Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được các thành viên gia đình anh Luật chuyền tay xem, sau hơn 30 năm chờ đợi.
Niềm vui ngày nhận sổ đỏ
Hàng chục hộ dân ở khu định cư Bàu Hạ đã có mặt tại Ủy ban nhân dân phường Hóa Châu từ sớm. Giấy mời ghi 8 giờ mới vào lễ giao giấy chứng nhận, nhưng từ 7 giờ, nhiều người đã đứng xếp hàng, hỏi thăm nhau, cười vui rộn ràng.
Buổi lễ diễn ra nhanh, không nặng khánh tiết. Lãnh đạo địa phương trao sổ đỏ trong tiếng cười vui. Trở về căn nhà nhỏ, anh Trần Tiến Luật cầm cuốn sổ đỏ trên tay, bộc bạch: “Đời tôi lênh đênh sông nước, bây giờ mới có cái chắc chắn để tặng lại cho con khi nhắm mắt”. Ông Nguyễn Văn Thành, một người hàng xóm, nhìn cuốn sổ đỏ, xuýt xoa: “Tôi nộp hồ sơ chậm hơn mấy ngày, cho nên hôm nay chưa được nhận. Nhưng nhìn thấy hàng xóm như thế này là vui, yên tâm lắm rồi...”.
Hơn 30 năm trước, những hộ dân này sống trên ghe, thuyền giữa phá Tam Giang theo nghề đánh bắt cá. Ông Huỳnh Cồn, sinh năm 1965, kể: “Sống trên mặt nước, thuyền là nhà, là nơi sinh hoạt của cả gia đình. Tất cả từ ăn, uống, tắm, giặt, ngủ nghỉ đều trên chiếc thuyền chật hẹp. Trời mưa bão thì lo lắm”.
Cuối năm 1993, xã Hương Phong, huyện Hương Trà (cũ) vận động người dân lên bờ, lập khu định cư mới. Đầu năm 1994, đất được chia theo hình thức bốc thăm, mỗi hộ nhận một lô rộng 200m², nhưng chưa có giấy tờ đi kèm. Anh Trần Tiến Luật nhớ lại: “Vùng đất này là ruộng hoang. Bên kia đập Thảo Long là nước ngọt, bên này nước lợ. Chúng tôi phải thuê xe đổ đất, dựng túp lều tranh. Khi ấy, chính quyền hỗ trợ mỗi hộ 1.490 nghìn đồng và một bể chứa nước ngọt. Gia đình dùng số tiền được hỗ trợ, đổ đất, vay mượn thêm để dựng nhà. Vậy là hạnh phúc lắm rồi”.
Khoảng năm 1996-1997, chính quyền thôn thông báo đến các hộ dân nộp tiền làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng khi ấy hồ sơ gốc lại bị thất lạc. Đến năm 2014, xã Hương Phong gửi kiến nghị lên huyện Hương Trà công nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân Bàu Hạ, nhưng vẫn không cấp được. Thanh tra vào cuộc. Kết luận thanh tra năm 2021 xác định: Lỗi thuộc cơ quan chức năng và đề nghị xem xét cấp giấy chứng nhận cho người dân. Tuy nhiên, đến năm 2024-2025, khi xã Hương Phong sáp nhập vào quận Phú Xuân (cũ), hồ sơ lại chuyển giao dở dang, chưa được xử lý.
Mọi việc chỉ thật sự thay đổi từ ngày 1/7/2025, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động. Phường Hóa Châu được thành lập từ việc nhập phường Hương Phong, Hương Vinh và xã Quảng Thành. Ngay sau đó, chính quyền địa phương rà soát, tiếp nhận toàn bộ hồ sơ tồn đọng nhiều năm, triển khai giải quyết dứt điểm từng trường hợp. Đến sáng 3/4/2026, 9 hộ dân Bàu Hạ đã được cầm trên tay cuốn sổ đỏ đầu tiên của khu tái định cư, khép lại hành trình kéo dài hơn 30 năm.
