Hà Nội nâng cao năng lực công trình thủy lợi

2 giờ trướcBài gốc

Hệ thống thủy lợi bộc lộ bất cập

Sau nhiều năm khai thác, Trạm bơm tiêu Triều Đồng đang xuống cấp, cần sớm được cải tạo, nâng cấp. Ảnh: Kim Nhuệ

Nhiều công trình thủy lợi của Hà Nội đang xuống cấp, trong khi yêu cầu tiêu úng, cấp nước ngày càng lớn do biến đổi khí hậu và thay đổi cơ cấu sử dụng đất. Điểm nghẽn điển hình là Trạm bơm tiêu Triều Đông ở xã Dân Hòa.

Trao đổi với phóng viên, Giám đốc Xí nghiệp Đầu tư phát triển thủy lợi La Khê Đỗ Đình Đức cho biết, Trạm bơm tiêu Triều Đông được xây dựng theo hình thức dã chiến, gồm 8 tổ máy, công suất mỗi máy 980m3/h, có nhiệm vụ tiêu úng cho khoảng 290ha đất nông nghiệp và 140ha dân sinh của xã Dân Hòa và một phần xã Tam Hưng. Sau thời gian dài khai thác, động cơ và thiết bị bơm đã rơ dão, hệ thống điện lạc hậu, hiệu suất vận hành hiện chỉ đạt khoảng 70% so với thiết kế.

Cửa xả Trạm bơm Triều Đông nằm ngay trên mặt đê sông Nhuệ, đấu nối trực tiếp vào cửa cống tiêu. Ảnh: Kim Nhuệ

Thực tế kiểm tra hiện trường cho thấy nhà trạm đã cũ, nhiều vị trí ẩm mốc; thiết bị điều khiển, mái tôn, kết cấu thép bộc lộ dấu hiệu xuống cấp. Nhà trạm bố trí hai bên thân cống tiêu tự chảy, bể hút là lòng kênh tiêu, bể xả đấu nối trực tiếp vào cửa cống tiêu, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi vận hành.

Theo ông Đỗ Đình Đức, ngay từ khi hình thành, Trạm bơm Triều Đông chỉ được xây dựng với mục tiêu bơm hỗ trợ khi mực nước sông Nhuệ dâng cao, không thể tiêu tự chảy. Với tổng lưu lượng khoảng 2,17m3/s, hệ số tiêu thiết kế cho đất nông nghiệp chỉ đạt khoảng 5,1 lít/giây/ha. Trong khi đó, từ tháng 6-2026, khi phần lớn diện tích lưu vực chuyển sang đất đô thị, yêu cầu hệ số tiêu lên tới 20 lít/giây/ha, cao gấp khoảng 4 lần năng lực hiện tại.

Động cơ và thiết bị Trạm bơm Triều Đông đã rơ dão, hệ thống điện lạc hậu, hiệu suất vận hành hiện chỉ đạt khoảng 70% so với thiết kế. Ảnh: Kim Nhuệ

Áp lực càng lớn hơn khi các dự án, như: Khu đô thị thể thao - Olympic, sân vận động Hùng Vương đang triển khai thi công, làm hệ thống công trình thủy lợi trong lưu vực bị chia cắt, việc điều hành hỗ trợ tiêu úng giữa các công trình kém linh hoạt hơn. Từ vụ mùa năm 2026, khả năng tiêu úng của lưu vực Trạm bơm Triều Đông được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn nếu không sớm được đầu tư, cải tạo.

