Không gian công cộng được kết nối, người dân hưởng lợi trực tiếp
Công viên Thống Nhất - một trong những công viên lớn của Thủ đô, và cũng là công viên đầu tiên thực hiện chủ trương dỡ rào. Không gian nơi đây giờ đã trở nên thông thoáng hơn, liền mạch hơn, kết nối trực tiếp với các tuyến phố xung quanh. Người dân không còn phải đi qua những cổng vào cố định, mà có thể tiếp cận công viên từ nhiều hướng khác nhau, rất thuận tiện và linh hoạt.
Trong Chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Hạ rào, mở công viên - Tư duy phát triển đô thị đáng sống” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện tối 2-4, tại điểm cầu Công viên Thống nhất, ông Ngô Thế Anh, Giám đốc Ban quản lý Dự án đầu tư - hạ tầng phường Hai Bà Trưng chia sẻ, phường Hai Bà Trưng được giao quản lý Công viên Thống Nhất, một trong những công viên có diện tích tự nhiên lớn và vị trí đẹp của thành phố Hà Nội. Cùng với đó, phường nhận thấy công tác quản lý công viên cần có những bước đột phá, phương án mới để người dân tiếp cận thuận lợi hơn.
Công viên Thống Nhất đang hướng tới mô hình “công viên thông minh”, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, vui chơi của người dân. Ảnh: Phan Anh
“Thực hiện chủ trương của thành phố về “hạ rào” công viên, đến nay, chúng tôi đã tháo dỡ hơn 2km hàng rào xung quanh công viên. Như vậy, các mặt tiếp giáp từ 3 đến 4 tuyến đường đã được kết nối đồng bộ, tạo không gian mở, phục vụ người dân tham quan, du lịch, chụp ảnh cũng như các hoạt động thể dục, thể thao”, ông Ngô Thế Anh nói.
Sau khi thực hiện, phường đã đánh giá tổng thể, đồng thời, tiếp thu ý kiến từ người dân và các cơ quan báo chí. Nhìn chung, chủ trương này nhận được nhiều phản hồi tích cực, được người dân đồng tình, ủng hộ. Tuy nhiên, việc mở không gian cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý trật tự tại công viên và các tuyến phố tiếp cận. Vì thế, chính quyền địa phương đang chỉnh trang lại các tuyến phố bao quanh như Đại Cồ Việt và Nguyễn Đình Chiểu, đồng thời dự kiến khởi công cải tạo phố Trần Nhân Tông vào quý II-2026.
Cùng với đó, khi người dân vào công viên tăng lên, phường đã và đang triển khai các phương án cải tạo, sửa chữa hệ thống đường dạo, vỉa hè, vườn hoa; bổ sung nhà vệ sinh công cộng, hạ tầng phục vụ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao.
Điểm nhấn trong công tác quản lý sau khi hạ rào là việc bổ sung hơn 50 camera giám sát và toàn bộ hệ thống camera này sẽ được kết nối và chia sẻ dữ liệu trực tuyến tới các lực lượng chức năng, như: Công an phường, đơn vị trực tiếp quản lý là Công ty TNHH MTV Công viên Thống Nhất... Việc giám sát đa tầng này giúp các cơ quan chức năng có thể kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân và du khách.
"Điều rất vui là đến nay, số lượng du khách nước ngoài và du học sinh đến công viên cũng tăng rõ rệt so với trước đây", ông Ngô Thế Anh cho biết.
Ông Lê Văn Hữu, cư dân phường Hai Bà Trưng chia sẻ, người dân nhận thấy chủ trương hạ rào các công viên tạo không gian công cộng là quyết định đúng đắn và kịp thời.
Việc mở rào đã tạo ra không gian mở, giúp người dân và du khách tiếp cận công viên thuận tiện hơn so với trước đây, đồng thời, mang lại những lợi ích thiết thực trong sinh hoạt, vui chơi và thư giãn.
Ông Lê Văn Hữu (cư dân phường Hai Bà Trưng) trao đổi cùng phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh,Truyền hình Hà Nội tại Công viên Thống Nhất.
Đặc biệt, không gian công viên được kết nối liền mạch với hệ thống hè, đường phố xung quanh, góp phần hình thành một không gian đô thị thông suốt, thân thiện và dễ tiếp cận hơn.
