Ảnh minh họa.
Chiều 8-5, liên quan đến một số thông tin về việc “Hà Nội chưa cấm xe máy xăng cá nhân đi vào vùng phát thải thấp từ ngày 1/7/2026”, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội xin cung cấp, làm rõ thêm thông tin để tránh gây hiểu sai trong dư luận.
Theo dự thảo Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, từ ngày 1/7/2026, thành phố Hà Nội chưa thực hiện dừng lưu thông đồng loạt, toàn thời gian 24/7 đối với toàn bộ xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong toàn bộ khu vực Vành đai 1.
Tuy nhiên, cần hiểu đầy đủ rằng, ngay trong giai đoạn 1, Đề án đã dự kiến áp dụng một số biện pháp hạn chế lưu thông đối với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch theo khu vực, nhóm phương tiện và khung giờ cụ thể. Vì vậy, cách diễn đạt “chưa cấm xe máy xăng từ ngày 1/7/2026” nếu không nêu rõ phạm vi, đối tượng và khung giờ áp dụng có thể dẫn đến cách hiểu chưa chính xác rằng, giai đoạn đầu chưa có biện pháp hạn chế nào.
Cụ thể, giai đoạn 1 từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026 được xác định là giai đoạn thí điểm tại phường Hoàn Kiếm, với phạm vi khoảng 1,65 km², gồm 119 tuyến phố và 5 ngõ. Trong đó, khu vực thí điểm được phân thành vùng đệm và vùng lõi để áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp.
Đối với vùng lõi bao quanh hồ Hoàn Kiếm và khu phố cổ, gồm 42 tuyến phố và 5 ngõ, dự thảo Đề án xác định: Xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải dự kiến dừng lưu thông trong vùng này; xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch không hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng dự kiến dừng lưu thông theo khung giờ: Từ 18h đến 24h thứ sáu; từ 6h đến 24h thứ bảy và chủ nhật.
Như vậy, thông tin chính xác cần được hiểu là: Hà Nội không dừng lưu thông toàn bộ xe máy xăng cá nhân trên toàn Vành đai 1, toàn thời gian 24/7 ngay từ ngày 1/7/2026 nhưng trong khu vực thí điểm, một số nhóm phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch vẫn thuộc diện hạn chế lưu thông theo phạm vi, đối tượng và khung giờ cụ thể.
Vùng phát thải thấp là chính sách mới, lần đầu tiên được nghiên cứu triển khai tại Hà Nội, chưa có tiền lệ. Do đó, thành phố xác định việc thực hiện phải thận trọng, từng bước, có kiểm soát, không tạo thay đổi đột ngột, đồng thời có thời gian để chuẩn bị các điều kiện cần và đủ về hạ tầng giao thông công cộng, phương tiện xanh, điểm đỗ, hạ tầng sạc, kiểm định khí thải, hệ thống giám sát, công tác truyền thông và các cơ chế khuyến khích, hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện.
Trong quá trình thực hiện thí điểm, thành phố sẽ tổ chức theo dõi, giám sát, thu thập dữ liệu và đánh giá định kỳ về mức độ tuân thủ, tác động đến giao thông, đời sống dân sinh, hoạt động kinh tế - xã hội, khả năng đáp ứng của hạ tầng, hiệu quả của các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện và tác động đến chất lượng môi trường không khí. Khi kết thúc giai đoạn thí điểm, thành phố sẽ tiến hành đánh giá tổng thể hiệu quả thực hiện, nhận diện các khó khăn, bất cập, lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, người dân và doanh nghiệp để điều chỉnh giải pháp quản lý cho phù hợp trước khi xem xét mở rộng phạm vi, đối tượng và mức độ áp dụng.
Việc đánh giá trong và sau giai đoạn thí điểm là cơ sở quan trọng để bảo đảm chính sách vùng phát thải thấp được triển khai bài bản, có căn cứ thực tiễn, có khả năng điều chỉnh linh hoạt, phù hợp điều kiện hạ tầng, năng lực quản lý, khả năng chuyển đổi của người dân, doanh nghiệp và mục tiêu cải thiện chất lượng không khí của Thủ đô.
Các giai đoạn tiếp theo sẽ được triển khai theo lộ trình: Năm 2027, mở rộng khu vực thí điểm tại Hoàn Kiếm và Cửa Nam; giai đoạn 2028–2029, mở rộng vùng phát thải thấp trong toàn bộ khu vực Vành đai 1; từ năm 2030 trở đi, duy trì, vận hành ổn định và tiếp tục hoàn thiện mô hình quản lý theo hướng hiện đại, thông minh.
Việc triển khai vùng phát thải thấp nhằm từng bước kiểm soát phát thải từ phương tiện giao thông, cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi phương tiện xanh, giao thông công cộng và phát triển đô thị bền vững của Thủ đô.
Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Thủy nhấn mạnh: Đây là chính sách mới, lần đầu thực hiện tại Hà Nội nên thành phố không triển khai theo cách làm đột ngột, đồng loạt, mà thực hiện thí điểm, có kiểm soát, có theo dõi và đánh giá trong quá trình thực hiện.
Sau giai đoạn thí điểm, thành phố sẽ tổng kết, đánh giá hiệu quả, tác động và mức độ phù hợp của các biện pháp để điều chỉnh trước khi mở rộng. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm chính sách vừa đạt mục tiêu cải thiện chất lượng không khí, vừa có thời gian chuẩn bị các điều kiện hỗ trợ người dân, doanh nghiệp chuyển đổi phương tiện một cách phù hợp…
Hoàng Sơn