Chính sách ưu đãi khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở sẽ có những thay đổi quan trọng từ ngày 1/1/2026. Theo Nghị quyết 254/2025/QH15, mặc dù mức giảm tối đa 70% tiền sử dụng đất vẫn được duy trì, nhưng phạm vi và số lần hưởng ưu đãi sẽ bị kiểm soát chặt chẽ hơn đối với mỗi hộ gia đình và cá nhân.
Quy định về mức thu và hạn mức sử dụng đất
Dựa trên khung pháp lý mới, hộ gia đình và cá nhân khi thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất trong hạn mức sẽ chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp. Điều này tương đương với mức hỗ trợ tài chính 70% từ nhà nước.
Đối với phần diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức giao đất ở tại địa phương, mức thu sẽ tăng lên 50% phần chênh lệch. Đặc biệt, đối với toàn bộ phần diện tích vượt quá trên một lần hạn mức, người sử dụng đất phải nộp đủ 100% tiền sử dụng đất mà không được hưởng bất kỳ khoản ưu đãi nào.
Hộ gia đình, cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất trong hạn mức sẽ chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp. Ảnh minh họa
Giới hạn áp dụng ưu đãi duy nhất một lần
Điểm mới đáng chú ý nhất tại Nghị định 50/2026/NĐ-CP là chính sách giảm tiền sử dụng đất này chỉ được áp dụng duy nhất một lần cho mỗi hộ gia đình hoặc cá nhân. Ưu đãi này cũng chỉ tính trên một thửa đất cụ thể do người sử dụng đất tự lựa chọn và đăng ký.
Kể từ lần chuyển mục đích thứ hai trở đi, dù thực hiện trên cùng một thửa đất cũ hay tại các thửa đất khác, người dân đều phải nộp 100% phần chênh lệch giá đất. Quy định này nhằm đảm bảo tính công bằng và ngăn chặn việc trục lợi chính sách ưu đãi đất đai.
Trách nhiệm của người sử dụng đất
Trường hợp cá nhân hoặc hộ gia đình sở hữu nhiều thửa đất đủ điều kiện chuyển mục đích, họ có quyền lựa chọn một thửa đất có lợi nhất để áp dụng chính sách. Tuy nhiên, người sử dụng đất phải làm văn bản cam kết và chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về việc lựa chọn này.
Hệ quả pháp lý khi vi phạm quy định
Cơ quan chức năng sẽ thực hiện hậu kiểm chặt chẽ. Nếu phát hiện trường hợp đã hưởng ưu đãi nhưng vẫn tiếp tục đề nghị giảm tiền sử dụng đất cho thửa đất khác, toàn bộ nghĩa vụ tài chính sẽ bị truy thu theo mức 100% chênh lệch giá.
Bên cạnh việc truy thu, người vi phạm còn phải nộp thêm khoản tiền tương đương tiền chậm nộp. Khoản này được tính từ thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đến khi hành vi vi phạm bị phát hiện, căn cứ theo các quy định về quản lý thuế hiện hành.
Nhìn chung, quy định mới từ năm 2026 yêu cầu người dân phải tính toán kỹ lưỡng khi thực hiện các thủ tục pháp lý về đất đai. Việc giới hạn số lần ưu đãi buộc người sử dụng đất phải cân nhắc thửa đất có giá trị hoặc diện tích phù hợp nhất để tối ưu hóa quyền lợi tài chính cá nhân.
Tuệ Nhân