Hàng không Việt bước vào cuộc chơi lớn

3 giờ trướcBài gốc

Nội Bài hướng tới mô hình sân bay thông minh

Những ngày áp Tết Bính Ngọ, dòng người kéo vali nối nhau vào nhà ga hành khách T2, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Tiếng loa thông báo chuyến bay vang đều.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn kiểm tra tiến độ Dự án mở rộng nhà ga hành khách T2, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài ngày 12/11/2025.

Khác với hình ảnh quá tải, chen chúc từng quen thuộc trong nhiều mùa cao điểm trước đây, Nội Bài hôm nay mang một diện mạo mới: Không gian rộng mở, luồng di chuyển mạch lạc, các khu vực làm thủ tục được tổ chức khoa học. Hành khách chủ động hơn, thời gian chờ đợi ngắn hơn.

"Đi công tác dịp cận Tết mà vẫn thấy thoải mái, không bị áp lực như trước", anh Nguyễn Quốc Khánh, một hành khách chia sẻ sau khi hoàn tất thủ tục check-in tự động.

Với anh, sự thay đổi không chỉ nằm ở thiết bị hiện đại hay nhà ga khang trang, mà ở cảm giác trôi chảy - thứ vốn là thước đo quan trọng nhất của một sân bay hiện đại.

Ít ai biết, chỉ vài năm trước, nhà ga T2 Nội Bài đã đứng trước nguy cơ quá tải nghiêm trọng. Được thiết kế cho công suất 10 triệu lượt khách mỗi năm, nhưng đến năm 2025, nhà ga phải phục vụ gần 14 triệu lượt.

Việc mở rộng nhà ga T2 vì thế không đơn thuần là một dự án xây dựng, mà là lời giải cho bài toán phát triển trong bối cảnh nhu cầu đi lại bằng đường hàng không tăng nhanh. Sau hơn 18 tháng thi công trong điều kiện đặc biệt - vừa xây dựng, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hàng trăm chuyến bay mỗi ngày - dự án đã hoàn thành đúng tiến độ vào cuối năm 2025.

Nhà ga được mở rộng không gian, tăng năng lực tại các "điểm nghẽn" thường xuyên ùn ứ, từng bước vận hành theo hướng tự động hóa và số hóa. Đó là nền tảng để Nội Bài tiến gần hơn tới mô hình "sân bay thông minh", nơi công nghệ không chỉ hỗ trợ vận hành, mà còn nâng tầm trải nghiệm hành khách.

Khi sân bay không chỉ là điểm đến

Nhìn rộng hơn, thay đổi tại Nội Bài phản ánh một tư duy mới trong phát triển hạ tầng hàng không: Không chạy theo tăng trưởng, mà chủ động đi trước một bước để dẫn dắt tăng trưởng.

Hành khách làm thủ tục thông qua ki-ốt check-in tự động tại nhà ga T2, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Nếu Nội Bài là câu chuyện nâng cấp hạ tầng hiện hữu thì Phú Quốc lại là minh chứng sinh động cho tư duy đột phá trong huy động nguồn lực xã hội.

Nhà ga hành khách Phú Quốc đưa vào khai thác từ năm 2012 với công suất hơn 2,6 triệu lượt khách mỗi năm. Nhưng chỉ sau một thập kỷ, lượng khách tăng nhanh gấp nhiều lần, vượt xa năng lực thiết kế ban đầu. Trong bối cảnh đó, việc triển khai mô hình xã hội hóa, trao quyền quản lý, vận hành sân bay cho khu vực tư nhân được xem là bước đi táo bạo, nhưng cần thiết.

Đầu năm 2026, việc chính thức trao giấy phép kinh doanh Cảng HKQT Phú Quốc cho nhà đầu tư mới đã đánh dấu một bước ngoặt: Chủ trương huy động mọi nguồn lực cho phát triển hạ tầng chiến lược đã được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể.

Không chỉ giải quyết bài toán công suất trước mắt, Phú Quốc được định hướng trở thành một "sân bay điểm đến", nơi sân bay không chỉ là điểm trung chuyển, mà là một phần của trải nghiệm du lịch.

Khi các hạng mục mở rộng hoàn thành, sân bay Phú Quốc sẽ tích hợp các không gian mua sắm, ẩm thực, văn hóa và giải trí, góp phần nâng cao giá trị dịch vụ và sức hấp dẫn của điểm đến.

Trong bối cảnh Phú Quốc đăng cai APEC 2027, sân bay không chỉ là hạ tầng kỹ thuật, mà còn là nơi ghi dấu ấn đầu tiên trong mắt bạn bè quốc tế.

Hiện thực hóa tầm nhìn quốc gia

Ở tầm chiến lược quốc gia, Cảng hàng không quốc tế Long Thành là mảnh ghép mang tính quyết định trong bức tranh hạ tầng hàng không Việt Nam.

Chuyến bay chở khách đầu tiên ngày 19/12/2025 do Vietnam Airlines khai thác được chào đón bằng nghi thức phun vòi rồng tại Cảng HKQT Long Thành.

Ngày chuyến bay thương mại đầu tiên hạ cánh xuống Long Thành vào cuối năm 2025 đã khép lại một giai đoạn thi công đầy thử thách.

Trên đại công trường rộng hàng nghìn hecta, hàng vạn kỹ sư, công nhân đã làm việc với tinh thần "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương", thi công 3 ca 4 kíp, vượt qua nắng gió, áp lực tiến độ và yêu cầu kỹ thuật khắt khe.

Long Thành không chỉ nhằm giảm tải cho Tân Sơn Nhất mà còn được định vị là cửa ngõ hàng không quốc tế mới của Việt Nam.

Với quy mô lớn, hạ tầng đồng bộ và khả năng tiếp nhận các loại máy bay thân rộng hiện đại, Long Thành mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho vận tải hành khách và hàng hóa.

Đối với các hãng hàng không, Long Thành là "điểm tựa" để mở rộng mạng bay, tăng tần suất, nâng cao hiệu quả khai thác và cải thiện trải nghiệm hành khách.

Đối với nền kinh tế, đó là động lực thúc đẩy logistics, thương mại, dịch vụ và hình thành hệ sinh thái đô thị sân bay, mô hình đã chứng minh hiệu quả tại nhiều trung tâm hàng không lớn trên thế giới.

Cùng với các sân bay hiện đại là yêu cầu nâng tầm hạ tầng quản lý bay - lĩnh vực giữ vai trò quyết định đối với an toàn và hiệu quả khai thác.

Khi Long Thành đi vào hoạt động, mô hình khai thác đa sân bay giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực điều hành. Luồng bay dày đặc hơn, tính chất khai thác phức tạp hơn, đòi hỏi hệ thống quản lý bay phải ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, tự động hóa và chia sẻ dữ liệu theo chuẩn quốc tế.

Việc đầu tư các trung tâm kiểm soát không lưu hiện đại, hệ thống radar, quản lý luồng không lưu thế hệ mới không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà còn là bước chuẩn bị cho tương lai, khi Việt Nam hướng tới vai trò tích cực hơn trong mạng lưới điều hành bay khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Nâng tầm hạ tầng quản lý bay cũng đồng nghĩa với nâng cao uy tín quốc gia, khẳng định năng lực bảo đảm an toàn bầu trời, đồng thời tạo điều kiện để các hãng hàng không giảm chi phí, nâng cao hiệu quả khai thác và thực hiện các cam kết phát triển bền vững.

Tạ Hải

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/hang-khong-viet-buoc-vao-cuoc-choi-lon-192260218180532121.htm