Không chỉ ở khu vực Dân Hòa - Tam Hưng, nhiều công trình khác của thành phố cũng đang trong tình trạng quá tải hoặc không còn phù hợp với yêu cầu thực tế. Tại xã Đông Anh, khu vực Trung tâm Triển lãm quốc gia, Vinhomes Cổ Loa và một phần đất nông nghiệp, dân sinh từng xảy ra tiêu úng kéo dài; năm 2025, mưa lớn từ bão số 11 làm khu vực làng Trung Thôn ngập hơn 50cm trong 10 ngày, trạm bơm Xuân Trạch phải vận hành tiêu trong 16 ngày. Tại xã Đa Phúc, cống tiêu Thá phục vụ tiêu úng cho 230ha đất nông nghiệp và dân sinh nhưng vẫn bị động khi mực nước sông Cầu dâng cao. Ở xã Xuân Mai, khoảng 450ha cùng hàng trăm hộ dân thường xuyên bị ngập úng khi nước sông Bùi lên cao.

Tập trung nâng cấp các công trình cấp bách

Trạm bơm Ước Lễ 2 được đề xuất lắp bổ sung tổ máy và cải tạo để nâng lưu lượng đầu mối, đáp ứng yêu cầu tiêu úng trong điều kiện mới. Ảnh: Kim Nhuệ

Trước thực trạng trên, các đơn vị quản lý công trình thủy lợi của thành phố đã chủ động kiểm tra, đánh giá hiện trạng, đề xuất phương án đầu tư cho từng công trình, từng lưu vực. Chủ tịch Công ty TNHH một thành viên Đầu tư phát triển thủy lợi sông Đáy Trần Đình Cường cho biết, đơn vị đã chỉ đạo xây dựng phương án chi tiết, trong đó đề nghị ưu tiên nâng cấp Trạm bơm Triều Đông.

Theo đề xuất, Trạm bơm Triều Đông sẽ được cải tạo theo hướng lắp đặt 10 tổ máy bơm, lưu lượng mỗi tổ từ 2.000m3/h đến 2.500m3/h thay thế 8 tổ máy hiện có; đồng thời sửa chữa nền, tường, lợp lại mái tôn nhà trạm; cải tạo bể hút, bể xả, bể tiêu năng; xây dựng lưới chắn rác từ xa và tường rào bảo vệ khu đầu mối; nâng cấp trạm biến áp bảo đảm công suất yêu cầu. Kinh phí khái toán khoảng 20 tỷ đồng, thời gian hoàn thành dự kiến trong tháng 9-2026.

Cùng với đó, Trạm bơm Ước Lễ 2 được đề xuất lắp bổ sung 1 tổ máy 980m3/h và cải tạo 1 tổ máy, nâng tổng lưu lượng đầu mối lên 1,54m3/s; Trạm bơm I1-16 được định hướng cải tạo, chuyển đổi từ trạm bơm tưới thành trạm bơm tiêu.

Trạm bơm I1-16 hiện được định hướng cải tạo, chuyển đổi từ trạm bơm tưới thành trạm bơm tiêu để phù hợp hơn với yêu cầu thực tế. Ảnh: Kim Nhuệ

Ở quy mô toàn thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã báo cáo, đề xuất xây dựng 5 trạm bơm dã chiến và cải tạo Trạm bơm Đan Hoài nhằm khắc phục tình trạng úng ngập, cải thiện chất lượng nước trong hệ thống thủy lợi. Tổng kinh phí dự kiến khoảng 35,55 tỷ đồng.

Trao đổi với phóng viên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội Đào Quang Khải cho biết, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập đoàn công tác kiểm tra hiện trạng, rà soát đề xuất đầu tư. Trên cơ sở đó, UBND thành phố đã thống nhất chủ trương triển khai lắp đặt 5 trạm bơm dã chiến và cải tạo Trạm bơm Đan Hoài; đồng thời giao các sở, ngành liên quan tham mưu bố trí kinh phí thực hiện trong năm 2026.

Từ thực tế nhiều công trình đã cũ, năng lực không còn theo kịp yêu cầu mới, việc nâng cấp hệ thống thủy lợi là cần thiết để phục vụ sản xuất, dân sinh và chủ động ứng phó ngập úng trong thời gian tới.

Kim Nhuệ

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ha-noi-nang-cao-nang-luc-cong-trinh-thuy-loi-748159.html