Giải bài toán tự chủ nguồn ethanol nội địa cho lộ trình xăng E10

3 giờ trướcBài gốc

Áp lực nguồn cung khi thực thi lộ trình mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông ngày càng diễn biến phức tạp, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia không còn là câu chuyện dài hạn, mà đã trở thành nhiệm vụ cấp thiết trước mắt. Ngày 26/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg về đẩy mạnh sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học, tạo cú hích mới cho thị trường.

Trước đó, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT, quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam (Thông tư 50).

Ông Đỗ Minh Quân - Chuyên viên chính, Phòng Quản lý kinh doanh xăng dầu và khí (Bộ Công Thương) cho biết, theo lộ trình tại Thông tư 50, từ ngày 1/6/2026, Việt Nam sẽ chuyển sang sử dụng xăng sinh học E10.

Tổng lượng xăng tiêu thụ năm 2025 ước khoảng 11,37 triệu m³. Khi chuyển sang xăng E10, lượng ethanol cần cho pha chế sẽ vào khoảng 1,1 triệu m³. Hiện Việt Nam có 6 nhà máy sản xuất cồn, nhưng mới chỉ có 3 nhà máy đang hoạt động. Nếu cả 6 nhà máy cùng chạy tối đa công suất, sản lượng cũng chỉ đạt khoảng 400.000 - 500.000 m³, đáp ứng khoảng 40% nhu cầu trong nước.

Ông Đỗ Minh Quân - Chuyên viên chính, Phòng Quản lý kinh doanh xăng dầu và khí (Bộ Công Thương).

Như vậy, trong giai đoạn đầu triển khai, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu khoảng 60% ethanol từ các cường quốc như Mỹ, Brazil hoặc qua các trung tâm phân phối khu vực như Hàn Quốc, Singapore.

Năng lực thích ứng và chuẩn bị của doanh nghiệp

Trước bài toán thiếu hụt nguồn cung nội địa tạm thời, các doanh nghiệp đầu mối và sản xuất đã chủ động xây dựng các phương án vận hành linh hoạt.

Ông Hồ Ngọc Linh - Phó Trưởng phòng Kỹ thuật xăng dầu (Petrolimex) khẳng định đơn vị đã sẵn sàng về hạ tầng. Petrolimex hiện có 7 điểm kho pha chế sẵn sàng thực hiện pha chế xăng E10 trên phạm vi cả nước cùng mạng lưới hơn 2.800 cửa hàng xăng dầu đã được xúc rửa bể chứa, chuẩn bị hạ tầng.

Về nguồn hàng, Petrolimex xác định nhu cầu toàn hệ thống khoảng 45.000 - 50.000 m³ ethanol/tháng. Do nguồn trong nước hiện chỉ đáp ứng được khoảng 20.000 m³, tập đoàn đã chủ động đàm phán ký kết hợp đồng dài hạn và ngắn hạn với các đối tác Mỹ, Singapore, Hàn Quốc để bảo đảm nguồn cung E10 ổn định.

Ở góc độ nhà sản xuất, ông Phạm Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH MTV Nhà Xanh Việt Nam cho biết, doanh nghiệp sử dụng chiến lược linh hoạt giữa ngô và sắn. Khi giá sắn tăng, công ty chuyển sang dùng ngô nhiều hơn và ngược lại. Đồng thời, doanh nghiệp có kế hoạch mua dự trữ sắn cho các tháng tiếp theo để tránh tình trạng thiếu nguyên liệu khi thị trường biến động.

Từ ngày 1/6/2026, Việt Nam sẽ chuyển sang sử dụng xăng sinh học E10.

Để giải quyết tận gốc vấn đề tự chủ, ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho rằng cần nhìn nhận lại mối quan hệ giữa thị trường tiêu thụ và vùng nguyên liệu.

"Muốn có vùng nguyên liệu bền vững thì trước hết phải có thị trường tiêu thụ. Nếu chỉ kêu gọi xây dựng vùng nguyên liệu nhưng không biết sản phẩm bán cho ai thì rất khó thực hiện. Khi nhà máy có nhu cầu thực sự, người nông dân sẽ tự nhìn thấy đầu ra và chủ động tham gia", ông Tuấn nhấn mạnh.

Ông Tuấn cũng cho rằng, việc tái khởi động các nhà máy cồn như Dung Quất hay Bình Phước khi thị trường ethanol được khơi thông sẽ là cơ hội để hình thành một ngành công nghiệp ethanol thực sự, tạo mô hình liên kết chặt chẽ với nông dân tương tự như ngành mía đường.

Đồng quan điểm về tính dài hạn, ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đánh giá hệ thống kinh doanh xăng dầu đã sẵn sàng cho lộ trình từ 1/6/2026. Tuy nhiên, để tối ưu chi phí và tăng tính tự chủ, ông Bảo kiến nghị cần tháo gỡ điểm nghẽn về thuế.

"Chúng tôi kiến nghị xem xét bãi bỏ thuế nhà thầu đối với hàng hóa gửi kho ngoại quan. Nếu tháo gỡ được điểm này, Việt Nam hoàn toàn có thể hình thành các kho hub ethanol lớn. Khi đó, doanh nghiệp chỉ cần mua hàng từ kho ngoại quan trong nước, giảm áp lực tồn chứa, giảm chi phí tài chính và hạ giá thành", ông Bảo nói.

Việc kết hợp giữa năng lực nội tại của doanh nghiệp, chiến lược nhập khẩu bổ trợ và các điều chỉnh chính sách về thuế, phí được các chuyên gia kỳ vọng sẽ là lời giải cho bài toán tự chủ nguồn ethanol, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong lộ trình chuyển đổi xanh.

Nguyệt Minh

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/kinh-te/giai-bai-toan-tu-chu-nguon-ethanol-noi-dia-cho-lo-trinh-xang-e10/20260315025101106