Nhân viên y tế Trạm y tế phường Hòa Hưng khám sức khỏe cho các em học sinh trên địa bàn.
Trước tình trạng chậm chi trả 10 tháng thu nhập tăng thêm theo Nghị quyết 03/2018/NQ-HĐND và khoản thu nhập tăng thêm quý III, quý IV năm 2025 theo Nghị quyết 27/2025/NQ-HĐND của HĐND TP Hồ Chí Minh tại Trạm Y tế phường Hòa Hưng, nhiều ý kiến cho rằng không thể tiếp tục xử lý theo cách “chờ nguồn” chung chung mà cần một lộ trình rõ ràng, có trách nhiệm cụ thể.
Theo luật sư Nguyễn Hùng Quân, Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh, dưới góc độ pháp lý, đây là chính sách đã được cơ quan có thẩm quyền ban hành. Khi đơn vị đáp ứng điều kiện nhưng chưa thực hiện chi trả, người lao động hoàn toàn có quyền yêu cầu làm rõ căn cứ pháp lý của việc chậm trễ. Việc kéo dài tình trạng tồn đọng không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập thực tế mà còn tạo tâm lý bất an, làm suy giảm sự ổn định của đội ngũ viên chức y tế.
Luật sư Hùng Quân cho rằng, bước đi đầu tiên phải là yêu cầu trả lời chính thức bằng văn bản về tiến độ và trách nhiệm chi trả cho người lao động. Văn bản trả lời là cơ sở pháp lý để xác định nghĩa vụ của từng cấp quản lý. Nếu không có phản hồi thỏa đáng, người lao động có thể thực hiện quyền khiếu nại theo quy định, hoặc đề nghị tổ chức công đoàn đại diện bảo vệ quyền lợi. Trong trường hợp các bước khiếu nại nội bộ không mang lại kết quả, người lao động có quyền khiếu nại lên cơ quan cấp trên hoặc khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền. Việc sử dụng công cụ pháp lý không nhằm tạo áp lực đối đầu, mà để bảo đảm quyền lợi đã được chính sách xác lập không bị “treo” vô thời hạn.
Bổ sung thêm quan điểm, luật sư Nguyễn Đăng Chính, Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh cho biết, khoản nợ thu nhập tăng thêm của người lao động thực chất chỉ chiếm một phần trong tổng khối công nợ hơn 36 tỷ đồng của đơn vị này. Nếu chỉ tập trung xử lý phần công nợ thu nhập tăng thêm mà không giải quyết tận gốc nguồn công nợ chung của trung tâm này, thì nguy cơ tái diễn chậm chi trả thu nhập cho người lao động trong tương lai vẫn còn hiện hữu. Theo đó, vấn đề căn cơ là phải làm rõ cấu trúc toàn bộ khoản nợ này: Nợ phát sinh từ đâu, thuộc giai đoạn nào, trách nhiệm quản lý tài chính thuộc về ai.
Ông Chính cho biết thêm, các cơ quan quản lý sau khi rà soát độc lập và xác định rõ bản chất từng khoản nợ, cơ quan chủ quản cần phân định trách nhiệm cụ thể đối với lãnh đạo trung tâm qua từng thời kỳ. Việc để công nợ kéo dài nhiều năm mà không có biện pháp xử lý hiệu quả là dấu hiệu của sự yếu kém trong quản trị tài chính, cần được xem xét trách nhiệm theo quy định. Trường hợp có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, gây thiệt hại lớn, cơ quan chức năng có thể xem xét trách nhiệm hành chính, thậm chí trách nhiệm hình sự theo pháp luật. Chỉ khi xử lý đồng thời hai vấn đề gồm (thanh toán quyền lợi cho người lao động và làm rõ trách nhiệm quản lý ) thì mới có thể khép lại câu chuyện công nợ một cách minh bạch và bền vững tại trung tâm này.
Bảng tổng hợp tình hình công nợ cần phải thanh toàn của Trạm y tế phường Hòa Hưng. Ảnh chụp màn hình
Từ góc độ kinh tế - chính sách, nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, việc bảo đảm chi trả thu nhập tăng thêm là một cam kết chính sách với lực lượng y tế tuyến cơ sở. Khi chính sách đã ban hành nhưng chậm thực thi, hệ lụy không chỉ dừng ở tài chính cá nhân mà còn ảnh hưởng đến động lực làm việc và sự ổn định nhân sự của cả trung tâm y tế nói riêng và toàn ngành y tế nói chung.
Đại diện Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh cho biết, việc chậm chi trả thu nhập tăng thêm cho người lao động làm việc tại Trạm y tế phường Hòa Hưng cần được xử lý khẩn trương và minh bạch. Theo đó, các đơn vị có thể tổ chức đối thoại ba bên giữa cơ quan chủ quản, đơn vị sử dụng lao động và đại diện người lao động để công khai tình hình tài chính, xác định rõ lộ trình chi trả từng giai đoạn. Việc công khai này giúp chấm dứt tâm lý đồn đoán, thiếu thông tin – nguyên nhân khiến nhiều viên chức cảm thấy quyền lợi của mình bị bỏ quên.
Bên cạnh đó, tổ chức công đoàn tại trung tâm này có thể tăng cường giám sát tiến độ thực hiện các cam kết sau đối thoại, bảo đảm các mốc thời gian được tuân thủ. Đối với những trường hợp khó khăn, nhất là vào dịp Tết, có thể xem xét tạm ứng một phần thu nhập tăng thêm để người lao động ổn định đời sống trước mắt.
Theo Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh, khoản thu nhập tăng thêm không chỉ là con số trên bảng lương mà là nguồn hỗ trợ thiết thực để người lao động trang trải sinh hoạt, chăm lo gia đình. Khi được bảo đảm quyền lợi, họ sẽ yên tâm công tác, giảm áp lực tâm lý và tiếp tục gắn bó với ngành y tế lâu dài.
Ngoài ra, bên cạnh giải pháp tài chính, cần xây dựng cơ chế công khai thông tin định kỳ về tình hình xử lý công nợ và thu nhập tăng thêm. Khi người lao động được cập nhật rõ ràng, niềm tin sẽ dần được khôi phục. Minh bạch không chỉ giúp giải quyết hiện tại mà còn phòng ngừa khủng hoảng niềm tin trong tương lai. Việc giải quyết dứt điểm công nợ hôm nay không chỉ để thanh toán một khoản thu nhập mà để khôi phục niềm tin của những người đang ngày ngày chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đó mới là mục tiêu lớn nhất của quá trình “gỡ vướng” cho cán bộ ngành y.
Hoàng Nguyễn/Báo Tin tức và Dân tộc