Gỡ 'điểm nghẽn' mặt bằng, tái định vị Khu công nghệ cao Hòa Lạc

3 giờ trướcBài gốc

Hòa Lạc trước cơ hội bứt phá mới

Được đề xuất từ năm 2005 với kỳ vọng trở thành “thung lũng công nghệ” của Thủ đô, Khu công nghệ cao Hòa Lạc sau hơn hai thập kỷ vẫn chưa đạt được mục tiêu như mong đợi. Dù đã thu hút một số dự án nghiên cứu, sản xuất công nghệ cao, song so với tiềm năng quỹ đất, vị trí và nguồn lực chính sách, kết quả khai thác còn khiêm tốn.

Từ năm 2023, sau khi chuyển giao về TP. Hà Nội quản lý, khu công nghệ cao này ghi nhận những chuyển biến tích cực. Một số dự án được mở rộng, nhà đầu tư mới quan tâm tìm hiểu cơ hội. Tuy nhiên, một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất vẫn là công tác giải phóng mặt bằng, khiến quỹ đất sạch chưa sẵn sàng để đón các dự án quy mô lớn, công nghệ cao.

Doanh nghiệp tăng tốc, yêu cầu không gian phát triển mới

Thực tế cho thấy, nhu cầu mở rộng đầu tư tại Hòa Lạc đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ lõi và hạ tầng số. Đại diện Tập đoàn Viettel cho biết, doanh nghiệp hiện đang vận hành 7 dự án tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, tập trung vào nghiên cứu, phát triển và sản xuất công nghệ cao. Trên nền tảng này, Viettel đề xuất mở rộng thêm khoảng 40 ha trong giai đoạn tới, đồng thời xác định nhu cầu dài hạn có thể lên tới 100 ha nhằm hình thành một tổ hợp nghiên cứu và sản xuất quy mô lớn, đồng bộ.

Theo Viettel, việc mở rộng quỹ đất không chỉ phục vụ chiến lược phát triển nội tại mà còn đáp ứng xu hướng gia tăng mạnh mẽ của hạ tầng số, công nghệ cao và trung tâm dữ liệu. Trong bối cảnh nhu cầu lưu trữ và xử lý dữ liệu ngày càng lớn, đặc biệt cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây, yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, nhất là năng lượng, trở thành yếu tố then chốt.

Do đó, doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý duy trì chính sách ổn định, nhất quán và có tầm nhìn dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực cung ứng năng lượng cho các trung tâm dữ liệu và khu nghiên cứu công nghệ cao. Theo đại diện Viettel, tính ổn định của chính sách và hạ tầng điện không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư, mà còn quyết định năng lực cạnh tranh của khu công nghệ cao trong thu hút các dự án quy mô lớn trong tương lai.

Tương tự, ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Công nghệ CMC cho biết, doanh nghiệp đang triển khai đầu tư tổ hợp trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, gồm trung tâm R&D, trung tâm dữ liệu và các không gian nghiên cứu công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo, thiết kế chip. Dự án dự kiến khởi công tháng 4/2026, hướng tới hệ sinh thái công nghệ khép kín. CMC kiến nghị quy hoạch linh hoạt, quỹ đất đủ lớn để bảo đảm phát triển đồng bộ, dài hạn.

Ở góc độ đào tạo và nghiên cứu, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải hình thành một hệ sinh thái tổng thể gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Theo ông, hệ sinh thái này cần được xây dựng trên ba trụ cột: hạ tầng, thể chế và nguồn nhân lực. Trong đó, hạ tầng không chỉ là giao thông và kỹ thuật, mà còn bao gồm hạ tầng số, phòng thí nghiệm, trung tâm đổi mới sáng tạo. Thể chế cần đủ linh hoạt để thúc đẩy hợp tác công - tư và thương mại hóa công nghệ. Nguồn nhân lực phải được đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn và định hướng công nghệ lõi. Khi ba trụ cột này vận hành đồng bộ, khu công nghệ cao mới có thể tạo giá trị bền vững.

Quyết liệt giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hệ sinh thái

Trước yêu cầu phát triển mới, công tác giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ cấp bách. Ông Vũ Xuân Hùng, Giám đốc Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội cho biết, năm 2026, nhiệm vụ giải phóng mặt bằng Khu công nghệ cao Hòa Lạc sẽ được đưa vào danh mục dự án trọng điểm và tổ chức thực hiện quyết liệt với tinh thần như giải phóng mặt bằng Dự án Vành đai 1.

