Giải pháp đồng bộ cho nhà ở xã hội

2 giờ trướcBài gốc

Dự án nhà ở xã hội ở 324 Lý Thường Kiệt. Ảnh: THANH HIỀN

Rõ ràng, còn một khoảng cách rất lớn giữa thực tế triển khai và mục tiêu NƠXH đến năm 2030. Sự chậm trễ chủ yếu bắt nguồn từ các rào cản mang tính hệ thống như thiếu đồng bộ trong quy hoạch, thiếu quỹ đất sạch, thủ tục đầu tư và cơ chế tài chính bất hợp lý, cơ chế ưu đãi chưa hấp dẫn. Điều đáng chú ý, trong tổng nhu cầu NƠXH, nhu cầu thuê mua chiếm 68,1%, nhu cầu mua 26%, và nhu cầu thuê thuần chỉ 5,9%.

Trong đó, nhóm làm công ăn lương (cán bộ công chức, viên chức, công nhân, lực lượng vũ trang…) chiếm đến 82% của mô hình thuê dài hạn; nhóm học sinh, sinh viên chiếm 14% mô hình ký túc xá xã hội hóa, căn hộ mini. Như vậy, 96% đối tượng có thu nhập ổn định, hoàn toàn có khả năng chi trả tiền thuê nếu giá được kiểm soát hợp lý. Song, thị trường thuê đang bị thiếu nguồn cung trầm trọng và chưa được khai thác đúng mức. Đó chính là cơ sở để xác định nhà ở cho thuê là trụ cột chiến lược như nhận diện và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Để hiện thực hóa 90% mục tiêu nhà ở xã hội trong 5 năm tới, và cũng là thực hiện “mệnh lệnh của lương tri” mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu, TPHCM cùng lúc phải bắt tay ngay các giải pháp trọng tâm, có tính thực thi cao. Cụ thể là cần xây dựng cơ chế “một cửa” (One-Stop-Shop), giải quyết đồng thời cả vấn đề nguồn cung (đầu tư, xây dựng, đất đai, quy hoạch) lẫn nguồn cầu (xác định, xác minh và phân bổ nhà ở cho đối tượng thụ hưởng một cách công khai, công bằng, hợp lý). Rút ngắn thời gian thủ tục pháp lý xuống còn khoảng 60 ngày (từ khâu xin chủ trương đầu tư đến cấp phép xây dựng).

Tận dụng những điểm mới (đang được đề xuất trong Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt) để tháo gỡ quỹ đất, trong đó thành phố được quyền giao chủ đầu tư dự án NƠXH trên đất Nhà nước quản lý mà không cần đấu giá quyền sử dụng đất, thủ tục chuyển mục đích hay tách thành dự án độc lập nếu chúng phù hợp quy hoạch. Số hóa toàn bộ quy trình xét duyệt đối tượng thuê nhà, tích hợp với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia để vừa nhanh, vừa chống trục lợi chính sách.

Đối với rào cản tài chính (là nguyên nhân hàng đầu khiến khu vực tư nhân không tham gia), cần có giải pháp đồng bộ từ cả phía Nhà nước lẫn thị trường. Trong đó, HĐND TPHCM nên dành cơ chế đặc biệt cho phép HFIC (Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước TPHCM) cho vay đến 70% tổng mức đầu tư toàn bộ dự án trong vòng 7 năm, thay vì phụ thuộc nguồn vốn trung ương chậm giải ngân.

Do nguồn cung lớn, nhu cầu của các đối tượng cũng khác nhau nên cần đa dạng hóa hình thức NƠXH (mua, thuê mua và thuê) cho tất cả đối tượng thụ hưởng. Kể cả việc phân vùng ưu tiên theo đối tượng, khu vực đi cùng loại hình và cơ chế áp dụng.

Ví dụ khu vực tập trung các khu công nghiệp ở Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi sẽ là nhà lưu trú cho thuê với đối tượng chính là công nhân. Đối với khu công nghiệp quy mô lớn ưu tiên khu đô thị công nhân tích hợp, áp dụng mô hình PPP và bệ đỡ HFIC cho vay 70%…

Một mặt xây dựng Quỹ nhà tái định cư dùng chung cho toàn thành phố; mặt khác tận dụng quỹ nhà tài sản công để điều chỉnh, chuyển đổi giữa các loại hình (tái định cư, công vụ, NƠXH, chỉnh trang đô thị) mà không cần thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt đề án chuyển đổi công năng - một đề xuất từ dự thảo Luật Đô thị đặc biệt để khai thác triệt để nguồn lực đáng giá này.

Cuối cùng, phải kiểm soát giá thuê và bảo vệ người thuê. Xây dựng khung giá thuê tham chiếu theo từng khu vực, HĐND TPHCM phê duyệt và công bố công khai. Quy định hợp đồng thuê tối thiểu 3 năm, giới hạn tăng giá tối đa 5%/năm nhằm bảo đảm sự ổn định cho người thuê, tránh bị đẩy ra khỏi nhà đột ngột…

NGUYỄN QUÂN CÁT

Nguồn SGGP : https://sggp.org.vn/giai-phap-dong-bo-cho-nha-o-xa-hoi-post853994.html