Phần lớn diện tích đất thương mại trong KCN Mỹ Trung đang trong tình trạng bỏ hoang. Ảnh: Duy Hưng.
Đề nghị chuyển giao dự án
Một trong những vướng mắc khiến việc thu hồi lại đất, tái sinh dự án KCN Mỹ Trung của chính quyền địa phương và các bên liên quan, đó là theo báo cáo của UBND tỉnh Nam Định (cũ), sau khi được chính quyền tỉnh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất KCN Mỹ Trung, Công ty Cổ phần Công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh (Công ty Hoàng Anh) đã sử dụng giấy này thế chấp vay vốn đầu tư tại Công ty tài chính TNHH một thành viên công nghiệp tàu thủy - VFC và Ngân hàng BIDV, trong đó phần vốn vay của VFC là vốn từ nguồn trái phiếu quốc tế.
Cụ thể, theo báo cáo của Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, sau khi các phương án chuyển nhượng dự án KCN Mỹ Trung của Công ty Hoàng Anh không thực hiện được, công ty chấm dứt thực hiện dự án, chính quyền địa phương thu hồi giấy chứng nhận đầu tư. Đến ngày 20/7/2017, UBND tỉnh Nam Định (cũ) có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ xin ý kiến xử lý những vướng mắc tại dự án KCN Mỹ Trung; đề nghị Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành xem xét “Đồng ý cho UBND tỉnh Nam Định xử lý theo phương án thu hồi đất KCN Mỹ Trung có hoàn trả cho Công ty cổ phần Công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh, trên cơ sở nhà đầu tư tự nguyện trả lại đất cho Nhà nước; chấp thuận chủ trương chuyển giao KCN Mỹ Trung cho chủ đầu tư mới và chủ đầu tư mới hoàn trả cho Công ty Hoàng Anh theo giá không thấp hơn giá do Công ty cổ phần tập đoàn Vinacontrol đã thẩm định”. Tuy nhiên phương án không được chấp thuận (theo Văn bản số 4438/VPCP-CN ngày 14/5/2018 của Văn phòng Chính phủ).
Đến ngày 5/3/2019, Tổng Công ty Công nghiệp Tàu thủy - SBIC (trước đó là Tập đoàn Vinasin) có văn bản đề xuất xử lý những vướng mắc tại KCN Mỹ Trung theo hướng “VFC thực hiện thu hồi tài sản và bán đấu giá”, được UBND tỉnh Nam Định (cũ) có văn bản chấp thuận; ngày 7/10/2019 phương án này được Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét. Đến ngày 30/10/2019, Văn phòng Chính phủ có văn bản đề nghị Bộ Giao thông vận tải (cũ) nêu rõ kiến nghị của Bộ, cơ sở pháp lý và thẩm quyền xử lý của Thủ tướng Chính phủ.
Đến cuối năm 2020, Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng Khu công nghiệp Bảo Minh đề xuất phương án hợp tác với Công ty TNHH mua bán nợ Việt Nam (DATC) để đầu tư khai thác hạ tầng KCN Mỹ Trung, phương án cụ thể là DATC đóng góp bằng giá trị tài sản của KCN, còn lại theo định giá mới nhất; Công ty Bảo Minh sẽ đóng góp toàn bộ giá trị đầu tư và hoàn thiện hạ tầng KCN. DATC sau đó đã báo cáo, đề nghị Bộ Tài chính phê duyệt hoặc báo cáo Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án trên.
Ngày 22/7/2021, UBND tỉnh Nam Định (cũ) có văn bản gửi Bộ Tài chính, đề nghị Bộ trình Thủ tướng Chính phủ “chấp thuận cho DATC nhận chuyển giao dự án KCN Mỹ Trung có bồi hoàn chi phí cho SBIC để thu hồi một phần nợ trái phiếu quốc tế Chính phủ, trái phiếu DATC được Chính phủ bảo lãnh; DATC hợp tác cùng Công ty Bảo Minh để tiếp tục đầu tư, khai thác và quản lý dự án”.
