Từ mối duyên với nước Pháp đến cương vị lãnh đạo ngôi trường Việt - Pháp
Mối duyên của GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh với nước Pháp bắt đầu từ năm 1994 khi bà bắt đầu công tác tại Viện Kỹ thuật Nhiệt đới, nay là Viện Khoa học Vật liệu, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ngay sau khi tốt nghiệp cử nhân hóa học tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Chính tại đây, bà có cơ hội tham gia các chương trình hợp tác khoa học và đào tạo với Pháp. Đặc biệt trong dự án đào tạo cán bộ nghiên cứu trẻ trong lĩnh vực vật liệu, lớp phủ chống ăn mòn, bà đã được trao học bổng của Chính phủ Pháp để theo học chương trình Thạc sĩ và Tiến sĩ tại Đại học Paris VI. Những năm tháng miệt mài học tập và nghiên cứu tại quê hương của những nhà hóa học lỗi lạc đã khiến bà thêm yêu mến và trân trọng sâu sắc đất nước, con người và những thành tựu khoa học nơi đây.
Năm 2016, mối duyên ấy được nối dài một cách đặc biệt hơn khi bà được bổ nhiệm giữ chức Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) - ngôi trường đại học được thành lập trong khuôn khổ Hiệp định Liên Chính phủ giữa Việt Nam - Pháp.
“Nước Pháp luôn có một ý nghĩa vô cùng đặc biệt và đã để lại ảnh hưởng mạnh mẽ đến lối tư duy khoa học và tác phong làm việc của tôi. Đồng hành cùng USTH là cơ hội quý giá để tôi góp phần nhỏ bé kết nối hai nền giáo dục, khoa học - công nghệ, từ đó xây dựng môi trường học tập và nghiên cứu hiện đại, sánh ngang với các trường đại học Pháp ngay tại Việt Nam cho thế hệ trẻ”, GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh bày tỏ.
Năm 2016 cũng đánh dấu một cột mốc quan trọng khi USTH được chuyển giao về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, giúp Trường nhận được sự hậu thuẫn và hỗ trợ mạnh mẽ từ cơ quan nghiên cứu hàng đầu quốc gia trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 ngày càng sâu rộng, tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực của đời sống, tạo điều kiện cho sự lên ngôi của những ngành học khoa học công nghệ, trọng tâm đào tạo của USTH.
“Thách thức lớn đối với tôi và Ban Giám hiệu Nhà trường là làm thế nào để USTH nắm bắt được thời cơ, phát huy thế mạnh và tận dụng hiệu quả sự hỗ trợ của hai Chính phủ Việt Nam và Pháp để phát triển bứt phá trong giai đoạn chuyển mình quan trọng”, GS.TS. Mai Thanh chia sẻ.
Nhận nhiệm vụ mới, bà dành nhiều thời gian tìm hiểu toàn diện hoạt động của Trường, tự lập cho mình một danh sách những việc cần làm và xác định rõ thứ tự ưu tiên.
GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh cùng Ban Giám hiệu USTH đã triển khai nhiều quyết sách quan trọng nhằm đẩy mạnh tuyển sinh, nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế. Trong số đó, phải kể đến chiến lược ưu tiên phát triển đào tạo trình độ cử nhân, thúc đẩy mở thêm các ngành học mới đón đầu xu hướng nguồn nhân lực trong lĩnh vực khoa học công nghệ, cũng như đổi mới hoạt động truyền thông để nâng cao nhận diện thương hiệu và hình ảnh của USTH.
Có những ngày, công việc kéo dài đến 8-9 giờ tối; có những giai đoạn mọi suy nghĩ gần như đều hướng về sự phát triển của Nhà trường. Nhưng có lẽ chính trong nhịp làm việc bền bỉ và thầm lặng ấy, những nền móng quan trọng cho bước chuyển mình của USTH đã dần được hình thành.
Năm 2019, bà được Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tin tưởng bổ nhiệm giữ chức vụ Hiệu trưởng USTH và trở thành nữ Hiệu trưởng người Việt Nam đầu tiên của USTH, sát cánh cùng Hiệu trưởng chính người Pháp tiếp tục dẫn dắt USTH trong giai đoạn chuyển mình quan trọng sau khi tròn 10 năm phát triển đầu tiên.
Thành công “đơm trái” từ những nỗ lực bền bỉ
Dưới sự lãnh đạo của GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh và Ban Giám hiệu Nhà trường, USTH có những bước phát triển vượt bậc về đào tạo và nghiên cứu và tự hào trở thành dự án hợp tác giáo dục thành công nhất của Pháp tại nước ngoài, biểu tượng cho tình hữu nghị giữa Việt Nam và Pháp.
Bà xúc động khi chia sẻ về những thành tựu của USTH. Từ 6 ngành đào tạo ban đầu, dựa trên thế mạnh của Pháp, USTH đã mở thêm 14 ngành đào tạo mới về khoa học công nghệ, nhanh nhạy nắm bắt xu hướng của thị trường lao động. Trong đó có các chương trình cấp song bằng hợp tác với các trường đại học uy tín của Pháp ở cả ba trình độ đại học - thạc sĩ - tiến sĩ. USTH cũng chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô đào tạo, ngày càng thu hút nhiều sinh viên tài năng và đam mê khoa học - công nghệ theo học.
Bên cạnh đó, cơ cấu tổ chức của Trường ngày càng vững mạnh về số lượng và chất lượng. Cơ sở vật chất và hệ thống phòng thí nghiệm của Nhà trường được đầu tư bài bản, đồng bộ theo chuẩn quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đào tạo và nghiên cứu của cán bộ, giảng viên.
