Ảnh minh họa
Không còn là những cảnh báo mang tính nhắc nhở, Hà Nội đã chính thức phát đi một “tối hậu thư” mạnh mẽ khi công khai danh sách 341 dự án chậm triển khai ngoài ngân sách. Đằng sau con số tưởng chừng khô khan ấy là bức tranh rõ nét về tình trạng “ôm đất đầu cơ” kéo dài nhiều năm, nơi hàng trăm khu đất vàng, đất ven đô và đất công cộng vẫn bị bỏ hoang hoặc triển khai cầm chừng. Với yêu cầu báo cáo toàn diện, mốc thời gian chốt cứng và chế tài thu hồi rõ ràng, động thái này không chỉ nhằm điểm danh vi phạm, mà còn mở màn cho một chiến dịch siết kỷ cương đất đai quy mô lớn, có thể làm thay đổi cục diện thị trường bất động sản Thủ đô trong thời gian tới.
"ĐIỂM DANH" 341 DỰ ÁN TREO
Hà Nội vừa chính thức công khai danh sách 341 dự án chậm triển khai ngoài ngân sách theo Thông báo 396/TB-UBND của UBND TP. Hà Nội.
Báo cáo cần nêu rõ: tiến độ triển khai thực tế (đầu tư, xây dựng, giải phóng mặt bằng, nghĩa vụ tài chính…); tình trạng pháp lý đã thực hiện và các tồn tại; những khó khăn, vướng mắc, trong đó phân định cụ thể nguyên nhân khách quan và chủ quan; đánh giá năng lực thực hiện dự án (tài chính, khả năng huy động vốn, tổ chức triển khai…); làm rõ trách nhiệm đối với việc chậm tiến độ; đồng thời đề xuất phương án xử lý và cam kết lộ trình thực hiện với các mốc thời gian cụ thể, khả thi.
Nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và UBND thành phố về tính trung thực, chính xác của nội dung báo cáo.
Sau thời hạn 30/4, trường hợp không gửi báo cáo, gửi chậm hoặc nội dung không đáp ứng yêu cầu, không thể hiện rõ năng lực và cam kết thực hiện, thành phố sẽ xem xét áp dụng biện pháp thu hồi hoặc dừng dự án.
Đây không còn là một đợt “kiểm tra định kỳ” mang tính hình thức, mà là tối hậu thư dứt khoát từ bộ máy lãnh đạo thành phố mới, với quyết tâm siết chặt kỷ cương được hậu thuẫn bởi chỉ đạo từ Trung ương. Hàng trăm doanh nghiệp đang nắm giữ đất vàng, đất ven đô, đất công cộng… nay đứng trước nguy cơ bị thu hồi đất, chấm dứt dự án, thậm chí bị thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư theo quy định của Luật Đất đai 2024 và Nghị định 102/2024/NĐ-CP.
Danh sách 341 dự án chậm triển khai vừa được Hà Nội công khai không chỉ phản ánh tình trạng ách tắc kéo dài của thị trường bất động sản mà còn làm lộ diện các nhóm chủ thể đang nắm giữ quỹ đất lớn nhưng chưa đưa vào khai thác.
Ảnh minh họa
Ở nhóm thứ nhất, khối doanh nghiệp nhà nước và cựu DNNN chiếm tỷ lệ đáng kể, với nhiều cái tên quen thuộc như Contrexim (cùng hệ sinh thái công ty con), HUD, Vinaconex, Sông Đà, HDB Việt Nam… Đây là những đơn vị từng giữ vai trò chủ lực trong phát triển đô thị, sở hữu quỹ đất lớn từ giai đoạn trước.
Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp tư nhân và liên doanh như Dragon Land, Sao Phương Bắc, Đại Hoàng Long, Ngọc Linh, Minh Giang, Prime Land, Rosland, Meffrimex… Trong số này, không ít doanh nghiệp bị điểm danh vì cùng lúc nắm giữ nhiều dự án nhưng triển khai nhỏ giọt hoặc “án binh bất động”.