Cụ thể, Ủy ban nhân dân các xã Hòa Lạc và Phú Cát sẽ tập trung hoàn thành giải phóng mặt bằng toàn bộ diện tích còn lại khoảng 98,86 ha trong năm 2026; đồng thời quy hoạch lại các phân khu chức năng để tạo quỹ đất đủ lớn thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Bên cạnh đó, dự án giải phóng mặt bằng khu vực mở rộng 460 ha cũng được đưa vào danh mục dự án trọng điểm và triển khai theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội, cho phép sử dụng nguồn vốn linh hoạt của thành phố để hoàn thành trong năm 2026.

Ban Quản lý xác định tập trung thu hút các tập đoàn lớn trong 5 lĩnh vực mũi nhọn gồm trí tuệ nhân tạo, robot và tự động hóa, chip bán dẫn, y - sinh học tiên tiến và hàng không - vũ trụ; đồng thời đón đầu lĩnh vực công nghệ lượng tử. Danh mục dự án trọng điểm và gói ưu đãi linh hoạt cũng sẽ được thiết kế theo hướng tăng sức cạnh tranh quốc tế.

Cơ quan quản lý cũng đề xuất ban hành chính sách đặc thù, quy hoạch quỹ đất đủ lớn để thu hút các nhà đầu tư có uy tín như Tập đoàn Rosen Partners, Đại học Bang Arizona, Tập đoàn Meta, Hiệp hội công nghiệp bán dẫn Hoa Kỳ đầu tư trong năm 2026.

Một vấn đề khác là hạ tầng xã hội trong khu công nghệ cao còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển. Sau khi Luật Thủ đô sửa đổi có hiệu lực, Ban Quản lý đề nghị thành phố giao đơn vị chủ trì xây dựng chính sách phát triển hạ tầng xã hội, đồng thời đầu tư thí điểm một dự án nhà lưu trú quy mô khoảng 2-3 ha bằng ngân sách thành phố để phục vụ chuyên gia và người lao động.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là hoàn thiện quy hoạch, giải phóng mặt bằng và chuẩn bị quỹ đất sạch để doanh nghiệp có thể triển khai dự án ngay khi lựa chọn địa điểm.

Ở tầm chiến lược, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc yêu cầu phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc dựa trên bảy điều kiện cốt lõi: tập trung đại học, viện nghiên cứu hàng đầu; thu hút trung tâm nghiên cứu và phát triển của các tập đoàn lớn; phát triển tổ chức trung gian hỗ trợ thương mại hóa công nghệ; quy tụ các quỹ đầu tư; xây dựng hành lang pháp lý thông suốt; hoàn thiện hạ tầng hiện đại; bảo đảm giao thông kết nối thuận tiện.

Đồng thời, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc yêu cầu công tác quy hoạch phải đồng bộ, tuân thủ quy chuẩn, công khai minh bạch; doanh nghiệp rà soát lộ trình phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả, tránh lãng phí.

Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc chỉ đạo xã Hòa Lạc phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan tập trung tối đa nguồn lực, khẩn trương xây dựng lộ trình thực hiện cụ thể.

Mục tiêu cao nhất, theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc, là xây dựng Khu công nghệ cao Hòa Lạc trở thành trung tâm khoa học - công nghệ tầm vóc quốc gia, đủ sức thu hút các tập đoàn, trường đại học và nhà đầu tư chiến lược.

Sau hơn 20 năm, bài toán của Hòa Lạc không còn nằm ở ý tưởng hay định hướng, mà ở tốc độ thực thi và khả năng tháo gỡ “điểm nghẽn” mặt bằng. Nếu quỹ đất sạch được chuẩn bị đúng tiến độ và chính sách được thiết kế đủ linh hoạt, Hòa Lạc có cơ hội bước sang một chu kỳ phát triển mới, tương xứng với kỳ vọng ban đầu.

Hải Yến

Nguồn TBNH : https://thoibaonganhang.vn/go-diem-nghen-mat-bang-tai-dinh-vi-khu-cong-nghe-cao-hoa-lac-178163.html