Hà Nội: Quyết tâm xóa bỏ 'vết sẹo' đô thị từ nhà 'siêu mỏng, siêu méo'

2 giờ trướcBài gốc

Trong nhiều thập kỷ qua, tình trạng nhà “siêu mỏng, siêu méo” nảy sinh sau mỗi dự án mở đường đã trở thành một trong những vấn đề nan giải bậc nhất đối với cảnh quan kiến trúc của Thủ đô Hà Nội. Những công trình với hình dáng kỳ dị, diện tích không đủ tiêu chuẩn xây dựng không chỉ làm biến dạng bộ mặt đô thị mà còn gây lãng phí nghiêm trọng nguồn lực đất đai tại các vị trí đắc địa sau khi được đầu tư hạ tầng giao thông hiện đại.

Chuyển động tích cực và sự chủ động từ chính quyền cơ sở

Ghi nhận tại các địa bàn có tuyến Vành đai 2.5 đi qua, tinh thần "xóa bỏ vết sẹo đô thị" đang được thực hiện với sự chủ động rất cao từ phía chính quyền địa phương. Thực hiện chỉ đạo của thành phố tại Thông báo số 29/TB-VP ngày 12-01-2026, UBND các phường như Cầu Giấy, Yên Hòa, Thanh Xuân và Khương Đình đã lập tức bắt tay vào việc nghiên cứu, thiết lập Phương án cải tạo, chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan theo từng đoạn tuyến cụ thể nằm trên địa bàn quản lý.

Lãnh đạo phường Yên Hòa tiến hành bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư và đơn vị thi công. Ảnh: PV

Điển hình tại phường Yên Hòa, chính quyền địa phương đã thể hiện sự sát sao trong vấn đề này khi chủ động có văn bản số 877/UBND-KTHTĐT ngày 22-04-2026 đề nghị Sở Quy hoạch - Kiến trúc hướng dẫn trình tự, thủ tục thẩm định, phê duyệt phương án cải tạo chỉnh trang. Từ những dữ liệu thực tế này, địa phương đã xây dựng các tiêu chí quản lý kiến trúc cụ thể cho đoạn từ Vũ Phạm Hàm đến Trần Duy Hưng trên cơ sở cụ thể hóa Quy hoạch phân khu đô thị H2-2 đã được phê duyệt. Phương án tập trung vào việc kiểm soát mật độ xây dựng, chiều cao tầng đến các chi tiết kiến trúc tinh vi như màu sắc, vật liệu hoàn thiện và hình thức mái nhằm đảm bảo tính liên tục, hài hòa cho toàn bộ dãy phố.

Đặc biệt, tại văn bản số 1917/QHKT-NSH ngày 25-03-2026, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đã tham gia ý kiến về việc xác định ranh giới chỉnh trang tập trung ưu tiên vào lớp công trình mặt tiền giáp chỉ giới đường đỏ. Đối với những thửa đất có diện tích siêu nhỏ, không đủ điều kiện tồn tại độc lập, chính quyền cơ sở kiên quyết yêu cầu chủ sử dụng đất phải thực hiện các biện pháp hợp thửa, hợp khối theo phương án tổng thể mới được xem xét quy trình cấp phép xây dựng tiếp theo.

Bên cạnh nỗ lực của cụm các địa phương dọc tuyến Vành đai 2.5, bài học thực tiễn từ phường Tây Hồ cũng cho thấy một hướng đi đầy quyết liệt trong nỗ lực xóa bỏ các "vết sẹo" đô thị. Thay vì lúng túng xử lý hậu quả, chính quyền địa phương đã chủ động ngăn chặn ngay từ gốc bằng cách thực hiện thu hồi toàn bộ phần diện tích đất không đủ điều kiện tồn tại phát sinh trong quá trình GPMB.

Cụ thể, ngay từ khâu lập phương án bồi thường, đối với các thửa đất sau thu hồi có diện tích còn lại quá nhỏ hoặc hình dáng kỳ quái, không thể xây dựng công trình, phường đã mạnh dạn đề xuất thu hồi hết vào dự án đang thực hiện. Toàn bộ phần diện tích có hình thù kỳ quái sau đó được ưu tiên chuyển đổi mục đích sử dụng để triển khai các công trình công cộng, không gian xanh phục vụ cộng đồng. Cách làm này không chỉ giúp triệt tiêu hoàn toàn mầm mống của nhà siêu mỏng, siêu méo mà còn góp phần quan trọng trong việc tạo dựng diện mạo đô thị hiện đại, hài hòa và gia tăng tiện ích cho người dân tại khu vực.

Những bất cập trong quản lý và yêu cầu đổi mới tư duy

Mặc dù đã ghi nhận những chuyển biến tích cực từ cơ sở, song nhìn lại quá trình triển khai các dự án giao thông lớn thời gian qua như tuyến Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục và tuyến Vành đai 2.5 vẫn còn những lỗ hổng đáng kể trong công tác quản lý hậu giải phóng mặt bằng, điển hình là việc chậm trễ phát hiện, tham mưu và đề xuất hướng xử lý đối với các bất cập nảy sinh về đất đai và cảnh quan.

Công tác phá dỡ các công trình đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: PV

Việc thiếu sâu sát trong công tác khảo sát hiện trạng và dự báo các tình huống sau thu hồi đất đã dẫn đến việc hình thành các lô đất xen kẹp, hình dáng méo mó, không đủ điều kiện pháp lý để cấp phép xây dựng nhưng vẫn để tồn tại kéo dài, gây mất mỹ quan và bức xúc trong dư luận nhân dân. Thêm vào đó, thực trạng nhiều đồ án quy hoạch chi tiết cũ hiện không còn phù hợp với thực tiễn phát triển nhanh chóng của đô thị cũng là một rào cản pháp lý lớn cần phải sớm được rà soát, củng cố và xử lý triệt để.

Chính vì vậy, theo văn bản số 2714/QHKT-NSH ngày 24-04-2026, UBND thành phố yêu cầu các đơn vị quản lý nhà nước phải thay đổi căn bản tư duy quản lý theo hướng chủ động và tầm nhìn dài hạn hơn. Thay vì chỉ tập trung vào việc thông xe đường mới, các cơ quan chức năng phải quản lý tốt toàn bộ không gian kiến trúc hai bên tuyến phố ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án thông qua việc ban hành các kế hoạch triển khai cụ thể theo Nghị định số 85/2020/NĐ-CP của Chính phủ.

Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng của việc đầu tư hạ tầng không chỉ là giải bài toán ùn tắc giao thông, mà phải biến mỗi tuyến vành đai mới mở ra thành một hình mẫu về kiến trúc, văn minh đô thị và tạo lập được giá trị gia tăng từ quỹ đất hai bên đường cho sự phát triển của Thủ đô. Sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương kết hợp với các quy định mới tại Quyết định số 73/2024/QĐ-UBND ngày 31-12-2024 về Quy chế quản lý kiến trúc thành phố Hà Nội được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt, xóa bỏ hoàn toàn những "vết sẹo" siêu mỏng, siêu méo trên bản đồ quy hoạch Thủ đô trong tương lai gần.

Vân Nhi

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ha-noi-quyet-tam-xoa-bo-vet-seo-do-thi-tu-nha-sieu-mong-sieu-meo-748609.html