Giữa khủng hoảng xăng dầu, người Nhật đổ xô mua giấy vệ sinh khiến siêu thị trống trơn

5 giờ trướcBài gốc

Trong tuần qua, nhiều người dân tại Tokyo và Osaka cho biết họ phải đi qua nhiều siêu thị mới có thể mua được vài cuộn giấy vệ sinh. Trên mạng xã hội, các hình ảnh về quầy hàng trống trơn, người mua tranh giành sản phẩm liên tục xuất hiện, cho thấy mức độ lan rộng của tâm lý tích trữ.

Tình trạng này buộc nhiều cửa hàng phải treo biển trấn an rằng nguồn cung vẫn được đảm bảo. Đồng thời, các siêu thị cũng áp dụng biện pháp giới hạn mỗi khách chỉ được mua từ 2 đến 3 cuộn để tránh tình trạng gom hàng.

Ngày 23/3, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đã phát đi thông báo khẩn, kêu gọi người dân giữ bình tĩnh. Cơ quan này khẳng định khoảng 60% giấy vệ sinh trong nước được sản xuất từ giấy tái chế và bột giấy nội địa, không phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ Trung Đông hay các tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Các doanh nghiệp sản xuất cũng cho biết họ hoàn toàn có khả năng tăng sản lượng ngay lập tức nếu nhu cầu tăng cao. Tuy nhiên, bất chấp những cam kết này, làn sóng mua gom vẫn tiếp tục lan rộng.

Giữa khủng hoảng xăng dầu, người Nhật đổ xô mua giấy vệ sinh khiến siêu thị trống trơn. Ảnh: Fortune

Không chỉ giấy vệ sinh, nhiều bài đăng trên mạng xã hội cho thấy người dân Nhật Bản còn bắt đầu tích trữ các mặt hàng thiết yếu khác. Từ thức ăn cho mèo, sản phẩm vệ sinh cá nhân cho đến bia Suntory đều được mua với số lượng lớn.

Các chuyên gia cho rằng hiện tượng này tương tự như “bank run”, tức tình trạng rút tiền hàng loạt khi có tin đồn ngân hàng gặp vấn đề. Khi nỗi sợ lan rộng, đám đông hành động theo tâm lý phòng thủ, tạo ra sự thiếu hụt tạm thời dù nguồn cung thực tế vẫn ổn định.

Chỉ cần một thông tin chưa được kiểm chứng lan truyền, tâm lý lo lắng có thể nhanh chóng chi phối hành vi tiêu dùng. Khi nhiều người cùng lúc đổ xô mua tích trữ, các kệ hàng sẽ nhanh chóng trống rỗng, càng làm gia tăng cảm giác khan hiếm.

Hiện tượng tương tự từng xảy ra tại Mỹ trong giai đoạn đầu đại dịch Covid-19. Khi đó, doanh số giấy vệ sinh trên các nền tảng trực tuyến tăng 734% chỉ trong một ngày, khiến khoảng 70% cửa hàng tạp hóa rơi vào tình trạng hết hàng.

Dù hiện tại làn sóng mua gom chủ yếu diễn ra tại Nhật Bản, dấu hiệu lan rộng đã bắt đầu xuất hiện ở các quốc gia khác. Tại Perth, Australia, một số cửa hàng ghi nhận khách hàng bắt đầu tích trữ hàng hóa trở lại.

Tại Hàn Quốc, hiện tượng tương tự cũng diễn ra khi người dân đổ xô mua túi đựng rác do lo ngại thiếu hụt nhựa. Nguyên nhân xuất phát từ việc nguồn cung naphtha, nguyên liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ dùng để sản xuất nhựa, bị gián đoạn do căng thẳng tại Trung Đông.

Mặc dù cơ quan chức năng và các nhà sản xuất liên tục trấn an về nguồn cung, nhiều cửa hàng vẫn rơi vào tình trạng “cháy hàng”. Các siêu thị buộc phải giới hạn mỗi khách chỉ được mua từ một đến hai túi rác nhằm kiểm soát nhu cầu.

Trước đó, vào giữa năm 2023, người tiêu dùng Hàn Quốc từng tạo ra làn sóng mua gom muối biển, khiến doanh số tăng 817% trong một tuần. Giá bán lẻ tăng gần 27%, buộc chính phủ phải tung ra thị trường thêm 50 tấn muối mỗi ngày từ kho dự trữ quốc gia. Tuy nhiên, nhiều kệ hàng vẫn liên tục trống trơn.

Tại Nhật Bản, nỗi lo về việc thiếu giấy vệ sinh có nguồn gốc từ lịch sử. Trong cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, một phát biểu kêu gọi tiết kiệm giấy của Bộ trưởng Thương mại Quốc tế và Công nghiệp Yasuhiro Nakasone đã vô tình tạo ra tin đồn về sự cạn kiệt nguồn cung. Người dân khi đó đã đổ xô mua tích trữ, khiến thị trường rơi vào hỗn loạn.

Ký ức này vẫn còn ảnh hưởng đến tâm lý tiêu dùng hiện nay. Trên mạng xã hội, nhiều người đã sử dụng hashtag “cú sốc dầu mỏ thời Reiwa” để mô tả tình trạng kệ hàng trống trơn, cho thấy nỗi ám ảnh từ quá khứ vẫn chưa phai nhạt.

Các chuyên gia cho rằng giấy vệ sinh không chỉ là vật dụng sinh hoạt mà còn mang ý nghĩa biểu tượng về sự ổn định trong đời sống gia đình. Khi hình ảnh kệ hàng trống xuất hiện, nó dễ dàng kích hoạt cảm giác bất an và thúc đẩy hành vi mua tích trữ.

Một số ý kiến trên mạng xã hội cũng cho rằng dù giấy vệ sinh không phụ thuộc trực tiếp vào dầu mỏ, nhưng bao bì nhựa và hoạt động vận chuyển lại có liên quan đến nhiên liệu. Nỗi lo về sự gián đoạn chuỗi cung ứng ở các khâu này được xem là nguyên nhân khiến tâm lý tích trữ lan rộng.

Phương Anh (Theo Fortune)

Nguồn Góc nhìn pháp lý : https://gocnhinphaply.nguoiduatin.vn/giua-khung-hoang-xang-dau-nguoi-nhat-do-xo-mua-giay-ve-sinh-khien-sieu-thi-trong-tron-36079.html