Chia sẻ về việc triển khai khai thác dữ liệu hộ tịch điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) ở cơ sở, ông Trương Ngọc Thanh Nhân, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Vĩnh Lộc (TP.HCM), cho biết Quyết định 3458/QĐ-BTP ngày 10-12-2025 của Bộ Tư pháp về công bố dữ liệu hộ tịch và hướng dẫn kết nối, khai thác, sử dụng dữ liệu hộ tịch thay thế giấy tờ trong giải quyết TTHC đã đánh dấu một bước chuyển căn bản trong phương thức giải quyết TTHC ở cơ sở.
Giảm xuất trình giấy tờ
Theo ông Nhân, khi dữ liệu hộ tịch được khai thác trực tuyến từ cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, việc giải quyết TTHC không còn phụ thuộc vào địa giới hành chính, người dân không phải nộp bản chính hoặc bản sao nhiều loại giấy tờ, qua đó giảm đáng kể thời gian, chi phí và hạn chế tình trạng xác nhận trùng lặp giữa các cơ quan.
Ông Trương Ngọc Thanh Nhân, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Vĩnh Lộc (TP.HCM)
Đây cũng là nền tảng quan trọng cho việc kết nối, chia sẻ dữ liệu quốc gia, góp phần cắt giảm thủ tục, đơn giản hóa quy trình và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Ông Nhân nhấn mạnh dữ liệu hộ tịch giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cấp cơ sở, bởi đây là nguồn dữ liệu gốc để xác thực nhân thân khi người dân thực hiện các thủ tục liên quan đến nhân thân và nhiều TTHC khác.
Việc khai thác trực tiếp dữ liệu giúp giảm đáng kể số lượng giấy tờ phải xuất trình, hạn chế phiền hà cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời củng cố niềm tin của người dân vào nền hành chính công theo hướng lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Nói về lợi ích cụ thể đối với người dân, ông Nhân cho biết danh mục dữ liệu hộ tịch được phép khai thác hiện bao trùm hầu hết các loại giấy tờ quan trọng như giấy khai sinh, trích lục khai sinh; giấy chứng nhận kết hôn, trích lục kết hôn, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân; giấy chứng tử, trích lục khai tử và các giấy tờ hộ tịch khác như thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, đăng ký nhận cha mẹ con, đăng ký nuôi con nuôi… Đây là những loại giấy tờ được sử dụng trong phần lớn TTHC ở nhiều lĩnh vực như BHXH, giáo dục, y tế, trợ giúp pháp lý.
Khi cho phép khai thác dữ liệu hộ tịch điện tử thay thế giấy tờ bản giấy, người dân không cần phải mang theo hoặc nộp nhiều loại giấy tờ, từ đó giảm thời gian, chi phí đi lại và chờ đợi. Chẳng hạn, trước đây khi làm CCCD, người dân phải xuất trình giấy khai sinh; nay cơ quan tiếp nhận chỉ cần tra cứu trực tiếp trên hệ thống dữ liệu hộ tịch, không yêu cầu người dân cung cấp thêm giấy tờ.
Đối với các nhóm đối tượng đặc thù, theo ông Nhân, chính sách này mang lại ý nghĩa rất thiết thực. Với người cao tuổi, người khuyết tật, việc giảm bớt đi lại, không phải mang theo nhiều giấy tờ, không phải đến cơ quan hành chính nhiều lần giúp tiết kiệm công sức, chi phí và tạo điều kiện thuận lợi trong tiếp cận các chế độ, chính sách an sinh xã hội.
Việc khai thác trực tiếp dữ liệu giúp giảm đáng kể số lượng giấy tờ phải xuất trình, hạn chế phiền hà cho người dân, doanh nghiệp. Ảnh: THẢO HIỀN
Địa phương cũng tổ chức các tổ hỗ trợ, hướng dẫn thực hiện thủ tục trực tuyến, hỗ trợ tại chỗ hoặc thực hiện thay theo ủy quyền để bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ hành chính công.
Đối với người dân sinh sống xa trung tâm xã, việc khai thác dữ liệu tập trung giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, hạn chế phải di chuyển nhiều lần, đồng thời tăng tính linh hoạt khi có thể thực hiện một số thủ tục thông qua cổng dịch vụ công.
Từ thực tiễn triển khai, phó chủ tịch UBND xã Tân Vĩnh Lộc khẳng định dữ liệu hộ tịch điện tử đang trở thành trụ cột quan trọng trong cải cách hành chính ở cấp cơ sở, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, thuận tiện và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Giải quyết hồ sơ nhanh, chính xác, minh bạch
Tại TP.HCM, chuyển đổi số trong hoạt động của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM được triển khai trên nền tảng pháp lý rõ ràng, gắn với chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức đã được kiện toàn theo các quyết định của UBND TP.
Trên cơ sở đó, trung tâm xác định chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ thông tin vào xử lý hồ sơ mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện quy trình nghiệp vụ, phương thức quản lý và cung cấp dịch vụ công theo hướng lấy dữ liệu làm trung tâm, lấy người lao động và doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ.
Hiệu quả của chuyển đổi số thể hiện rõ nét trong lĩnh vực giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp - lĩnh vực chiếm khối lượng công việc lớn và đòi hỏi cao về tính chính xác, kịp thời, minh bạch. Tính đến ngày 25-11-2025, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM đã tiếp nhận 194.224 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, trong đó có 70.495 hồ sơ được nộp và xử lý thông qua cổng dịch vụ công, chiếm 36,3% tổng số hồ sơ.
Trong 11 tháng năm 2025, trung tâm đã trình ký và ban hành 186.538 quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, đồng thời quản lý 822.715 lượt người lao động thực hiện thông báo tình trạng việc làm hằng tháng thông qua hệ thống điện tử. Việc xử lý khối lượng lớn hồ sơ và dữ liệu trong thời gian ngắn cho thấy vai trò nền tảng của chuyển đổi số trong nâng cao năng lực quản trị, điều hành của đơn vị.
Chia sẻ với PV về kết quả triển khai, bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, cho biết điểm nổi bật của chuyển đổi số là khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa trung tâm với các cơ quan quản lý nhà nước và hệ thống dịch vụ công của TP, đặc biệt trong giải quyết thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM.
Việc liên thông dữ liệu với cơ quan BHXH, cơ quan quản lý lao động và các đơn vị liên quan đã giúp rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, đồng thời nâng cao tính chính xác, minh bạch trong quá trình xét duyệt và chi trả.
Theo bà Thục, trên cơ sở dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật thường xuyên, trung tâm có điều kiện theo dõi xu hướng thất nghiệp theo ngành nghề, độ tuổi, khu vực, từ đó tham mưu kịp thời cho cơ quan quản lý những giải pháp điều tiết thị trường lao động phù hợp với thực tiễn. Chuyển đổi số cũng tác động trực tiếp đến phương thức làm việc của đội ngũ viên chức, góp phần chuyển từ xử lý thủ công sang quản lý theo quy trình, từ bị động giải quyết hồ sơ sang chủ động phân tích, dự báo, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực công.
THẢO HIỀN
TRẦN MINH