Hải quân Mỹ cảnh báo nguy cơ tụt hậu nếu dự án tiêm kích F/A-XX không được cấp vốn

5 giờ trướcBài gốc

Một quan chức cấp cao của Hải quân Hoa Kỳ vừa đưa ra cảnh báo về quyết định then chốt của Lầu Năm Góc dự kiến diễn ra vào tháng 8/2026. Theo đó, việc không đảm bảo ngân sách cho chương trình tiêm kích hạm thế hệ thứ sáu F/A-XX có thể gây ra tình trạng "tê liệt" năng lực tác chiến và trao lợi thế chiến lược lớn cho Trung Quốc và Nga.

Cuộc đối đầu cuối cùng để chọn ra nhà thầu giữa Boeing và Northrop Grumman hiện chỉ còn cách vài tháng. Tuy nhiên, chương trình này vốn đã bị trì hoãn gần một năm do những thay đổi về ưu tiên ngân sách, buộc Quốc hội Mỹ phải can thiệp bằng khoản ngân sách khẩn cấp trị giá 1,69 tỷ USD để duy trì tiến độ.

Áp lực từ tiến độ công nghệ của đối phương

Quan chức Hải quân Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng sự thiếu vắng F/A-XX trong bối cảnh Trung Quốc sở hữu số lượng lớn máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 sẽ khiến lực lượng này mất đi ưu thế trên biển. Trong khi Không quân Mỹ đã đạt được bước tiến quan trọng khi trao hợp đồng F-47 thuộc chương trình Ngự trị Không phận Thế hệ mới (NGAD) cho Boeing vào tháng 3/2025, Hải quân vẫn đang trong giai đoạn chờ đợi quyết định cuối cùng.

Phía bên kia chiến tuyến, Trung Quốc đã bắt đầu thử nghiệm hai nguyên mẫu tiêm kích thế hệ thứ sáu là Chengdu J-36 và Shenyang J-50 từ cuối năm 2024. Báo cáo của Lầu Năm Góc dự báo cả hai dòng máy bay này sẽ đạt khả năng vận hành đầy đủ vào giữa thập kỷ 2030. Nếu quyết định lựa chọn nhà thầu cho F/A-XX tiếp tục bị đẩy lùi, Hải quân Mỹ có nguy cơ bước vào thập niên 2030 mà không có một dòng tiêm kích thế hệ sáu thực thụ nào để đối trọng.

Yêu cầu kỹ thuật đặc thù của tiêm kích hạm

F/A-XX là trung tâm của hệ thống tác chiến không trung thế hệ mới thuộc Hải quân Mỹ, một chương trình tách biệt hoàn toàn với dự án F-47 của Không quân. Mặc dù có thể chia sẻ một số nền tảng công nghệ, nhưng F/A-XX được xây dựng dựa trên các yêu cầu vận hành khắc nghiệt hơn trên tàu sân bay.

Cụ thể, một tiêm kích hạm phải được gia cố khung thân để chịu được áp lực cực lớn khi hạ cánh bằng cáp hãm đà và phóng bằng máy phóng. Thiết kế cánh gấp là bắt buộc để tiết kiệm diện tích trên boong tàu, cùng với đó là việc sử dụng các vật liệu chống ăn mòn để thích nghi với môi trường nước mặn. Đây là những đặc điểm mà các dòng tiêm kích tàng hình cất cánh từ đất liền không cần đáp ứng.

Cán cân lực lượng dự kiến vào năm 2035

Hiện tại, cuộc đua giành hợp đồng F/A-XX chỉ còn hai cái tên là Boeing và Northrop Grumman, sau khi Lockheed Martin bị loại vào đầu năm 2025. Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh Bộ chỉ huy Lực lượng Hạm đội Hoa Kỳ, xác nhận thời điểm lựa chọn nhà thầu sẽ diễn ra vào tháng 8/2026.

Nếu chương trình đi đúng tiến độ, cán cân lực lượng vào năm 2035 được dự báo như sau:

Ngược lại, nếu F/A-XX chậm thêm 3 năm, Hải quân Mỹ sẽ buộc phải sử dụng các dòng F/A-18E/F Super Hornet và F-35C để đối đầu với tiêm kích thế hệ sáu của đối phương. Các dòng máy bay cũ này sẽ gặp bất lợi lớn về khả năng tàng hình, tầm bay và khả năng tác chiến phối hợp với thiết bị bay không người lái (UAV).

Bài học từ chương trình F-22 cho thấy việc thiếu hụt số lượng máy bay thế hệ mới có thể làm mất đi ưu thế tuyệt đối. Quyết định vào tháng 8/2026 do đó không chỉ là một thủ tục mua sắm, mà còn là lựa chọn chiến lược để duy trì sức mạnh của hạm đội tàu sân bay Mỹ đến những năm 2040.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/hai-quan-my-canh-bao-nguy-co-tut-hau-neu-du-an-tiem-kich-fa-xx-khong-duoc-cap-von-440783.html