Gìn giữ kho báu sinh học nơi cực Tây Tổ quốc

2 giờ trướcBài gốc

Lực lượng chức năng cùng người dân xã Mường Nhé tuần tra rừng và bảo tồn đa dạng sinh học tại Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé.

Điện Biên có diện tích tự nhiên hơn 954.800ha. Trong đó, diện tích quy hoạch lâm nghiệp đạt trên 592.200ha, chiếm khoảng 62% diện tích tự nhiên. Tổng diện tích có rừng đạt gần 434.650ha, phần lớn là rừng tự nhiên với hơn 427.700ha. Tỷ lệ che phủ rừng đạt 45,52% và dự kiến tiếp tục tăng trong những năm tới.

Với điều kiện địa hình đa dạng, khí hậu đặc trưng vùng Tây Bắc cùng diện tích rừng lớn, Điện Biên được đánh giá là một trong những địa phương có giá trị đa dạng sinh học cao của cả nước. Trong đó, Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé được xem là “trái tim xanh” của công tác bảo tồn đa dạng sinh học. Với diện tích hơn 46.700ha trải dài dọc biên giới thuộc 3 xã Sín Thầu, Mường Nhé và Nậm Kè, khu dự trữ lưu giữ nhiều hệ sinh thái đặc trưng của vùng núi cao Tây Bắc. Nơi đây có 1.086 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 178 họ; gần 460 loài động vật thuộc các lớp thú, chim, bò sát và lưỡng cư. Đặc biệt có 119 loài thực vật và 113 loài động vật thuộc danh mục nguy cấp, quý hiếm cần được ưu tiên bảo vệ. Nhiều loài có giá trị bảo tồn cao vẫn còn hiện diện như: Vượn đen tuyền Tây Bắc, Cu li lớn, Cu li nhỏ cùng nhiều loài chim, bò sát quý hiếm khác.

Bên cạnh hệ động, thực vật phong phú, trên địa bàn tỉnh đã ghi nhận 30 loài thực vật, có 11 loài quý hiếm thuộc Sách đỏ Việt Nam: Quyết thân gỗ, Tô hạp Điện Biên, Đinh, Chò nâu, Trám đen, Cà ổi lá đỏ, Sồi đá lá mác, Dẻ phảng, Vù hương, Hoàng Đằng, Bình vôi hoa dầu… Đồng thời, Điện Biên cũng sở hữu nhiều nguồn gen bản địa quý hiếm như: Nghiến, Gù hương, Giổi găng, Chò chỉ... Sự đa dạng về hệ sinh thái và nguồn gen đã tạo nên một “ngân hàng sinh học” quý giá, góp phần duy trì cân bằng sinh thái, bảo vệ môi trường và tạo nền tảng phát triển bền vững cho địa phương.

Để bảo vệ những giá trị thiên nhiên quý giá đó, những năm qua, lực lượng chức năng, các ban quản lý rừng duy trì thường xuyên các tổ tuần tra, kiểm tra rừng; phối hợp chặt chẽ với kiểm lâm, biên phòng, công an và chính quyền địa phương nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng và động vật hoang dã.

Anh Nguyễn Hữu Lợi, cán bộ Ban Quản lý Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé cho biết: “Các tổ công tác thường xuyên phối hợp với lực lượng nhận khoán bảo vệ rừng, các tổ chức và cộng đồng dân cư địa phương tổ chức tuần tra, kiểm tra rừng, đặc biệt tại những khu vực có nguy cơ cao xảy ra vi phạm về bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học. Cùng với đó, đơn vị tích cực ứng dụng công nghệ trong theo dõi, giám sát diễn biến tài nguyên rừng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững hệ sinh thái rừng”.

Cùng với tuần tra, kiểm soát, tỉnh đã từng bước hiện đại hóa công tác bảo tồn thông qua ứng dụng công nghệ GIS, viễn thám, hệ thống định vị GPS và chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên rừng. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học giúp theo dõi diễn biến rừng, cảnh báo cháy rừng và giám sát các hệ sinh thái hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, công tác điều tra, giám sát quần thể động vật quý hiếm được triển khai thường xuyên. Nhiều đợt khảo sát đã ghi nhận thêm các thông tin quan trọng về các loài linh trưởng và động vật hoang dã, phục vụ công tác bảo tồn lâu dài.

Bên cạnh lực lượng chuyên trách, công tác bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh có sự tham gia ngày càng tích cực của cộng đồng dân cư. Thông qua các chương trình giao khoán bảo vệ rừng, chi trả dịch vụ môi trường rừng và hỗ trợ phát triển sinh kế, nhận thức của người dân về vai trò của rừng đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Anh Sừng Xạ Lòng, thành viên tổ bảo vệ rừng bản Đoàn Kết, xã Mường Nhé chia sẻ: “Hàng tháng, tổ bảo vệ rừng của bản đều tổ chức ít nhất 4 buổi đi tuần tra, kiểm soát rừng nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi phá rừng, đồng thời theo dõi, bảo vệ các loài động vật quý hiếm sinh sống trong khu vực. Bà con chúng tôi ý thức rằng, giữ rừng cũng chính là giữ nguồn nước, đất sản xuất và cuộc sống bình yên cho người dân trong bản”.

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh vẫn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp; một số hệ sinh thái đất ngập nước có nguy cơ suy giảm; áp lực từ phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và khai thác tài nguyên vẫn hiện hữu.

Xác định đa dạng sinh học là nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng đối với phát triển bền vững của địa phương, tỉnh tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ bảo tồn theo quy hoạch và Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trọng tâm là bảo vệ nghiêm ngặt các hệ sinh thái tự nhiên tại Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé, Khu rừng di tích lịch sử, cảnh quan môi trường Mường Phăng và các khu rừng có giá trị bảo tồn cao; tăng cường phục hồi hệ sinh thái bị suy thoái; xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học; đẩy mạnh điều tra, giám sát các loài động, thực vật nguy cấp, quý hiếm; bảo tồn và phát triển các nguồn gen bản địa có giá trị.

Cùng với đó, tỉnh cũng sẽ phát huy vai trò của cộng đồng địa phương trong bảo vệ rừng; duy trì hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng; hỗ trợ sinh kế bền vững cho người dân vùng đệm. Đồng thời tăng cường kiểm soát các hoạt động khai thác tài nguyên, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán động vật hoang dã trái pháp luật. Đặc biệt, các mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học sẽ tiếp tục được lồng ghép trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phát triển du lịch sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng nền kinh tế xanh của tỉnh.

Giữa đại ngàn cực Tây, những cánh rừng đang được gìn giữ bởi sự tận tâm của lực lượng chức năng và sự chung tay của cộng đồng địa phương. Giữ màu xanh cho “kho báu” sinh học hôm nay chính là gìn giữ nguồn tài nguyên vô giá cho tương lai, tạo nền tảng để Điện Biên phát triển hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và tăng trưởng xanh, bền vững trong những năm tới.

Nhật Phương

Nguồn Điện Biên Phủ : https://baodienbienphu.vn/tin-bai/quan-ly-bao-ve-rung/gin-giu-kho-bau-sinh-hoc-noi-cuc-tay-to-quoc