Hàng chục nghìn loài thực vật có thể biến mất vì biến đổi khí hậu

4 giờ trướcBài gốc

Tỷ lệ tuyệt chủng của thực vật được dự báo sẽ ở mức cao tại Nam Âu, miền Tây Hoa Kỳ và Nam Úc vào năm 2100, đe dọa trực tiếp đến nhiều loài thực vật, trong đó có những cây bạch đàn đang sinh trưởng tại Úc (trong ảnh). Ảnh: UcDavis/Getty

Theo một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science, sự gia tăng nhiệt độ cùng với thay đổi thất thường về lượng mưa và tuyết đang đẩy hệ thực vật vào diện tuyệt chủng cao.

Theo ước tính, khoảng 7% đến 16% số loài thực vật trên thế giới có khả năng mất ít nhất 90% môi trường sống và về cơ bản sẽ tuyệt chủng trong khoảng 55 đến 75 năm tới. Điều này đồng nghĩa với khoảng 35.000 - 50.000 loài có nguy cơ tuyệt chủng nếu lượng phát thải khí nhà kính tiếp tục duy trì ở mức hiện nay.

Nhà sinh thái học Xiaoli Dong từ Đại học California Davis và là đồng tác giả nghiên cứu nhận định với AP: Tốc độ nóng lên toàn cầu là nguyên nhân chính dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng của hệ thực vật.

Để đi đến kết luận này, nhóm nghiên cứu đã sử dụng nhiều mô hình máy tính tiên tiến để đánh giá tương lai của khoảng 18% số loài thực vật trên toàn cầu.

Về lý thuyết, các nhà khoa học cho rằng thực vật có thể “di cư” đến những vùng có khí hậu lạnh hơn hoặc cao hơn khi Trái đất ấm lên nhờ sự phát tán hạt giống qua gió, nước và động vật. Thậm chí con người cũng chủ động di dời một số loài để bảo tồn.

Tuy nhiên, hàng triệu mô phỏng máy tính của Xiaoli Dong chỉ ra một sự thật nghiệt ngã rằng ngay cả khi thực vật dịch chuyển với tốc độ nhanh nhất có thể thì tỷ lệ tuyệt chủng vẫn không hề giảm bớt.

Các nhà khoa học dẫn chứng loài hoa tulip làm ví dụ. Theo đó, sự sinh trưởng của loài hoa này cần sự kết hợp hoàn hảo giữa đất, nhiệt độ và lượng mưa cụ thể. Thế nhưng, biến đổi khí hậu đã phá vỡ sự kết hợp này. Khi nhiệt độ lý tưởng dịch chuyển về phía Bắc, lượng mưa thích hợp lại chuyển sang phía Đông, trong khi loại đất cần thiết thì vẫn ở nguyên vị trí cũ. Sự giao thoa của các điều kiện hoàn hảo cho sự sống trở nên vô cùng khan hiếm.

Nghiên cứu cho thấy tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng tại Bắc Cực - nơi nhiệt độ đang tăng nhanh gấp bốn lần mức trung bình toàn cầu, cũng như tại khu vực Địa Trung Hải và Úc.

Một nghiên cứu khác của các nhà khoa học tại Vườn thực vật Hoàng gia Kew (Anh) cũng công bố trên Science xem xét nguy cơ tuyệt chủng của thực vật có hoa - nhóm gồm hơn 335.000 loài, nhiều hơn hầu hết các nhóm thực vật và động vật khác.

Kết quả cho thấy gần 10.000 loài thực vật có hoa đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng. Những loài này độc đáo đến mức nếu chúng biến mất, 21% “cây sự sống” của Trái đất cũng sẽ biến mất theo. Trong số đó có những loài kỳ lạ như cây titan arum - được xem là loài thực vật có mùi hôi nhất thế giới, hay các loài lan vani vốn có giá trị đối với con người.

Một số nhóm sinh vật khác, chẳng hạn nhiều loài chuột, vẫn có các họ hàng gần và nhánh tiến hóa rộng nên nếu một loài biến mất, lịch sử tiến hóa của chúng vẫn phần nào được duy trì. Nhưng ở thực vật có hoa lại tồn tại những loài như Ginkgo biloba - vốn không có họ hàng tương đồng và đại diện cho hàng trăm triệu năm tiến hóa đơn độc

Dù đóng vai trò then chốt, sự tuyệt chủng của thực vật thường ít được dư luận và các tổ chức quốc tế chú ý hơn so với động vật.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, các nhà khoa học cảnh báo rằng sự suy giảm của thực vật không chỉ là mất mát về đa dạng sinh học, mà còn tác động trực tiếp đến an ninh lương thực và khả năng tiếp cận các nguyên liệu cơ bản của con người.

Các nhà nghiên cứu kêu gọi hành động khẩn cấp để cắt giảm khí thải nhà kính và tăng cường bảo tồn các loài thực vật đang bị đe dọa.

MAI DUNG

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/hang-chuc-nghin-loai-thuc-vat-co-the-bien-mat-vi-bien-doi-khi-hau-3336244.html