Gỡ 'nút thắt' vốn ODA và vật liệu xây dựng cho đầu tư công trung hạn

4 giờ trướcBài gốc

Hoàn thiện danh mục dự án, bảo đảm tiến độ giải ngân

Phát biểu tại hội trường ngày 21/4, ĐBQH Nguyễn Trúc Sơn cơ bản thống nhất với Dự thảo Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính. Tuy nhiên, đại biểu cũng chỉ ra một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện.

Liên quan đến quy hoạch và danh mục dự án, đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu, trong bối cảnh các tỉnh, thành thực hiện hợp nhất, sáp nhập, việc điều chỉnh các quy hoạch kỹ thuật quốc gia cần được triển khai khẩn trương. Trên cơ sở đó, sắp xếp lại thứ tự ưu tiên các dự án phù hợp với nhu cầu phát triển của từng ngành, địa phương trong giai đoạn 2026 - 2030. Đặc biệt, với lĩnh vực giao thông và năng lượng, đẩy nhanh tiến độ một số dự án liên vùng, trong đó có các tuyến cao tốc tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

ĐBQH Nguyễn Trúc Sơn (Vĩnh Long) phát biểu

Về danh mục đầu tư công đầu kỳ, đại biểu dẫn số liệu từ Báo cáo thẩm tra cho biết, hiện mới chỉ khoảng 27% nguồn vốn xác định được dự án (gồm chuyển tiếp, hoàn ứng, trả nợ đọng…), trong khi 73% còn lại chưa được xác định rõ theo nhu cầu của các địa phương, bộ, ngành. Theo đại biểu, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Chính phủ trong việc sớm hướng dẫn hoàn thiện danh mục, trình cấp có thẩm quyền thông qua.

Nếu không có giải pháp kịp thời, việc triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn ở địa phương sẽ gặp khó khăn, nhất là khi Hội đồng nhân dân cấp tỉnh cũng phải thông qua kế hoạch tương ứng. Đồng thời, mục tiêu giải ngân hằng năm đạt từ 95% trở lên và cả giai đoạn đạt 100% để hỗ trợ tăng trưởng hai con số sẽ khó bảo đảm.

Nghiên cứu mô hình “quỹ vật liệu xây dựng”

Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn cũng đặc biệt lưu ý đến quy mô và cơ cấu nguồn vốn đầu tư công trong giai đoạn tới. Theo đó, chi đầu tư phát triển dự kiến chiếm khoảng 40% ngân sách nhà nước, với tổng quy mô khoảng 8,22 triệu tỷ đồng, tăng 5,35 triệu tỷ đồng, tương đương gấp 3,5 lần so với giai đoạn 2021–2025 (khoảng 2,8 triệu tỷ đồng), chiếm khoảng 20–22% tổng vốn đầu tư xã hội.

Quy mô lớn này kéo theo yêu cầu rất cao về công tác chuẩn bị đầu tư, tổ chức thi công và giải ngân. Đại biểu cho rằng, khi nhiều dự án trọng điểm được triển khai đồng loạt, nhu cầu về nhân lực trong lĩnh vực công nghiệp – xây dựng sẽ tăng mạnh, đồng thời gây áp lực lớn lên nguồn vật liệu xây dựng như cát, đá và các vật liệu khác.

Từ thực tế đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương cần có dự báo và kế hoạch cụ thể nhằm bảo đảm đủ nguồn cung vật liệu, đồng thời kiểm soát giá để tránh biến động bất hợp lý.

Đáng chú ý, đại biểu đề xuất nghiên cứu mô hình “quỹ vật liệu xây dựng” đối với các loại vật liệu thiết yếu như cát, đá, nhằm phục vụ điều tiết, khai thác và bình ổn giá cho cả khu vực công và tư. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy nghiên cứu, sử dụng các vật liệu thay thế như cát biển, xỉ than và áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp với điều kiện địa hình, nhất là tại các vùng đất yếu.

Đối với nguồn vốn ODA, đại biểu chỉ rõ đây là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn và dự kiến tăng mạnh trong giai đoạn tới, với quy mô tăng 2,7 lần so với giai đoạn 2021–2026. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân giai đoạn 2021–2025 mới đạt khoảng 52,7%, thấp hơn nhiều so với các nguồn vốn đầu tư công trong nước.

Để khắc phục tình trạng này, đại biểu đề nghị cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các bộ, ngành và địa phương trong việc giao kế hoạch vốn, điều chỉnh vốn và hoàn thiện hồ sơ theo các hiệp định vay. Đồng thời nghiên cứu cơ chế giải ngân theo tiến độ của hiệp định vay, thay vì phân bổ theo kế hoạch năm cố định, nhằm tăng tính linh hoạt. Bên cạnh đó, cần sớm hoàn thiện hồ sơ, bố trí vốn ODA cho Chương trình DPO của các địa phương khu vực đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời khởi động các dự án tuyến ven biển trong giai đoạn 2026–2030.

Hồng Yến

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/go-nut-that-von-oda-va-vat-lieu-xay-dung-cho-dau-tu-cong-trung-han-10414493.html