Gỡ nút thắt cơ chế chi cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

một giờ trướcBài gốc

Tháo gỡ khó khăn về cơ chế chi

Theo UBND tỉnh, sau gần 3 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 104/2023/NQ-HĐND ngày 14/7/2023 của HĐND tỉnh về mức chi ngân sách nhà nước cho một số hoạt động khoa học và công nghệ trên địa bàn, chính sách này đã phát huy hiệu quả tích cực, tạo cơ sở pháp lý để áp dụng thống nhất mức chi đối với hoạt động khoa học và công nghệ cấp tỉnh, cấp cơ sở. Các hội đồng tư vấn khoa học, công nghệ, tổ chuyên gia và nhiều hoạt động khoa học, công nghệ được tổ chức thực hiện đúng quy định, góp phần nâng cao chất lượng đánh giá, lựa chọn và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Các đại biểu dự kỳ họp

Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng bộc lộ không ít khó khăn, vướng mắc. Một số văn bản hướng dẫn của Trung ương chưa quy định cụ thể nội dung chi, mức chi đối với hoạt động của các hội đồng tư vấn, hoạt động lấy ý kiến tổ chức tư vấn độc lập, chuyên gia tư vấn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Điều này dẫn đến thiếu cơ sở pháp lý để thực hiện chế độ, chính sách cho các thành viên tham gia; phần nào ảnh hưởng đến việc huy động, thu hút đội ngũ chuyên gia có trình độ, kinh nghiệm tham gia tư vấn, phản biện.

Bên cạnh đó, một số nội dung, định mức chi tại Nghị quyết số 104/2023/NQ-HĐND không còn phù hợp với quy định mới tại Thông tư số 38/2025/TT-BKHCN và Thông tư số 39/2025/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ; chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn và xu hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong giai đoạn hiện nay. Đáng chú ý là các nội dung liên quan đến chi thù lao tham gia nhiệm vụ khoa học và công nghệ; thù lao tham gia hội thảo khoa học, diễn đàn, tọa đàm; một số nội dung chi quản lý hoạt động khoa học và công nghệ.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lê Thành Đông trình bày tờ trình

Theo UBND tỉnh, nếu không kịp thời điều chỉnh, cơ chế tài chính hiện hành sẽ khó đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng. Vì vậy, việc ban hành nghị quyết mới không chỉ nhằm thay thế quy định không còn phù hợp, mà còn tạo cơ chế khuyến khích tương xứng hơn với trách nhiệm, chất lượng đóng góp của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Quá trình xây dựng nghị quyết được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục. Hồ sơ dự thảo được lấy ý kiến các sở, ngành liên quan; Sở Khoa học và Công nghệ tổng hợp, tiếp thu, giải trình; Sở Tư pháp thẩm định; Sở Tài chính tham gia góp ý về khả năng cân đối nguồn lực. Đây là cơ sở để bảo đảm nghị quyết khi ban hành vừa đúng quy định pháp luật, vừa phù hợp thực tiễn và có tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Tạo động lực cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo

Nghị quyết quy định cụ thể nội dung, mức chi quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thực hiện chương trình, nhiệm vụ và các hoạt động hỗ trợ có sử dụng ngân sách nhà nước thuộc phạm vi quản lý của tỉnh Hà Tĩnh. Các mức chi được xây dựng trên nguyên tắc bám sát quy định của Trung ương, không vượt định mức tối đa theo quy định tại Thông tư số 38/2025/TT-BKHCN và Thông tư số 39/2025/TT-BKHCN, đồng thời phù hợp khả năng cân đối ngân sách địa phương.

Các đại biểu biểu quyết thông qua nghị quyết

Về bố cục, nghị quyết gồm 4 điều và một quy định chi tiết kèm theo. Quy định này gồm 3 chương, 8 điều, tập trung vào các nhóm nội dung: quy định chung; nội dung và mức chi quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nội dung và mức chi thực hiện chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hoạt động hỗ trợ.

Một điểm đáng chú ý là nghị quyết đã bổ sung cơ sở chi cho hoạt động của các hội đồng, tổ chức tư vấn độc lập, chuyên gia tư vấn trong nhiều lĩnh vực phát sinh từ thực tiễn quản lý khoa học, công nghệ. Trong đó có hoạt động đánh giá hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng sáng kiến; đánh giá hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng của đề tài, đề án, công trình khoa học và công nghệ; tư vấn chuyển giao công nghệ; xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên; giám định chất lượng, giá trị máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ; thẩm định công nghệ mới, sản phẩm mới tạo ra từ kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo tính toán, kinh phí thực hiện nghị quyết mới mỗi năm dự kiến tăng khoảng 9 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 1 tỷ đồng dành cho các nội dung phục vụ công tác quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; khoảng 8 tỷ đồng do điều chỉnh mức chi thù lao cho các chức danh, nhóm chức danh tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Mức thù lao cao nhất được điều chỉnh từ 32 triệu đồng/tháng lên 60 triệu đồng/tháng. Tổng kinh phí tăng thêm được cân đối phù hợp giữa số lượng nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được phê duyệt với kinh phí sự nghiệp khoa học công nghệ phân bổ hằng năm.

Thẩm tra nội dung này, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh cho rằng, việc UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành nghị quyết là đúng thẩm quyền; tờ trình và dự thảo nghị quyết có đầy đủ hồ sơ, căn cứ pháp lý, được cơ quan tư pháp thẩm định theo quy định. Nội dung và các mức chi bám sát quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ, phù hợp thực tiễn triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở đó, Ban thống nhất đề nghị HĐND tỉnh thông qua nghị quyết.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Hà Tĩnh làm việc với Sở Khoa học và Công nghệ trước Kỳ họp thứ 2, HĐND tỉnh Khóa XIX

Trước khi trình kỳ họp, Ban Văn hóa- Xã hội HĐND tỉnh đã tổ chức làm việc với cơ quan soạn thảo và các cơ quan liên quan. Các đại biểu cơ bản thống nhất với nội dung tờ trình; đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát kỹ đối tượng áp dụng, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng; xác định rõ các cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia quản lý, thực hiện hoặc thụ hưởng; tránh trùng lặp danh mục, tên gọi các khoản chi; làm rõ các khoản chi đặc thù do tỉnh quy định.

Một số ý kiến cũng đề nghị nghiên cứu mức chi phù hợp hơn đối với các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm, các hoạt động đặc thù cũng như mức chi cấp cơ sở để bảo đảm sát thực tiễn. Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Đào Thị Anh Nga đánh giá cao sự chủ động và chất lượng chuẩn bị tờ trình, dự thảo nghị quyết của Sở Khoa học và Công nghệ; đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ ý kiến của đại biểu để hoàn thiện hồ sơ trình kỳ họp.

Việc HĐND tỉnh Hà Tĩnh thông qua nghị quyết không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý cho quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mà còn tạo thêm động lực để thu hút nguồn lực chất lượng cao tham gia nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển trong giai đoạn mới.

Diệp Anh - Xuân Hoa

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/go-nut-that-co-che-chi-cho-khoa-hoc-cong-nghe-va-doi-moi-sang-tao-10417078.html