Giao diện não - máy tính: Bước ngoặt đang đến?

một giờ trướcBài gốc

Trong nhiều thập kỷ, các nhà nghiên cứu đã và đang nỗ lực để phát triển "giao diện não - máy tính" (BCI), một hệ thống kết nối trực tiếp giữa não bộ và các thiết bị điện tử, nhằm giúp người bị liệt, khiếm thị, khiếm thính và nhiều chứng bệnh khác phục hồi chức năng.

Công nghệ này vẫn còn non trẻ, với chỉ vài trăm người trên thế giới được cấy ghép. Ngoài ra, mới có một số ít công ty được cơ quan quản lý cấp phép để đưa công nghệ vào sử dụng thương mại và phạm vi ứng dụng còn hạn chế. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng ngành này có thể đang tiến tới một bước ngoặt quan trọng nhờ những tiến bộ nhanh chóng về phần cứng và các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng giải mã tín hiệu thần kinh.

Trong số các tiến bộ đó, thu hút nhiều chú ý là những đột phá về "cửa ngõ" và phương thức kết nối giữa não và các thiết bị. Một số BCI có điện cực cắm vào não, một số BCI khác nằm trên bề mặt não nhưng vẫn bên trong hộp sọ, vài BCI khác là thiết bị không xâm lấn được đặt bên ngoài đầu. Công ty Science Corp. (Mỹ) đang phát triển một thiết bị "sinh học lai" sử dụng một lớp tế bào thần kinh để tạo thành cầu nối với mô não thay cho dây dẫn. Trong khi đó, nhiều công ty cũng đang nghiên cứu sử dụng sóng âm thay vì tín hiệu điện như Merge Labs và Nudge (đều của Mỹ). Còn tại Trung Quốc, Gestala là công ty BCI đầu tiên tập trung vào kết nối siêu âm.

Một bác sĩ hướng dẫn bệnh nhân thực hiện bài tập phục hồi chức năng bằng giao diện não - máy tính tại một bệnh viện ở TP Quý Dương, tỉnh Quý Châu - Trung Quốc hôm 7-4 Ảnh: Tân Hoa Xã

Từ những thiết bị cấy ghép cồng kềnh thời kỳ đầu, BCI hiện đã tiến tới các dòng thiết bị không dây thử nghiệm. Ví dụ, các nhóm nghiên cứu tại ĐH Stanford và ĐH California (đều ở Mỹ) có đột phá khi giải mã "ngôn ngữ nội tâm", dịch suy nghĩ thành văn bản thay vì chỉ nhận diện tín hiệu phát âm vật lý. Còn Công ty khởi nghiệp Science (Mỹ) đã chế tạo vi mạch PRIMA cấy vào võng mạc, giúp chuyển đổi ánh sáng hồng ngoại từ kính công nghệ cao thành xung điện não, giúp người mù do thoái hóa điểm vàng có thể nhìn thấy hình khối và đọc chữ thay vì chỉ nhìn thấy những tia sáng lóe lên như công nghệ cũ.

Đường đua đang dần nóng lên với sự tham gia của các công ty Trung Quốc. Dù đi sau Mỹ, các công ty khởi nghiệp Trung Quốc đang bứt tốc nhờ hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ. Như Công ty StairMed thử nghiệm lâm sàng thiết bị xâm lấn cho bệnh nhân liệt chơi game. Vào tháng 3 năm nay, Trung Quốc đã phê duyệt một thiết bị BCI của Công ty Neuracle Technology được đưa vào sử dụng thương mại ở phạm vi hạn chế.

Anh Thư

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/giao-dien-nao-may-tinh-buoc-ngoat-dang-den-196260512202859308.htm