Năm 2023, Trường đã được Hội đồng Cấp cao về đánh giá nghiên cứu và giáo dục đại học Pháp (HCERES) kiểm định và công nhận đạt chuẩn kiểm định cơ sở đào tạo. USTH trở thành trường đại học trẻ nhất trong 6 trường đại học Việt Nam đạt chuẩn cơ sở đào tạo của tổ chức kiểm định hàng đầu của Pháp.
Nhà trường liên tục nằm trong Top 10 trường đại học hàng đầu Việt Nam: năm 2025 đứng thứ 7 và năm 2026 đứng thứ 6 theo bảng xếp hạng VNUR (Vietnam University Ranking).
Với thành tựu là dự án hợp tác tiêu biểu giữa Việt Nam và Pháp, USTH vinh dự đón Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đến thăm và có bài phát biểu với công chúng duy nhất trong khuôn khổ chuyến thăm Nhà nước cấp cao tới Việt Nam vào tháng 5/2025.
“Mỗi bước tiến của Nhà trường là kết quả “đơm hoa kết trái” của những nỗ lực và cống hiến thầm lặng của một tập thể lớn. USTH tựa như một ngôi nhà lớn và các thành viên đang chung tay góp từng viên gạch để ngôi nhà đó ngày một vững chãi hơn”, GS.TS. Mai Thanh chia sẻ.
“Bứt phá” để vươn tầm quốc tế
Trong bối cảnh Việt Nam xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao là động lực then chốt cho phát triển đất nước, GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh tin rằng USTH đang đứng trước một “thời điểm vàng” để bứt phá, từng bước khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học - công nghệ chất lượng cao của Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh nhấn mạnh rằng việc đào tạo thế hệ nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực khoa học - công nghệ vững chuyên môn, đủ năng lực thích ứng và cạnh tranh trong môi trường quốc tế chính là sứ mệnh USTH xác định ngay từ những ngày đầu thành lập.
Sau hơn 17 năm xây dựng và phát triển, GS.TS. Mai Thanh đánh giá USTH đang bước vào giai đoạn chín muồi trên nhiều phương diện. Trong đó, nổi bật nhất phải kể đến đội ngũ giảng viên chất lượng cao, trong đó 84% giảng viên có trình độ tiến sĩ trở lên. Các chương trình đào tạo ngày càng khẳng định được chất lượng, uy tín và bản sắc riêng trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam cũng như trong cộng đồng học thuật quốc tế.
Tập thể cán bộ, giảng viên và nhân viên USTH.
Theo GS.TS. Mai Thanh, USTH đang tập trung nâng cao chất lượng các chương trình đào tạo thuộc các lĩnh vực khoa học mũi nhọn và công nghệ chiến lược, theo định hướng gắn chặt đào tạo với nghiên cứu và ứng dụng. Đồng thời, với sự hỗ trợ của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các đối tác Pháp, Nhà trường cũng “ấp ủ” dự định mở thêm những ngành đào tạo mới gắn với các lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới như phát triển xanh, năng lượng hạt nhân, chuyển đổi số…
Bà cũng vui mừng cho biết Hiệp định liên Chính phủ Việt Nam - Pháp về phát triển USTH tiếp tục được gia hạn đến năm 2030, thể hiện cam kết và quyết tâm chung của hai Chính phủ trong đầu tư và xây dựng Nhà trường. GS. TS. Mai Thanh nhận định Hiệp định sẽ tạo nền tảng vững chắc và mở ra những điều kiện thuận lợi để Nhà trường bứt phá mạnh mẽ hơn nữa trong giai đoạn tới.
Bên cạnh đó, dự án xây dựng cơ sở mới của USTH tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc với diện tích 65 ha đang được tích cực triển khai và dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027. Sau khi dự án được hoàn thiện, USTH sẽ có cơ sở vật chất đồng bộ từ hệ thống phòng học, phòng thí nghiệm, thư viện đến khu thể chất và ký túc xá hiện đại theo chuẩn quốc tế. Đây là bước đệm quan trọng để Nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng, mở rộng quy mô đào tạo và hướng tới mục tiêu vươn tầm quốc tế.
GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh cho biết: “USTH đạt mục tiêu đến năm 2030 sẽ nằm trong Top 5 trường đại học hàng đầu Việt Nam và đến năm 2035, vươn lên Top 200 trường đại học hàng đầu châu Á”.
Với những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của USTH nói riêng và quan hệ hợp tác Việt Nam - Pháp nói chung, GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh đã được Chính phủ Pháp trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm hạng Officier (Palmes académiques). Đây là một trong những phần thưởng lâu đời và danh giá nhất của Chính phủ Pháp, được Hoàng đế Napoléon I sáng lập từ đầu thế kỷ XIX nhằm vinh danh những cá nhân có thành tích xuất sắc trong giáo dục, khoa học, văn hóa và nghệ thuật.
Chia sẻ về vinh dự này, GS.TS. Đinh Thị Mai Thanh cho biết: “Được trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm không chỉ là niềm tự hào và vinh dự của cá nhân tôi, mà còn của tập thể cán bộ, giảng viên và sinh viên USTH. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Chính phủ Pháp đã tin tưởng và ghi nhận những đóng góp của tôi trong công tác đào tạo và nghiên cứu cũng như phát triển mối quan hệ ngoại giao hữu nghị giữa hai nước. Phần thưởng cao quý này là nguồn động viên tinh thần to lớn, khích lệ tôi tiếp tục cống hiến nhiều hơn nữa, góp phần xây dựng USTH ngày càng vững mạnh, trở thành cầu nối tri thức giữa Việt Nam và Pháp”.