Trong đời sống văn hóa của người Việt, những công trình tín ngưỡng không chỉ là nơi gửi gắm niềm tin tâm linh mà còn là không gian lưu giữ tập quán, ký ức cộng đồng và những giá trị văn hóa dân gian được truyền nối qua nhiều thế hệ.
Nhiều hạng mục tâm linh tại Đá Thiên được hoàn thiện
Bởi vậy, sau mỗi quá trình tu bổ hay xây dựng mới các đền, phủ, miếu mạo, việc tổ chức bộ máy quản lý, lựa chọn người phụ trách hương khói luôn được xem là bước quan trọng để bảo đảm hoạt động thờ tự diễn ra nền nếp, phù hợp với truyền thống.
Tại Đá Thiên, sau khi nhiều hạng mục tâm linh được hoàn thiện, Công ty TNHH Xây dựng Mỹ thuật Thiên Phúc – chủ đầu tư dự án – đã tiến hành kiện toàn đội ngũ phụ trách hoạt động tín ngưỡng tại hai điểm thờ chính là Đền Ông Hoàng Bảy Đá Thiên và Đền Cô Bé Đá Thiên.
Theo đó, ông Lê Hồng Vân được giao phụ trách công việc thủ nhang tại Đền Ông Hoàng Bảy Đá Thiên, trong khi ông Nguyễn Phan Quý đảm nhiệm vai trò thủ nhang tại Đền Cô Bé Đá Thiên.
Trong tín ngưỡng dân gian, người giữ vai trò thủ nhang thường là người trực tiếp chăm lo hương khói, giữ gìn sự tôn nghiêm của nơi thờ tự, hỗ trợ hướng dẫn các nghi thức tín ngưỡng và cùng ban quản lý duy trì nề nếp sinh hoạt văn hóa tại đền.
Đây không đơn thuần là công việc quản lý thường nhật mà còn gắn với trách nhiệm gìn giữ không gian văn hóa tâm linh theo đúng phong tục, tập quán truyền thống.
Việc bổ nhiệm nhân sự lần này diễn ra khi diện mạo các công trình tâm linh tại Đá Thiên đã dần hoàn chỉnh sau thời gian xây dựng. Trong tổng thể dự án, Đền Ông Hoàng Bảy được xây dựng theo kiến trúc dân gian Bắc Bộ, với các không gian tiền tế, trung đường, hậu cung cùng hệ thống hành lang, lầu cô, lầu cậu và khuôn viên phụ trợ.
Mái ngói, chi tiết chạm khắc, hệ thống hoa văn trang trí được thiết kế theo phong cách truyền thống nhằm tạo cảm giác gần gũi với kiến trúc đền Việt.
Không xa đó, Đền Cô Bé Đá Thiên nằm trong tổng thể không gian thờ tự của khu vực, được hình thành như một điểm sinh hoạt tín ngưỡng dành cho người dân và du khách khi tìm về với các thực hành văn hóa gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu.
Những năm gần đây, cùng với nhu cầu du lịch trải nghiệm, các không gian tâm linh gắn với văn hóa bản địa ngày càng thu hút sự quan tâm của người dân.
Tuy nhiên, bên cạnh việc đầu tư cơ sở vật chất, nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng điều quan trọng hơn nằm ở cách vận hành, tổ chức sinh hoạt tín ngưỡng sao cho đúng giá trị truyền thống, tránh xu hướng phô trương hình thức hoặc thương mại hóa đời sống tâm linh.
Tổng thể cảnh quan không gian tâm linh thuộc Khu sinh thái văn hóa Đá Thiên
Chính vì vậy, việc lựa chọn đội ngũ phụ trách tại các cơ sở tín ngưỡng thường được xem như một phần của quá trình hoàn thiện không gian văn hóa sau xây dựng.
Người giữ vai trò thủ nhang không chỉ chăm lo việc hương khói mà còn góp phần giữ gìn sự trang nghiêm của nơi thờ tự, hướng dẫn người dân thực hành nghi lễ phù hợp với truyền thống văn hóa Việt.
Điều này càng có ý nghĩa khi tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại – một sự ghi nhận đối với chiều sâu văn hóa, tính nhân văn và sức sống bền bỉ của tín ngưỡng dân gian Việt Nam trong đời sống đương đại.
Trong hệ thống tín ngưỡng Tam phủ, Tứ phủ, hình tượng Ông Hoàng Bảy và Cô Bé từ lâu đã hiện diện trong tâm thức dân gian, gắn với nhiều truyền thuyết, nghi lễ và thực hành văn hóa ở nhiều địa phương.
Bởi vậy, việc hình thành các không gian thờ tự mới luôn đi cùng yêu cầu bảo đảm tính chuẩn mực trong thực hành tín ngưỡng, để các giá trị văn hóa được tiếp nối một cách tự nhiên, gần gũi với cộng đồng.
Tại Đá Thiên, sau khi các công trình dần hoàn thiện, việc kiện toàn nhân sự phụ trách được kỳ vọng sẽ góp phần tạo nền nếp cho hoạt động đón tiếp người dân, du khách tới chiêm bái, sinh hoạt tín ngưỡng.
Không gian nơi đây được định hướng kết hợp giữa yếu tố cảnh quan sinh thái với trải nghiệm văn hóa, trong đó các công trình tâm linh giữ vai trò như một điểm nhấn của tổng thể.
Một công trình sau khi hoàn thành xây dựng mới chỉ là phần “vỏ”, còn việc tạo dựng sức sống cho không gian ấy lại phụ thuộc vào cách gìn giữ và vận hành trong đời sống thực tế.
Với các đền, phủ hay điểm tín ngưỡng, điều đó càng trở nên quan trọng bởi nơi đây không chỉ là công trình kiến trúc mà còn là nơi neo giữ đời sống tinh thần của cộng đồng.
Việc kiện toàn nhân sự tại Đền Ông Hoàng Bảy Đá Thiên và Đền Cô Bé Đá Thiên sau quá trình xây dựng có thể xem như bước chuẩn bị cần thiết để các công trình đi vào hoạt động ổn định, từng bước hình thành một không gian sinh hoạt tín ngưỡng nền nếp, hài hòa giữa yếu tố văn hóa truyền thống và nhu cầu trải nghiệm của người dân hôm nay.
THU HỒNG