Tin đồn về lượng nước mà hệ thống như ChatGPT dùng là những con số 'hoàn toàn không đúng sự thật'

3 giờ trướcBài gốc

CEO của OpenAI, Sam Altman, đã đề cập đến những lo ngại về tác động môi trường của trí tuệ nhân tạo khi phát biểu tại một sự kiện do tờ The Indian Express tổ chức.

Hội nghị Thượng đỉnh Tác động AI Ấn Độ (AI Impact Summit India 2026) được tổ chức tại New Delhi, quy tụ lãnh đạo các tập đoàn công nghệ, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia trí tuệ nhân tạo từ nhiều quốc gia. Sự kiện tập trung thảo luận về tác động kinh tế, xã hội và môi trường của AI, đặc biệt là vấn đề hạ tầng tính toán và nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng. Hội nghị cũng phản ánh tham vọng của Ấn Độ trong việc trở thành trung tâm quan trọng của hệ sinh thái AI toàn cầu.

Tranh cãi quanh dấu chân môi trường của AI

Thời gian gần đây, nhiều báo cáo và bài đăng trên mạng xã hội cho rằng các mô hình AI tiêu tốn lượng nước lớn để làm mát trung tâm dữ liệu, thậm chí đưa ra những con số cụ thể cho mỗi truy vấn. Điều này làm dấy lên lo ngại về tác động môi trường của làn sóng AI tạo sinh đang bùng nổ toàn cầu.

Sam Altman không phủ nhận việc AI tiêu thụ năng lượng và tài nguyên, nhưng cho rằng cách diễn giải hiện nay thiếu bối cảnh và dễ gây hiểu nhầm. Theo ông, các trung tâm dữ liệu - nền tảng vận hành AI vốn đã tồn tại từ lâu để phục vụ Internet, điện toán đám mây và nhiều dịch vụ số khác. AI chỉ là một phần trong bức tranh hạ tầng kỹ thuật số rộng lớn hơn.

So sánh gây tranh luận: AI và con người

Sam Altman đang tham dự AI Impact Summit tại New Delhi đã phát biểu về mức tiêu thụ tài nguyên của trí tuệ nhân tạo, đứng trước các lo ngại rằng AI tiêu thụ "nhiều năng lượng và nước".

"Đừng dùng ChatGPT, mỗi truy vấn tốn đến 17 gallon nước hay đại loại thế" - ông Sam Altman dẫn lại những thông tin đang lan truyền trên mạng xã hội. "Điều này hoàn toàn sai sự thật, hoàn toàn điên rồ và không liên quan gì đến thực tế".

Tuy nhiên, CEO OpenAI cho rằng mối quan tâm về tiêu thụ năng lượng ở quy mô tổng thể là "hợp lý". Theo ông, vấn đề không nằm ở từng truy vấn riêng lẻ, mà ở thực tế thế giới đang sử dụng trí tuệ nhân tạo ngày càng nhiều, kéo theo nhu cầu điện năng gia tăng.

Trong bối cảnh đó, Altman nhấn mạnh sự cần thiết phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng bền vững hơn như điện hạt nhân, điện gió và điện mặt trời.

Hiện nay, không có quy định pháp lý bắt buộc các công ty công nghệ phải công khai chi tiết lượng điện và nước tiêu thụ trong vận hành trung tâm dữ liệu. Vì vậy, nhiều nhóm nghiên cứu độc lập đã chủ động tiến hành các phân tích nhằm ước tính tác động môi trường của ngành công nghiệp này.

Một số báo cáo cũng chỉ ra rằng sự phát triển nhanh chóng của các trung tâm dữ liệu có thể góp phần tạo áp lực lên hệ thống điện, thậm chí liên quan đến xu hướng tăng giá điện tại một số khu vực.

Phát biểu gây chú ý nhất của Altman là phép so sánh giữa năng lượng cần để “đào tạo” một mô hình AI với năng lượng cần để nuôi dưỡng và giáo dục một con người trong khoảng 20 năm. Ông lập luận rằng nếu tính toàn bộ chi phí năng lượng để tạo ra tri thức của con người bao gồm thực phẩm, giáo dục, hạ tầng xã hội thì bài toán so sánh hiệu suất năng lượng của AI sẽ khác đi đáng kể.

Quan điểm này ngay lập tức vấp phải phản ứng trái chiều. Một số ý kiến cho rằng việc quy chiếu con người như một “đơn vị tiêu thụ năng lượng” là cách nhìn thuần kỹ trị, trong khi những người ủng hộ lại coi đây là cách đặt vấn đề trong bối cảnh hệ thống, thay vì chỉ nhìn vào một chỉ số riêng lẻ.

Bài toán năng lượng của kỷ nguyên AI: Minh bạch và chuẩn hóa dữ liệu

Theo nhiều tổ chức nghiên cứu độc lập, tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu toàn cầu đang chiếm tỷ lệ ngày càng lớn trong tổng điện năng thế giới và có thể tiếp tục tăng khi AI được triển khai rộng rãi hơn. Vì vậy, câu hỏi không chỉ nằm ở việc “AI dùng bao nhiêu nước” mà còn là làm thế nào để hệ sinh thái công nghệ vận hành theo hướng hiệu quả và thân thiện môi trường hơn.

Vụ việc cho thấy một thách thức lớn của kỷ nguyên AI: Thiếu các chuẩn đo lường thống nhất và minh bạch về tác động môi trường. Khi những con số chưa được xác thực lan truyền nhanh trên mạng xã hội, chúng có thể định hình dư luận trước khi được kiểm chứng khoa học.

Phát biểu của Altman, dù gây tranh luận, đã tái khơi gợi một cuộc thảo luận cần thiết: AI có tiêu thụ tài nguyên nhưng câu hỏi quan trọng hơn là chúng ta đo lường, so sánh và quản lý mức tiêu thụ đó như thế nào trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Nguồn: TechCrunch

Đỗ Tho

Nguồn Công dân & Khuyến học : https://congdankhuyenhoc.vn/tin-don-ve-luong-nuoc-ma-he-thong-nhu-chatgpt-dung-la-nhung-con-so-hoan-toan-khong-dung-su-that-179260226114109504.htm