, gây áp lực đáng kể lên người dân và doanh nghiệp.

Trước tình hình này, hàng loạt quốc gia đã triển khai biện pháp khẩn cấp.

Cụ thể, tại Hàn Quốc, Tổng thống Lee Jae Myung yêu cầu áp dụng giá trần nhiên liệu và các biện pháp kiểm soát thị trường. Hungary áp trần giá bán lẻ xăng, dầu và mở kho dự trữ quốc gia để bảo đảm nguồn cung.

Trong khi đó, Slovenia áp dụng hạn mức mua nhiên liệu, giới hạn mỗi phương tiện cá nhân tối đa 50 lít/ngày; một số doanh nghiệp như MOL Group còn siết chặt hơn với mức 30 lít/ngày.

Hiện, hàng loạt quốc gia đã triển khai các biện pháp khẩn cấp về đảm bảo an ninh năng lượng.

Tại châu Âu, các nước kết hợp điều tiết giá với chính sách thuế. Đức và Áo kiểm soát tần suất điều chỉnh giá nhằm ổn định tâm lý thị trường, trong khi Tây Ban Nha triển khai gói hỗ trợ khoảng 5 tỷ euro và giảm thuế VAT năng lượng.

Ở châu Á, nơi phụ thuộc lớn vào nguồn cung qua Hormuz, nhiều quốc gia tập trung tiết giảm tiêu thụ và bảo đảm nguồn cung.

Sri-Lanka áp hạn mức nhiên liệu; Philippines triển khai tuần làm việc 4 ngày trong khu vực công; Thái Lan xem xét áp trần giá và hạn chế phương tiện. Hàn Quốc và Nhật Bản đồng thời tăng dự trữ và kiểm soát giá.

Cách Việt Nam ổn định thị trường xăng dầu

Tại Việt Nam, với đặc thù là nước nhập khẩu ròng xăng dầu, tác động từ biến động giá thế giới đã nhanh chóng lan tới nền kinh tế. Tuy nhiên, công tác điều hành được triển khai sớm, chủ động và đồng bộ, giúp nguồn cung trong nước cơ bản được bảo đảm, không xảy ra gián đoạn diện rộng.

Bộ Công Thương đã liên tục chỉ đạo hệ thống phân phối duy trì hoạt động thông suốt, đồng thời rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn nhập khẩu.

Tại Việt Nam, với đặc thù là nước nhập khẩu ròng xăng dầu, tác động từ biến động giá thế giới đã nhanh chóng lan tới nền kinh tế. Tuy nhiên, công tác điều hành được triển khai sớm, chủ động và đồng bộ, giúp nguồn cung trong nước cơ bản được bảo đảm, không xảy ra gián đoạn diện rộng.

Công tác điều hành giá được thực hiện linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường thế giới, kết hợp hiệu quả giữa Quỹ Bình ổn và các công cụ thuế, phí nhằm hạn chế biến động mạnh, kiểm soát lạm phát và giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

So sánh trong khu vực cho thấy, mặt bằng giá xăng dầu tại Việt Nam hiện thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia lân cận, trong khi vẫn bảo đảm nguồn cung và không áp dụng các biện pháp hành chính cứng như hạn mức mua diện rộng hay áp trần giá toàn thị trường.

Diễn biến hiện nay cho thấy các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu đặc biệt dễ tổn thương trước các cú sốc địa chính trị.

Trong ngắn hạn, ưu tiên vẫn là bảo đảm nguồn cung, điều hành giá linh hoạt và kiểm soát thị trường.

Về dài hạn, cần tăng dự trữ chiến lược, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo. Đồng thời tăng cường hợp tác khu vực để ứng phó với các "điểm nghẽn" như eo biển Hormuz.

Nguồn GĐ&XH : https://giadinh.suckhoedoisong.vn/gia-xang-dau-toan-cau-thay-doi-lon-viet-nam-on-dinh-thi-truong-bang-cach-nao-172260324145656278.htm