Cùng quan điểm, KTS Phạm Anh Tuấn, Trưởng nhóm chuyên môn Kiến trúc cảnh quan, Khoa Kiến trúc và Quy hoạch, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cho biết, công viên Thống Nhất từ lâu đã là địa điểm quen thuộc phục vụ công tác giảng dạy và thực hành của sinh viên Trường Đại học Xây dựng. “Tôi thường xuyên đưa sinh viên ra đây học các môn như sinh vật cảnh quan hay cây xanh đô thị”, ông nói.
KTS Phạm Anh Tuấn, Trưởng nhóm chuyên môn Kiến trúc cảnh quan - Khoa Kiến trúc và Quy hoạch - Trường Đại học Xây dựng Hà Nội trao đổi tại trường quay. Ảnh: Quang Thái
Theo ông, trước khi hạ rào, việc tiếp cận công viên cũng không quá khó khăn. Tuy nhiên, xét dưới góc độ tổ chức không gian, việc hạ rào đã tạo ra sự thông thoáng rõ rệt, giúp không gian trở nên mở và dễ tiếp cận hơn.
Quan trọng hơn, sự thay đổi này mang lại cảm giác gần gũi cho người dân. Dù số lượng lối vào không tăng nhiều, nhưng việc xóa bỏ hàng rào khiến công viên trở thành một phần tự nhiên trong đời sống hằng ngày.
Về mặt tổ chức không gian, việc hạ rào góp phần xóa bỏ ranh giới giữa không gian thiên nhiên như mặt nước, cây xanh với không gian nhân tạo là vỉa hè, đường phố, tạo nên sự chuyển tiếp mềm mại giữa các khu vực. Chính sự chuyển tiếp này giúp không gian trở nên thân thuộc hơn, từ đó, khuyến khích người dân đến công viên nhiều hơn, thay vì dành thời gian cho các thiết bị thông minh.
KTS Phạm Anh Tuấn đánh giá, đây là một cách tiếp cận hiệu quả trong tổ chức không gian công cộng, góp phần tăng cường tương tác trực tiếp giữa con người với con người, cũng như giữa con người với thiên nhiên.
Tăng cường quản lý, bảo đảm an ninh và trật tự đô thị
Khi công viên được mở ra, giá trị mang lại không chỉ dừng ở cảnh quan, hay sự thuận tiện trong tiếp cận. Khẳng định việc hạ rào công viên tạo thêm giá trị cho đời sống đô thị, từ môi trường, văn hóa, cộng đồng đến phát triển du lịch và quảng bá hình ảnh Thủ đô, KTS Phạm Anh Tuấn chia sẻ: Hiện nay, trên thế giới có xu hướng thiết kế đô thị vị nhân sinh, tức lấy con người làm trung tâm, hướng tới tương tác, trải nghiệm, vui chơi, giải trí và kết nối con người với thiên nhiên.
Khi không gian được mở, con người có nhiều cơ hội hơn để trở về với thiên nhiên, tiếp cận không gian xanh, từ đó trở nên thân thiện, hạnh phúc hơn và có những trải nghiệm phong phú hơn. Điều này góp phần tăng cường sự gắn kết giữa con người với nhau.
Không gian này cũng tạo cơ hội để tương tác, giao lưu không chỉ trong cộng đồng dân cư, mà còn với du khách. Vì vậy, khi công viên được “mở” và bổ sung tiện ích, đồng thời đa dạng hóa các hoạt động, nó sẽ trở nên hấp dẫn hơn không chỉ với người dân, mà còn với khách du lịch.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý không gian ngầm và Cây xanh, chiếu sáng - Sở Xây dựng Hà Nội trao đổi tại trường quay. Ảnh: Quang Thái
Đề cập đến giải pháp để công viên vừa phát huy hiệu quả sử dụng, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý lâu dài, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý không gian ngầm và cây xanh, chiếu sáng - Sở Xây dựng Hà Nội chia sẻ: Sở Xây dựng xác định rõ công viên mở nhưng không buông lỏng quản lý. Việc hạ rào là bước đầu thay đổi cách tiếp cận không gian công cộng, trong đó, công viên được đặt ra là một hạ tầng đô thị thiết yếu, không để tình trạng khai thác công viên kém hiệu quả.
Đối với công viên mở, thành phố Hà Nội đặt trọng tâm là công tác duy tu, vận hành và phân công rõ trách nhiệm đặc biệt là cấp phường, các đơn vị chuyên ngành về duy tu và chăm sóc cây xanh. Đồng thời, tăng cường áp dụng công nghệ vào hệ thống chiếu sáng, giám sát để công viên mở nhưng vẫn bảo đảm trật tự, cảnh quan đô thị và vệ sinh môi trường...
Hương Thủy