Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký ban hành Chỉ thị số 04 về việc đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển các đô thị Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030. Đây là động thái cho thấy Chính phủ xác định biến đổi khí hậu là biến số hiện hữu, tác động trực tiếp đến cấu trúc và vận hành của hệ thống đô thị trên toàn quốc.
Chiến lược quy hoạch đô thị thích ứng và giảm phát thải
Theo đánh giá trong Chỉ thị, quá trình triển khai đề án thời gian qua còn tồn tại nhiều hạn chế, đặc biệt là hệ thống bản đồ cảnh báo rủi ro đô thị chưa hoàn thiện. Các hướng dẫn kỹ thuật hiện nay chủ yếu tập trung vào giải pháp thích ứng, trong khi thiếu hụt các giải pháp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính - yếu tố then chốt để hình thành các đô thị carbon thấp.
Thủ tướng xác định quản lý phát triển đô thị trong bối cảnh mới là nhiệm vụ cấp thiết của toàn hệ thống chính trị, từ cấp ủy Đảng đến chính quyền địa phương.
Hạ tầng đô thị cần được quy hoạch bài bản. Ảnh: Internet
Chỉ thị yêu cầu lồng ghép nội dung ứng phó biến đổi khí hậu vào toàn bộ quá trình quy hoạch và quản lý đô thị, bảo đảm tính minh bạch và thống nhất. Trọng tâm là lập Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và thông minh.
Hạn chế quỹ đất ven biển cho các dự án thương mại khép kín
Một trong những nội dung quan trọng nhất của Chỉ thị 04 là yêu cầu hạn chế tối đa việc giao đất, cho thuê đất tại các khu vực ven biển cho các dự án không phục vụ trực tiếp lợi ích cộng đồng. Quy định này đặc biệt áp dụng tại những nơi có môi trường tự nhiên, cảnh quan và bãi tắm đẹp.
Mục tiêu của chính sách này nhằm bảo đảm khả năng ứng phó với nước biển dâng, bảo vệ môi trường vùng bờ và giữ gìn cảnh quan tự nhiên. Chính phủ yêu cầu các địa phương ưu tiên duy trì tầm nhìn và lối tiếp cận mở ra biển cho người dân, hình thành các không gian công cộng lâu dài thay vì phát triển các khu đô thị, nghỉ dưỡng khép kín.
Sẽ hạn chế giao đất, cho thuê đất ở khu vực ven biển. Ảnh: Internet
Hoàn thiện bản đồ rủi ro và hạ tầng thoát nước
Chính phủ yêu cầu các địa phương khẩn trương lập và quản lý bản đồ ngập úng đô thị theo các kịch bản biến đổi khí hậu. Các khu vực có nguy cơ cao về sạt lở, lũ quét phải được cập nhật thường xuyên vào hệ thống dữ liệu quản lý.
Bên cạnh đó, các địa phương cần rà soát và xử lý các tồn tại trong hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống thoát nước, nhằm xóa bỏ các điểm ngập úng kéo dài. Các giải pháp kỹ thuật như mở rộng hồ điều hòa, phục hồi kênh rạch bị lấn chiếm và tạo không gian trữ nước tạm thời được khuyến khích áp dụng tùy theo đặc thù từng khu vực.
Việc thực hiện Chỉ thị 04 không chỉ là mở rộng hạ tầng đơn thuần mà là quá trình tái thiết tư duy quản lý, nơi quy hoạch và sử dụng đất phải phục vụ đồng thời mục tiêu kinh tế và năng lực chống chịu dài hạn trước thiên tai.
Tuệ Nhân