Xét theo loại hình, hơn 80% dự án thuộc hai nhóm chính: khu đô thị, nhà ở, chung cư cao tầng; và tổ hợp thương mại – văn phòng – dịch vụ. Phần còn lại là các dự án công cộng như trường học, bệnh viện, trung tâm thể thao và một số khu công nghiệp. Đáng chú ý, nhiều dự án đã được giao đất từ nhiều năm nhưng vẫn chỉ tồn tại trên giấy, chưa có dấu hiệu triển khai thực tế.
Các dự án bất động sản quy mô lớn được nhắc đến nằm tại các vị trí đắc địa thuộc quận Hà Đông, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Hoàng Mai và huyện Mê Linh cũ (trước sắp xếp đơn vị hành chính).
Cụ thể, tại khu vực quận Hà Đông (cũ), một loạt dự án của các đơn vị lớn bị điểm tên như: Dự án Landmark 51, Tòa nhà hỗn hợp đa năng và chung cư cao cấp của Công ty Cổ phần Sông Đà 1.01; Dự án tại Khu B thuộc Khu đô thị mới Dương Nội của Tập đoàn Nam Cường; Dự án Khu nhà ở Văn La của Công ty CP SJ Group (SUDICO); Dự án Khu đô thị mới Kiến Hưng của Công ty CP Đầu tư phát triển đô thị Kiến Hưng; và Tổ hợp 210 Quang Trung của Công ty CP Xuất nhập khẩu Hà Tây; Khu đô thị Văn Khê mở rộng - Usilk City của Công ty CP Sông Đà - Thăng Long; Khu đô thị mới Thanh Hà Cienco5 của Công ty CP phát triển địa ốc Cienco5…
Tại khu vực quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm (cũ) danh sách cũng nối dài với nhiều dự án khu đô thị và nhà ở. Có thể kể đến Dự án Khu đô thị mới Phùng Khoang (liên danh HUD và Công ty CP Đầu tư và Xây dựng đô thị); Dự án Khu chức năng đô thị Đại Mỗ - giai đoạn 1 của Công ty CP Đầu tư địa ốc Alaska; Dự án Khu Đô thị Nam Thăng Long giai đoạn 2 (Ciputra) của Công ty TNHH Phát triển Khu đô thị Nam Thăng Long; Dự án Khu trung tâm KĐT Tây Hồ Tây - Giai đoạn 1 của Công ty TNHH Phát triển T.H.T; Khu đô thị Cổ Nhuế - Xuân Đỉnh của Công ty Kinh doanh và Dịch vụ nhà Hà Nội; và dự án cống hóa mương Cổ Nhuế kết hợp làm nhà ở của Tập đoàn Geleximco.
Huyện Mê Linh (cũ) được nhận định là "điểm nóng" của các dự án chậm triển khai nhiều năm qua tiếp tục có nhiều tên tuổi lớn bị nhắc nhở như: Khu đô thị mới AIC của Công ty bất động sản AIC; Khu đô thị mới CEO Mê Linh của Công ty TNHH CEO; Khu nhà ở Làng hoa Tiền Phong của Công ty CP Đầu tư bất động sản Prime Land; và Khu nhà ở ven sông Long Việt của Công ty CP Đầu tư xây dựng Long Việt.
Tại Quốc Oai, các dự án sử dụng đất chậm triển khai bị điểm tên gồm: Dự án khu đô thị mới tại lô đất N1_N3 thuộc Khu đô thị Quốc Oai của Công ty CP Tập đoàn CEO; Khu đô thị Tiến Xuân - Đông Xuân của Công ty TNHH Một thành viên Sudico Tiến Xuân;
Tại huyện Hoài Đức (cũ), các dự án có tên trong danh sách gồm: Khu biệt thự nhà vườn Orange Garden của Công ty CP Vinapol; Khu đô thị mới thuộc Khu đô thị ĐH Vân Canh của Công ty CP đầu tư An Lạc; Khu đô thị Nam An Khánh mở rộng khu 3 của Tập đoàn Phát triển nhà và đô thị HUD; Khu đô thị mới Nam An Khánh của Công ty CP Đầu tư phát triển đô thị và KCN Sông Đà (Sudico); Khu đô thị hai bên đường Lê Trọng Tấn của Công ty CP XNK tổng hợp; Khu đô thị mới An Khánh - An Thượng (Khu Nam An Khánh mở rộng khu I-A) của Công ty Tập đoàn Hà Đô - Bộ Quốc phòng...
