VIDEO: Dự án di dân Kinh thành Huế còn hàng trăm trường hợp chưa di dời.
Năm 2019, dự án di dân khu vực 1 Kinh thành Huế được triển khai theo cơ chế đặc thù với tổng mức đầu tư hơn 1.900 tỷ đồng, chủ yếu từ ngân sách Trung ương. Đây được xem là “cuộc di dân lịch sử” tại Huế, nhằm di dời hàng nghìn hộ dân sinh sống lâu năm trên khu Thượng Thành, Eo Bầu, hộ Thành Hào và nhiều khu vực thuộc Kinh thành Huế, để phục vụ công tác bảo tồn, trùng tu, phát huy giá trị di sản Cố đô.
Cùng với giải phóng mặt bằng, hàng loạt khu tái định cư tại Bắc Hương Sơ (nay thuộc phường Hương An) được đầu tư xây dựng nhằm bố trí nơi ở mới cho người dân. Đến nay, gần 3.000 lô đất tái định cư đã được sắp xếp dành cho các hộ dân bị ảnh hưởng, gồm bố trí hộ chính và hộ phụ.
Theo Ban QLDA Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP. Huế, toàn dự án có 2.233 hộ chính thuộc diện di dời. Đến nay, phần lớn hồ sơ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được phê duyệt; kinh phí chi trả cho người dân cũng cơ bản hoàn thành.
Hiện đã có 1.771 hộ bàn giao mặt bằng, đạt hơn 79%. Tuy nhiên, vẫn còn 462 trường hợp chưa giải tỏa, trong đó có nhiều hồ sơ kéo dài nhiều năm do liên quan nguồn gốc sử dụng đất, nhà thuộc sở hữu nhà nước, tranh chấp thừa kế hoặc phát sinh thay đổi nhân khẩu qua nhiều thế hệ sinh sống trong khu vực di tích.
Ban QLDA Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP. Huế cho biết, hiện vẫn còn 20 hồ sơ chưa được phê duyệt phương án bồi thường tại các khu vực đàn Xã Tắc, khu Lục Bộ và hồ Học Hải.
Tại khu vực Lục Bộ, nhiều trường hợp phát sinh do nhà ở được bố trí từ trước đã xuống cấp, người dân chuyển sang vị trí khác trong khu vực để sinh sống. Có trường hợp người đứng tên sử dụng nhà đã qua đời, con cháu tiếp tục ở lại nhưng chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý liên quan thừa kế. Một số trường hợp khác liên quan nhà thuộc sở hữu nhà nước nhưng chưa xác định được đơn vị quản lý để hoàn tất thủ tục bồi thường, hỗ trợ.
Ngoài ra, việc giải quyết chính sách tái định cư cho hộ phụ cũng phát sinh nhiều vướng mắc. Có trường hợp nhà ở bị ảnh hưởng toàn bộ nhưng người tạo lập tài sản đã mất, con cháu trực tiếp sinh sống nhưng chưa đủ cơ sở pháp lý để bố trí tái định cư. Một số hộ khác có nhà ở trên đất không đủ điều kiện bồi thường nhưng đã sinh sống ổn định từ trước tháng 12/2018 và không còn nơi ở nào khác trên địa bàn.
Riêng khu vực Eo Bầu - nơi được xem là “điểm nghẽn” lớn nhất của dự án - hiện vẫn còn hàng chục trường hợp chưa bàn giao mặt bằng. Trong số này có nhiều hồ sơ liên quan người Việt Nam định cư ở nước ngoài, thiếu giấy tờ hoặc chưa phối hợp cung cấp hồ sơ để hoàn thiện thủ tục tái định cư. Một số trường hợp đang được rà soát lại chính sách bồi thường do trước đây phê duyệt chưa đầy đủ hoặc phát sinh tranh chấp, khiếu kiện.
Trước thực trạng trên, Ban QLDA Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP. Huế tiếp tục phối hợp với UBND phường Phú Xuân rà soát từng hồ sơ, bổ sung chính sách và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh. Đối với các trường hợp đã đủ điều kiện nhưng chậm bàn giao mặt bằng, chính quyền địa phương tiếp tục vận động, đối thoại để tạo đồng thuận. Mới đây, UBND phường Phú Xuân cũng xây dựng kế hoạch cưỡng chế thu hồi đất đối với một số hộ dân tại khu vực Eo Bầu đã nhận tiền bồi thường, bố trí tái định cư nhưng chưa chấp hành bàn giao mặt bằng.
Ban QLDA Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP. Huế cho biết, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện các hồ sơ tồn đọng, giải quyết dứt điểm những trường hợp vướng mắc về chính sách nhằm sớm hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng, phục vụ bảo tồn và trùng tu hệ thống Kinh thành Huế.