Ngay sau khi Công điện 38 được ban hành, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cùng Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành ngay các quyết định và kế hoạch hành động vào ngày 6/5, đồng thời thiết lập cơ chế báo cáo nhanh hằng ngày nhằm đôn đốc tình hình xử lý trên toàn quốc.
Ông Trần Lê Hồng - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ.
Chỉ tính đến ngày 27/5, các bộ, ngành và địa phương đã phát hiện và xử lý 1.438 vụ việc xâm phạm quyền SHTT. Trong số đó, cơ quan chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính 1.146 vụ và khởi tố hình sự 28 vụ việc. Tổng số tiền xử phạt hành chính đạt mức hơn 12,6 tỷ đồng, với tổng trị giá hàng hóa vi phạm bị phát hiện lên tới gần 36 tỷ đồng. Lực lượng chức năng cũng đã phát hiện và xử lý khoảng 30 vụ việc có tính chất nghiêm trọng, phức tạp và điển hình.
Theo ông Trần Lê Hồng - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, những con số này vượt xa mức trung bình của năm trước. Cụ thể, số vụ xử lý vi phạm hành chính trong 3 tuần này đã gấp khoảng 3 lần so với trung bình một tháng của năm 2025. Đáng chú ý, số vụ án khởi tố hình sự đã bằng khoảng 60% tổng số vụ án khởi tố của cả năm 2025. Riêng số lượng vụ việc được lực lượng Quản lý thị trường cả nước xử lý đã tăng khoảng 210% so với tháng 5/2025 và vượt 158% so với chỉ tiêu đặt ra cho cả năm 2026.
Để đạt được kết quả này, nhiều địa phương đã chủ động thành lập các tổ công tác liên ngành, tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa công an, quản lý thị trường, hải quan và các cơ quan liên quan trong quá trình kiểm tra, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm.
Song song đó, Cục Sở hữu trí tuệ cũng đóng vai trò tích cực trong việc hỗ trợ chuyên môn cho các cơ quan thực thi, cung cấp 9 ý kiến chuyên môn phục vụ xử lý các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Cơ quan này cũng đã công khai các đầu mối để hỗ trợ tra cứu, đối chiếu và cung cấp thông tin kịp thời.
Không dừng lại ở những đợt ra quân ngắn hạn, Bộ KH&CN đang hướng tới các giải pháp mang tính bền vững. Điển hình là việc phối hợp với các bộ, ngành xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền SHTT trong năm 2026 và duy trì vận hành trong những năm tiếp theo. Cơ sở dữ liệu này sẽ tích hợp thông tin về tình hình xử lý vi phạm hành chính, hình sự, các vụ việc điển hình, đối tượng quyền SHTT, cũng như kết quả giám định, xử lý xâm phạm trên phạm vi toàn quốc. Khi đi vào vận hành, đây sẽ là công cụ đắc lực giúp các cơ quan tra cứu thông tin nhanh chóng, thống kê và dự báo xu hướng của các hành vi vi phạm để hoạch định chính sách thanh tra, kiểm tra hiệu quả trên cả nước.
Về mặt hoàn thiện thể chế, Bộ KH&CN đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định 186/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 99/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực SHTT và sở hữu công nghiệp. Bên cạnh việc bổ sung thẩm quyền xử phạt để tránh khoảng trống pháp lý, điểm đột phá của quy định mới là bổ sung biện pháp ngăn chặn truy cập các tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Điều này giúp giải quyết những khó khăn trong việc xử lý các tên miền quốc tế vi phạm, vốn do các nhà cung cấp không có trụ sở tại Việt Nam quản lý, qua đó đáp ứng yêu cầu thực thi quyền SHTT trong môi trường số đang ngày càng phức tạp và mang tính xuyên biên giới.
Hiền Thảo