Ngoài ra, danh sách còn bao gồm các dự án hạ tầng và nhà ở quan trọng khác như: Khu đô thị mới Việt Hưng của Tổng công ty đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) tại quận Long Biên (cũ); Khu đô thị mới Đặng Xá II của Tổng công ty Viglacera tại huyện Gia Lâm; Khu đô thị mới Hạ Đình của Công ty CP xây dựng lắp máy điện nước Hà Nội; dự án Khu du lịch sinh thái Tuần Châu Hà Nội tại Quốc Oai của Công ty CP Tuần Châu Hà Tây...
Điều này cho thấy phần lớn “đất vàng” đang bị “găm giữ” ngay tại các khu vực có giá trị cao và nhu cầu phát triển lớn.
KHÔNG CÒN CHỖ CHO "ÔM ĐẤT CHỜ THỜI"
Động thái công khai danh sách không còn đơn thuần là một bước rà soát hành chính, mà là khởi đầu cho một “cuộc thanh lọc” quỹ đất quy mô lớn. Thành phố đang phát đi thông điệp cứng rắn về việc siết chặt kỷ cương đất đai, thực thi nghiêm chỉ đạo từ Trung ương trong chống lãng phí và phòng, chống tham nhũng trong lĩnh vực này.
Theo đó, các doanh nghiệp buộc phải báo cáo tiến độ, chứng minh năng lực triển khai trước mốc thời gian 30/4/2026. Nếu không đáp ứng yêu cầu, nguy cơ bị thu hồi đất, chấm dứt dự án, thậm chí thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư theo quy định của Luật Đất đai 2024 và Nghị định 102/2024/NĐ-CP là hoàn toàn hiện hữu.
Ảnh minh họa
Kịch bản pháp lý được dự báo sẽ phân hóa rõ rệt. Các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực tài chính và năng lực triển khai vẫn còn “cửa” được xem xét gia hạn, nhưng đi kèm điều kiện chặt chẽ về tiến độ và cam kết thực hiện. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp nhỏ, liên tục thay đổi pháp nhân, tái cấu trúc hoặc thiếu năng lực thực chất gần như không còn cơ hội, với khả năng bị thu hồi đất là rất cao.
Ở góc độ loại hình dự án, các dự án nhà ở và thương mại – dịch vụ sẽ chịu áp lực xử lý mạnh nhất do tác động trực tiếp đến nguồn cung và diện mạo đô thị. Trong khi đó, các dự án công cộng có thể được cân nhắc gia hạn nếu chứng minh rõ lợi ích xã hội, song vẫn phải đáp ứng yêu cầu tiến độ cụ thể.
Về không gian, các khu đất tại quận trung tâm và ven trung tâm sẽ bị siết chặt nhất do giá trị cao và áp lực dân cư lớn. Các khu vực ngoại thành có thể được kéo dài thời gian xử lý, nhưng nếu mang tính đầu cơ, việc thu hồi để tạo quỹ đất sạch vẫn là xu hướng tất yếu.
Xa hơn, chiến dịch này cho thấy mục tiêu không chỉ dừng lại ở xử lý các dự án treo, mà hướng tới tái cấu trúc toàn bộ cách thức phân bổ và sử dụng nguồn lực đất đai. Khi quỹ đất sạch được giải phóng, cơ hội sẽ mở ra cho các nhà đầu tư có năng lực thực sự tham gia thông qua cơ chế đấu thầu minh bạch.
Nói cách khác, đây không còn là một đợt “dẹp loạn” mang tính ngắn hạn, mà là bước khởi đầu cho một chu kỳ thanh lọc sâu của thị trường bất động sản Hà Nội - nơi những doanh nghiệp yếu kém sẽ bị loại bỏ, còn cuộc chơi sẽ thuộc về những chủ thể có năng lực, trách nhiệm và cam kết dài hạn.
Minh Đăng