Hà Nội liên kết 5 tỉnh, thiết lập cơ chế gỡ 'nút thắt' ô nhiễm liên vùng

2 giờ trướcBài gốc

Hội nghị điều phối môi trường Vùng Thủ đô được tổ chức nhằm triển khai cụ thể Điều 30 của Luật Thủ đô năm 2024. Thực tế phát triển năng động tại khu vực Vùng Thủ đô đang đặt ra những thách thức chưa từng có về môi trường. Với tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và gia tăng dân số thuộc nhóm cao nhất cả nước, Vùng Thủ đô đang phải đối mặt với hàng loạt áp lực đè nặng lên hạ tầng an sinh.

Các đại biểu ký kết quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhìn nhận thẳng thắn: Các vấn đề nóng như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, quản lý chất thải rắn, bảo đảm an ninh nguồn nước, tiêu thoát nước, chống úng ngập hay ứng phó sự cố môi trường hiện nay đều mang tính liên vùng. Các thách thức này đã vượt ra ngoài phạm vi quản lý và thẩm quyền hành chính của từng địa phương riêng lẻ.

Dẫn chứng từ thực tế, Thứ trưởng Lê Công Thành chỉ rõ chất lượng không khí tại Hà Nội chịu tác động tổng hòa từ nhiều nguồn phát thải trong khu vực. Tương tự, hệ thống các sông ngòi liên tỉnh như sông Cầu, sông Đáy, sông Nhuệ… đều có sự liên thông trực tiếp về dòng chảy và nguồn nước.

Do đó, nếu các tỉnh, thành phố chỉ loay hoay giải quyết cục bộ theo địa giới hành chính của mình thì cuộc chiến chống ô nhiễm sẽ rơi vào bế tắc, không thể đạt hiệu quả như mong muốn. Việc hình thành một cơ chế phối hợp chính thức, ràng buộc trách nhiệm giữa các địa phương là đòi hỏi cấp bách.

Đứng ở góc độ nghiên cứu, các nhà khoa học đồng tình khẳng định Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường vừa cụ thể hóa Luật Thủ đô 2024, vừa tạo hành lang pháp lý để các địa phương cùng chia sẻ trách nhiệm, nguồn lực. Điểm đặc biệt khiến độc giả và dư luận quan tâm là Quy chế này được xây dựng chặt chẽ trên nguyên tắc không làm phát sinh tổ chức bộ máy mới, không làm thay đổi chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền vốn có của các địa phương. Thay vào đó, cơ chế này tập trung tối ưu hóa hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm hài hòa lợi ích và trách nhiệm của các bên thông qua liên kết chặt chẽ.

Dùng chung dữ liệu để cảnh báo sớm và chuyển dịch cơ chế hợp tác

Điểm nhấn mang tính đột phá của quy chế lần này nằm ở việc chia sẻ, kết nối và sử dụng chung dữ liệu môi trường. Khi hệ thống dữ liệu giữa Hà Nội và các tỉnh được đồng bộ, các cơ quan quản lý sẽ theo dõi sát sao diễn biến chất lượng môi trường theo thời gian thực.

Từ đó, nâng cao năng lực dự báo, đưa ra cảnh báo sớm các nguy cơ ô nhiễm liên vùng để các địa phương chủ động xây dựng phương án ứng phó, ngăn chặn sự cố từ gốc. Bên cạnh dòng chảy dữ liệu, các nội dung phối hợp trọng tâm được thiết lập bao gồm kiểm kê môi trường liên vùng, quan trắc và giám sát môi trường, phân tích và dự báo, xây dựng kế hoạch môi trường Vùng Thủ đô, điều phối xử lý các vấn đề phát sinh xuyên địa giới và huy động các nguồn lực xã hội hóa để bảo vệ môi trường.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Hoàng Sơn

Để đưa quy chế nhanh chóng đi vào cuộc sống, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường đã chỉ ra nhóm nhiệm vụ cần các địa phương bắt tay triển khai ngay. Cụ thể, các tỉnh, thành sẽ tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường vùng, thực hiện kiểm kê liên vùng, xây dựng đề án quan trắc và hình thành hệ thống dự báo. Đồng thời, các bên phải chuẩn bị sẵn sàng các kịch bản ứng phó sự cố môi trường liên vùng, bảo đảm an ninh nguồn nước và kiểm soát nghiêm ngặt nguy cơ úng ngập, ô nhiễm xuyên địa giới.

Trên cơ sở đạt được sự đồng thuận cao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND thành phố Hà Nội cùng UBND các tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình đã chính thức ký kết Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường. Lễ ký kết này đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng từ phương thức phối hợp thụ động theo từng vụ việc đơn lẻ trước đây, sang cơ chế hợp tác thường xuyên, bài bản và dựa trên dữ liệu khoa học. Đây được kỳ vọng là công cụ mạnh mẽ giúp kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí, bảo đảm an ninh nguồn nước và nâng cao chất lượng sống cho người dân toàn vùng.

Từ hàng chục năm nay, sông Nhuệ ô nhiễm nặng, nguồn nước không đủ tiêu chuẩn để phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Tại hội nghị, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội được giao chủ trì phối hợp với các địa phương hoàn thiện các thủ tục sau ký kết, tham mưu tổ chức triển khai thực hiện quy chế, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các nhiệm vụ trọng tâm về bảo vệ môi trường của thành phố. Việc ký kết quy chế thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của Hà Nội và các địa phương trong việc xây dựng cơ chế liên kết vùng chặt chẽ, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

*Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội*

Phùng Linh

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/ha-noi-lien-ket-5-tinh-thiet-lap-co-che-go-nut-that-o-nhiem-lien-vung-post1848881.tpo