Tình trạng tương tự cũng xuất hiện ở khu tái định cư Vụng Than, xã Phú Lộc. 18 hộ dân từng sống trên đầm Cầu Hai lên bờ dựng nhà từ năm 2006-2007, nộp hồ sơ xin giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong gần 20 năm tiếp theo, hồ sơ tồn đọng, nhiều lần thay đổi cơ quan quản lý, vướng quy hoạch đất cây xanh, quyền sử dụng đất chưa được xác lập. Chỉ đến cuối năm 2025, sau khi chính quyền địa phương mới vào cuộc, 18 hộ dân Vụng Than đã được nhận sổ đỏ, gỡ bỏ vướng mắc kéo dài nhiều năm.
Sự kiên trì, hết lòng vì dân của chính quyền
Ông Phan Trọng Nghĩa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hóa Châu cho biết: “Ngay khi phường mới được thành lập, chúng tôi đã cho rà soát toàn bộ. Kết luận thanh tra xác định lỗi không ở phía người dân, từ đó thống nhất chủ trương hoàn thiện hồ sơ để cấp sổ. Trước đây, vướng mắc lớn nhất là phần đất chồng lấn quy hoạch”.
“Ngày trước, mỗi hộ được giao 200m2. Quá trình sử dụng lại thêm biến động, sau này theo quy hoạch điều chỉnh, ở đây có con đường rộng đi qua. Nhưng nhiều người dân lại muốn đưa toàn bộ diện tích đất mở rộng thêm vào sổ, vì vậy ách tắc kéo dài...”, ông Nghĩa giải thích.
Nắm rõ “nút thắt”, chính quyền phường áp dụng cách làm trực tiếp, đến từng hộ, giải thích, vận động. Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường chia sẻ: “Anh em mang theo giấy tờ, mở văn bản, quy định liên quan pháp luật đất đai năm 2024 cho dân xem, kiên nhẫn với từng nhà, từng người. Những phần đất trong quy hoạch được tách ra, bảo đảm quyền lợi đền bù khi thu hồi, từ đó tạo sự đồng thuận cao”.
Tại Vụng Than, xã Phú Lộc cũng chủ động rà soát toàn bộ hồ sơ, phối hợp cơ quan chuyên môn để xử lý từng vướng mắc. Cuối năm 2025 vừa qua, 18 hộ dân được trao sổ đỏ sau gần 20 năm chờ đợi. Ông Nguyễn Văn Hiệp, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phú Lộc nhấn mạnh: “Kết quả là sự nỗ lực, quyết tâm của cả hệ thống chính trị, thể hiện quan tâm của chính quyền đối với đời sống người dân”.
Theo ông Phan Trọng Nghĩa, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã phân quyền cho cơ sở, bỏ khâu trung gian. Tuy nhiên, cán bộ phường/xã lần đầu làm quen với công việc này cho nên phải vừa làm vừa học. Cách làm kiên trì này đã mở nút thắt. Kết quả bước đầu là đợt trao 9 sổ đỏ đầu tiên tại Bàu Hạ. Những hộ còn lại đang trong giai đoạn xử lý, sẽ hoàn thành trong thời gian tới. Từ những tấm sổ này, người dân có thể vay vốn, đầu tư làm ăn, đời sống ổn định hơn, niềm vui được nhân lên.
Câu chuyện Bàu Hạ và Vụng Than ở thành phố Huế cho thấy, khi bộ máy chính quyền vận hành sát dân, những tồn đọng kéo dài nhiều năm hoàn toàn có thể được giải quyết. Có sổ đỏ, những hộ dân sẽ ổn định hơn trong cuộc sống. Với chính quyền cơ sở, đây không chỉ là niềm động viên, mà còn là kinh nghiệm, minh chứng cho sự nỗ lực, tạo thêm niềm tin trong việc triển khai những công việc sắp đến.
DƯƠNG QUANG TIẾN