Trong đó, Nghị quyết nêu rõ, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng không truy cứu trách nhiệm hình sự trong 2 trường hợp cụ thể.
Với trường hợp không gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước thì phải đáp ứng đủ các điều kiện: Không tham nhũng; vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, vì mục đích bảo đảm quốc phòng, an ninh;
Cùng với đó là dự án, công trình đã hoàn thành, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước; không có khiếu nại, tố cáo hoặc có khiếu nại, tố cáo nhưng đã giải quyết dứt điểm các khiếu nại, tố cáo theo quy định.
Trường hợp có gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước thì phải bảo đảm các điều kiện quy định kể trên và đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại.
(Ảnh minh họa)
Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng nêu rõ: Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng xem xét tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để tổ chức, cá nhân khắc phục hậu quả thiệt hại nếu bảo đảm đủ 3 điều kiện.
Cụ thể bao gồm: Có hành vi vi phạm nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, vì mục đích bảo đảm quốc phòng, an ninh; có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước nhưng không tham nhũng.
Điều kiện khác là các dự án, công trình đang thực hiện, chưa hoàn thành, chưa khắc phục được hậu quả thiệt hại do nguyên nhân khách quan nhưng vẫn có khả năng, phương án, điều kiện để khắc phục, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước, có cam kết của tổ chức, cá nhân liên quan khắc phục hậu quả thiệt hại và tích cực khắc phục theo tiến độ, phương án đã cam kết…
Những trường hợp cán bộ, công chức được miễn kỷ luật
Nghị quyết của Quốc hội cũng quy định rõ về việc xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân.
Theo đó, cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân vi phạm kỷ luật nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, vì mục đích bảo đảm quốc phòng, an ninh, không tham nhũng, dự án, công trình đã hoàn thành, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội… thì được miễn kỷ luật nếu đáp ứng một trong các điều kiện: không gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước; có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước nhưng đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại.
Cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân vi phạm kỷ luật nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước nhưng không tham nhũng, các dự án, công trình đang thực hiện, chưa hoàn thành, chưa khắc phục được hậu quả thiệt hại do nguyên nhân khách quan nhưng vẫn có khả năng khắc phục, có cam kết của tổ chức, cá nhân liên quan thì cũng được xem xét chưa xử lý kỷ luật để khắc phục hậu quả thiệt hại.
Trường hợp này, thời hạn chưa xem xét xử lý kỷ luật tối đa là 2 năm và không tính vào thời hiệu xử lý kỷ luật.
Nghị quyết được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026. Các quy định xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân được thực hiện đến hết ngày 1/5/2029.
Nghị quyết cũng dành một chương quy định về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Cụ thể, bao gồm: xử lý dự án đã được cấp giấy chứng nhận không đúng quy định; xử lý về việc tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với các dự án vi phạm về lựa chọn nhà đầu tư, về quản lý, sử dụng đất; xử lý đối với dự án đầu tư trên khu đất mà Nhà nước đã thu hồi đất không thuộc trường hợp thu hồi đất theo quy định của pháp luật; xử lý các dự án đầu tư trong trường hợp có vi phạm về mục đích sử dụng đất; xử lý dự án đầu tư xây dựng lưới điện đang triển khai đầu tư xây dựng nhưng chưa thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Các quy định này được thực hiện đến hết ngày 1/5/2031.
Luân Dũng