RQ-180 là mẫu máy bay không người lái (UAV) trinh sát chiến lược thế hệ mới nhất của Không quân Mỹ, vừa gây chú ý khi phải hạ cánh khẩn cấp tại căn cứ Larissa (Hy Lạp) sau một nhiệm vụ thực tế. Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên dòng vũ khí vốn được giữ bí mật tuyệt đối này lộ diện rõ nét, phần nào xác nhận sự hiện diện của nó trong các chiến dịch quân sự tại khu vực Trung Đông.
Sự cố tại Hy Lạp và lần đầu lộ diện công khai
Theo ghi nhận từ Tạp chí The War Zone, một phương tiện bay không người lái tối màu với thiết kế khí động học dạng cánh bay (flying wing) đã xuất hiện trên bầu trời Hy Lạp. Thiết kế này có nhiều điểm tương đồng với các dòng máy bay ném bom chiến lược nổi tiếng như B-2 Spirit và B-21 Raider. RQ-180 được cho là gặp trục trặc kỹ thuật nên phải hạ cánh khẩn cấp và sẽ lưu lại Hy Lạp cho đến khi công tác sửa chữa hoàn tất.
Được phát triển bởi Tập đoàn Northrop Grumman từ đầu những năm 2010 bằng nguồn ngân sách riêng của Không quân Mỹ, RQ-180 chính thức đi vào hoạt động từ khoảng năm 2019. Nó được phân loại là UAV hoạt động tầm cao, thời gian bám trụ trên không dài (HALE), tích hợp những công nghệ tình báo, viễn thám và trinh sát (ISR) tiên tiến nhất hiện nay.
Đặc tính kỹ thuật và khả năng tàng hình ưu việt
Về thông số kỹ thuật, RQ-180 sở hữu sải cánh khoảng 40m, chiều dài thân ước tính từ 15-18m và trọng lượng cất cánh đạt gần 15 tấn. Điểm đặc trưng nhất của dòng UAV này là thiết kế không có cánh đuôi, giúp tối ưu hóa khả năng tàng hình toàn diện. RQ-180 sử dụng công nghệ hấp thụ sóng radar toàn phổ và lớp phủ RAM tiên tiến, cho phép nó có tiết diện phản xạ radar thấp hơn đáng kể so với các tiêm kích thế hệ thứ 5 như F-22 hay F-35.
Hình ảnh của UAV trinh sát chiến lược RQ-180 hạ cánh khẩn cấp tại Hy Lạp. Ảnh: The War Zone
Bên cạnh đó, khả năng vận hành của RQ-180 cũng đạt mức ấn tượng. Thiết bị có thể hoạt động liên tục trong 24 giờ ở độ cao lên tới 18km với tầm bay đạt 22.000km mà không cần tiếp liệu. Hệ thống điện tử trên máy bay bao gồm radar mảng định pha chủ động, các cảm biến SIGINT/ELINT để thu thập tín hiệu radar và thông tin liên lạc, cùng camera quang học độ phân giải cao.
Vai trò chiến lược trong môi trường tác chiến hiện đại
Khác với RQ-4 Global Hawk vốn chỉ hoạt động hiệu quả trong môi trường ít bị đe dọa, RQ-180 được thiết kế để xâm nhập sâu vào những khu vực có hệ thống phòng không đa tầng dày đặc. Tại không phận Iran, RQ-180 đóng vai trò như một "trung tâm thần kinh", thu thập các dấu vết điện tử để xây dựng bản đồ phòng không đối phương. Cụ thể, khi các tổ hợp như S-300 hay Bavar-373 hoạt động, RQ-180 sẽ ghi lại chính xác tọa độ và mẫu tín hiệu radar.
Ngoài ra, nhờ hệ thống liên kết dữ liệu Link-16 bảo mật, RQ-180 có thể cung cấp thông tin thời gian thực để chỉ điểm mục tiêu cho các biên đội máy bay ném bom B-1B hoặc B-52H thực hiện các đòn tấn công chính xác. So với thế hệ RQ-170 Sentinel từng bị Iran thu giữ năm 2011, RQ-180 vượt trội hơn hẳn về cả kích thước, trần bay và năng lực áp chế điện tử.
UAV RQ-180. Ảnh: Defense News
Có thể thấy, sự xuất hiện công khai của RQ-180 tại Hy Lạp không chỉ khẳng định năng lực tác chiến thực tế của dòng UAV này mà còn cho thấy bước tiến mới trong mạng lưới tình báo của Mỹ và đồng minh. Theo các chuyên gia từ Military Watch Magazine, đây chính là công cụ quan trọng giúp giảm thiểu rủi ro cho các đơn vị chiến đấu trực tiếp trong các khu vực xung đột phức tạp.
Tuệ Nhân