Cũng theo báo cáo của Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, trong văn bản ngày 26/7/2021 gửi DATC, văn bản ngày 12/8/2021 gửi UBND tỉnh Nam Định (cũ), Bộ Tài chính yêu cầu: “DATC phối hợp với SBIC và VFC để thống nhất phương án xử lý tài sản đảm bảo là KCN Mỹ Trung, đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật. Trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc, vượt thẩm quyền, đề nghị DATC phối hợp với SBIC để SBIC báo cáo Bộ Giao thông vận tải (cũ) xem xét, quyết định theo thẩm quyền của cơ quan đại diện chủ sở hữu; DATC thực hiện theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về tái cơ cấu nợ vay lại của SBIC từ nguồn trái phiếu quốc tế Chính phủ năm 2005 và 2010, các ý kiến của Bộ Tài chính về việc xử lý KCN Mỹ Trung và thanh lý, nhượng bán tài sản bảm đảm nợ trái phiếu quốc tế Chính phủ và Trái phiếu DATC của SBIC. DATC chịu trách nhiệm về việc quản lý, khai thác, xử lý tài sản, đảm bảo hiệu quả”.
Hiện tại Công ty Hoàng Anh đang được cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục tuyên bố phá sản. Ảnh: Duy Hưng.
Hứa hẹn hồi sinh
Ngày 22/12/2023, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 220/NQ-CP về Kế hoạch tổ chức thực hiện Thông báo số 23-TB/TW ngày 28/12/2022 của Văn phòng Trung ương Đảng, thông báo kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương xử lý Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy - SBIC.
Tại văn bản số 8656/BGTVT-QLDN ngày 13/8/2024, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) cho biết, hiện nay SBIC và các doanh nghiệp thành viên đang khẩn trương hoàn thiện các thủ tục cần thiết để nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản các doanh nghiệp tại các Tòa án nhân dân (TAND) có thẩm quyền theo chủ trương của Bộ Chính trị và Nghị quyết của Chính phủ. TAND tỉnh Nam Định (cũ) là cơ quan có thẩm quyền giải quyết thủ tục phá sản của Công ty Hoàng Anh.
Tiếp đến, ngày 18/1/2025, Văn phòng Chính phủ có Văn bản thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) làm việc với TAND tối cao để đề nghị đẩy nhanh tiến độ xử lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với chủ đầu tư KCN Mỹ Trung, để có cơ sở xử lý tài sản trên đất tại KCN này và kêu gọi nhà đầu tư mới theo quy định của pháp luật. Công ty Tài chính TNHH MTV Công nghiệp Tàu Thủy - VFC (nơi Công ty Hoàng Anh thế chấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vay vốn) sau đó đã yêu cầu TAND tỉnh Nam Định (nay là TAND tỉnh Ninh Bình) mở thủ tục phá sản đối với Công ty Hoàng Anh.
Ở thời điểm hiện tại, theo báo cáo của Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với Công ty Hoàng Anh đang được TAND tỉnh Ninh Bình tiến hành. UBND tỉnh Ninh Bình cũng đã có văn bản gửi TAND tỉnh, đề nghị đẩy nhanh tiến độ giải quyết.
Theo ông Nguyễn Hoàng Anh - Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, việc xử lý triệt để những vướng mắc lâu nay tại dự án đầu tư hạ tầng KCN Mỹ Trung sẽ “mở đường” cho địa phương tái sinh dự án KCN Mỹ Trung thông qua việc lựa chọn nhà đầu tư mới, phát huy hiệu quả mọi mặt của KCN này, chấm dứt tình trạng lãng phí đất đai, tài sản tồn tại tại đây trong nhiều năm qua.
Giải pháp nào cho khu công nghiệp bị bỏ hoang 20 năm? - Bài 1: Bỏ hoang hơn 70 ha đất công nghiệp suốt hai thập kỷ
DUY HƯNG