"Dọn dẹp" mảng xe điện
General Motor ghi nhận lỗ 6 tỷ USD do cắt giảm kế hoạch sản xuất xe điện và những tác động lan tỏa đối với chuỗi cung ứng. Trước đó vài tuần, Ford Motor cũng đã công bố nước đi tương từ nhưng với quy mô lớn hơn nhiều.
Logo nhận diện của General Motor tại trụ sở công ty ở Detroit (Mỹ). Ảnh: REUTERS/Rebecca Cook.
Trong khoản lỗ trên, khoản lớn nhất là 4,2 tỷ USD tiền mặt hủy hợp đồng và dàn xếp với các nhà cung ứng. Trước đó, các đơn vị cung ứng này đã chuẩn bị tăng mạnh sản lượng nhưng rồi thị trường lại đảo chiều.
Theo GM, việc này sẽ không ảnh hưởng tới danh sách các mẫu xe điện của họ ở thị trường Mỹ, hiện đang là đa dạng nhất trong ngành xe điện. Trong hồ sơ nêu rõ: "Chúng tôi sẽ tiếp tục sản xuất các mẫu xe hiện có".
Công ty cho biết sẽ hạch toán khoản chi phí này thành mục đặc biệt trong báo cáo kết quả kinh doanh quý IV. GM cũng dự kiến phát sinh thêm chi phí trong năm 2026 do quá trình đàm phán với các nhà cung ứng, nhưng cho rằng mức này sẽ thấp hơn các khoản chi phí liên quan đến xe điện mà hãng ghi nhận trong năm 2025.
GM cũng chấp nhận khoản lỗ 1,1 tỷ USD trong quý IV liên quan đến quá trình tái cơ cấu liên doanh tại Trung Quốc. Trong tháng 1/2026, GM tạm dừng sản xuất pin xe điện trong sáu tháng tại hai nhà máy liên doanh, đồng thời nhà máy xe điện ở Detroit chỉ hoạt động 1 ca 1 ngày.
Công ty cũng từ bỏ kế hoạch xây dựng thêm một nhà máy tại bang Michigan để sản xuất xe điện, thay vào đó sẽ sản xuất Cadillac Escalade và các mẫu xe bán tải cỡ lớn.
Dây chuyền sản xuất mẫu Hummer chạy điện của General Motors (Ảnh: REUTERS/Jonathan Ernst)
GM, công ty ô tô có doanh số lớn nhất nước Mỹ từng là một trong những nhà sản xuất toàn cầu đặt cược mạnh tay nhất vào xe điện, thậm chí có thời điểm cam kết về cơ bản sẽ loại bỏ dần các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong vào năm 2035.
Dù công ty chưa công khai rút lại mục tiêu năm 2035 nhưng các nhà phân tích mạnh tay hạ dự báo doanh số xe điện của toàn ngành tại Mỹ trong thập kỷ tới. Tổng giám đốc điều hành GM Mary Barra cho biết hãng sẽ điều chỉnh chiến lược theo nhu cầu của khách hàng.
Trước đó, doanh số xe điện của GM bắt đầu khởi sắc từ cuối năm 2024 sau nhiều năm gặp trục trặc trong sản xuất. Hãng tung ra thêm các mẫu xe giá rẻ, qua đó vươn lên vị trí số 2 về doanh số, chỉ đứng sau Tesla.
Trong năm 2025, GM đã tăng thị phần tại Mỹ nhờ sức bán của các dòng xe bán tải và SUV cỡ lớn chạy xăng và các dòng xe điện. Tuy nhiên, một số nhà phân tích đã đặt dấu hỏi về chiến lược tập trung vào xe thuần điện thay vì xe hybrid của hãng.
"Việc GM thiếu các sản phẩm hybrid có thể khiến hãng mất phần nào thị phần vừa giành được gần đây", chuyên gia phân tích cổ phiếu Garrett Nelson của CFRA nhận định trong báo cáo công bố ngày 8/1, trong bối cảnh xe hybrid đang ngày càng được ưa chuộng.
Doanh số xe điện chậm lại trên toàn ngành
Doanh số xe điện của GM giảm 43% trong quý IV sau khi chính sách ưu đãi thuế cho người tiêu dùng bị bãi bỏ. Trước đó, doanh số bán xe của hãng đã lập kỷ lục trong ba tháng liền, khi người mua ồ ạt xuống tiền trước thời điểm chính sách ưu đãi thuế kết thúc.
Theo công ty nghiên cứu Omdia, doanh số xe điện toàn ngành chỉ tăng 1,2% trong năm 2025 so với năm trước, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng của các năm trước đó.
Nhà cung cấp dữ liệu ôtô Edmunds dự báo xe điện sẽ chỉ chiếm khoảng 6% tổng doanh số xe tại Mỹ trong năm 2026, giảm từ 7,4% của năm 2025.
Bên trong một nhà máy sản xuất ô tô của Ford. Ảnh: REUTERS/Rebecca Cook.
Nhiều nhà sản xuất ô tô đã phải điều chỉnh việc sản xuất xe điện từ hè năm ngoái, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra mức thuế và gói chi tiêu khổng lồ khiến triển vọng của thị trường xe điện trở nên mịt mờ.
Tháng 12/2025, Ford cũng ghi nhận lỗ 19,5 tỉ đô trong nhiều quý khi hủy nhiều dự án xe điện, bao gồm kế hoạch phát triển mẫu F-150 Lighting thuần điện cũng như xe bán tải điện và xe van.
Hiện Ford đang đặt kỳ vọng xe điện vào một nền tảng hoàn toàn mới, cho phép sản xuất các mẫu xe giá phải chăng, bắt đầu bằng mẫu bán tải điện giá khoảng 30.000 USD dự kiến ra mắt vào năm 2027.
Hải Ninh